Μάρω Βαμβουνάκη: «Η ζωή είναι ζωντανό καλειδοσκόπιο»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

«Κανέναν μα κανέναν δεν μπορείς να κερδίσεις, ούτε καν ένα αφελές μικρούλι παιδί, εφόσον του αφαιρείς την ελευθερία τού να μη συμφωνήσει μαζί σου. Αν απαγορεύεις την ελευθερία στον άλλο, και βασιλιά να τον στέψεις δε θα διαρκέσει η λαμπερή συμφωνία σας. Σύντομα θα αισθανθεί δυσφορία, ότι κάπως παγιδεύτηκε και βρέθηκε εκεί που δε θέλει. Τα χρυσά κλουβιά τα ανακάλυψαν τύποι σαν τη γυναίκα της πρώτης ιστορίας μας, όμως, κλειδωμένο, ένα πουλί μαραίνεται. Ο Ελύτης γράφει πως γίνεται να φυλακίσεις ένα αηδόνι αλλά δεν μπορείς να φυλακίσεις τον κελαϊδισμό του. Υπάρχουν όμως προσωπικότητες τόσο ανασφαλείς, εξαρτημένες και εξωφρενικά εγωιστικές, ώστε κρατούν κλειδωμένο το αηδόνι τους, έστω και άλαλο, έστω και νεκρό. Ξέρουν πολύ καλά άλλωστε την τέχνη να ταριχεύουν».

Απόσπασμα από το βιβλίο της Μάρως Βαμβουνάκη «Σιωπάς για ν’ ακούγεσαι»,  ένα ανοιχτό παράθυρο της ψυχής και συνάμα Ευαγγέλιο ζωής σε καιρούς καταθλιπτικής μελαγχολίας.

-«Σιωπάς για ν ακούγεσαι», το νέο σας βιβλίο, μια ακόμη απόπειρα προσέγγισης στο μυστήριο της ανθρώπινης ψυχής;

Νομίζω πως όλα τα βιβλία που γράφουν οι άνθρωποι αυτό επιδιώκουν, αυτό ελκύει να ανιχνεύσουν, έστω κάπως, έστω λάθος. Το μυστήριο της ψυχής είναι το μεγάλο σαράκι για να ζεις και να δημιουργείς.

-Όταν δε φαίνεσαι σε βλέπουν καλύτερα και όταν σιωπάς ακούγεσαι;

Δεν λέμε βέβαια να μην ανοίγεις την καρδιά σου, να μην εξηγείσαι, να υπάρχεις σα σφαλισμένο σεντούκι. Προσπαθώ να πω, ότι αφού ανοιχτείς και μετά, “τα πολλά λόγια είναι φτώχεια”. Προσδίδει σοβαρότητα σε όσα ειπώθηκαν το να σιωπάς μετά. και να αφήνεις τον άλλον να κρίνει ελεύθερα. Οι πολλές επαναλήψεις είναι πίεση, βιάζουν την ελεύθερη θέληση του άλλου και τον απωθούν. Και με τα παιδιά μας έτσι συμβαίνει.

-Ο ενθουσιασμός, η ώθησή σας για γράψιμο;

Μα ναί! Για μένα ο ενθουσιασμός παίζει μεγάλο ρόλο στη ζωή μου. Και τον εμπιστεύομαι! Σπάνια με έχει ξεγελάσει ο δικός μου ενθουσιασμός. Αν δεν είμαι ενθουσιασμένη με κάτι δεν καταπιάνομαι. Τον χρειάζομαι σαν κινητήρια δύναμη να ξεκινήσω και όπως τρέχω βρίσκω και όσα χρειάζονται.

-Η σχέση μας με τη μοναξιά καθορίζει την ποιότητα των σχέσεων μας με τους άλλους;

Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να μένει και μόνος. “Και”… Δυστυχώς οι περισσότεροι φοβούνται τρομερά  τη μοναξιά τους και η ζωή τους γεμίζει συμβιβασμούς και εκπτώσεις που τους αρρωσταίνουν μετά. Τους υποσκάπτουν την αυτοδυναμία, τον αυτοσεβασμό, τη χαρά της ζωής. Όταν λέμε, να μένεις μόνος, δεν εννοούμε μονίμως και αδιαλείπτως μόνος, όμως ώρες μοναξιάς και αυτοσυγκέντρωσης τις χρωστάμε στον γνήσιο βαθύτερο εαυτό μας για να τον ακούσουμε.

-Είμαστε γεμάτοι εκπλήξεις όταν δεν τεμπελιάζουν οι ψυχές;

Η οκνηρία, η ακινησία, προκαλούν όλο και μεγαλύτερη ανία. Και η ανία μαραίνει την καρδιά. Το “γρηγορείτε” των γραφών σημαίνει να έχουμε ανοιχτά τα παράθυρα του μέσα χώρου. Να παρατηρούμε. Τότε βλέπουμε πόσα συμβαίνουν! Πόσα ενδιαφέροντα και θαυμαστά. Η ζωή είναι ζωντανό καλειδοσκόπιο, όλο περιστρέφει νέα σχήματα!

-Ο έρωτας είναι πάντα γι’  αυτό που μας λείπει;

‘Ο, τι μας λείπει είναι σειρήνα! Καλεί γοητευτικά να το αποκτήσουμε, όσο δεν αποκτιέται τόσο μας καρφώνεται η επιθυμία του, είναι στο φυσικό παιχνίδι έτσι. Τι γίνεται τώρα όταν το αποκτήσουμε, θα μου πείτε…’Αλλο κεφάλαιο αυτό!

-Ο ιδανικός άντρας δεν υπάρχει, τον φτιάχνει η γυναίκα του;

Θυμάμαι να το λέει σε μια συνέντευξη η Σοφία Λόρεν! Μου έκανε εντύπωση. Πρέπει βέβαια και ο άλλος να διαθέτει κάποιες πρώτες ύλες. Δεν αρπάζεις στην τύχη ένα περαστικό απ΄το δρόμο να τον κάνεις ιδανικό άντρα σου!

-Η αυτογνωσία και η ειρήνη της προυποθέτουν σφάλματα;

Είναι κοινότοπο, αλλά μεγάλη αλήθεια: Λάθη δεν κάνει όποιος δεν κάνει τίποτα. Μέσα στον κόσμο της έκπωσης και της μάχης καλού-κακού, αλήθειας-ψεύδους καλύτερα, πώς να μήν γλιστράς, να μην πέφτεις; Σημασία έχει να ξανασηκώνεσαι. Να μην απελπίζεσαι για πολύ. Έχουμε υποχρέωση να κάνουμε λάθη, δεν ασκούμαστε στην εξέλιξη αλλιώς.

-Τι πονά περισσότερο; η καρδιά μας ή ο εγωισμός μας;

Και τα δυο πονούν άγρια. Η καρδιά πονάει και πονώντας βρίσκει διέξοδο και γνώση, ο εγωισμός πονάει και κυλιέται σε αδιέξοδα και ανοησία. Διαφέρουν τα δυο αυτά μαρτύρια.

-Σε καιρούς εθνικής μελαγχολίας υπάρχει τρόπος γιατρειάς; Πως η ψυχική μας υγεία θα γίνει επιθετική και δυναμική απέναντι στην καταθλιπτική μας αρρώστια;

Με τις αληθινές προτεραιότητες. Η αγάπη δεν έχει να κάνει με την οικονομική κρίση, η ομορφιά της θάλασσας δεν έχει να κάνει με την οικονομική κρίση, ούτε οι φιλίες. Τα ζόρια είναι μεγάλη ευκαιρία να αναζητήσουμε τα σπουδαιότερα και τα ουσιώδη που ξεχνάμε στις ευκολίες μας.

-Φιλάνθρωπες, σπλαχνικές και προστατευτικές οι κρίσεις πανικού μας;

Οι κρίσεις πανικού, που ευτυχώς τολμούν να συζητιούνται όλο και πιο συχνά, είναι απαίσιο πράγμα. Χρειάζεται οπωσδήποτε η βοήθεια γιατρού. Πρόκειται για παροξυσμό άγχους που δεν παλεύεται, αντίθετα οργανώνει “ένα φόβο του φόβου” που είναι ακόμα χειρότερο και παγιδεύει την καθημερινότητα πολλών. Οπωσδήποτε πρέπει να καταφύγει κανείς σε θεραπεία όπως καταφεύγει για τη βρογχίτιδα.

-«Οι λογοτέχνες είναι μισερά όντα; οι μουσικοί τα καταφέρνουν καλύτερα»;

Σοβαρά; Το είπα εγώ αυτό; Ίσως γιατί όπως λέει ο Λώρενς Ντάρελ: Ο συγγραφέας είναι ο πιο μοναξιασμένος από τα ζώα”.

-Οι θάλασσες και οι αποστάσεις είναι πατρίδες της καρδιάς;

Το “πρόσωπο με πρόσωπο”, η συνάντηση, ακόμα και η ένωση δεν είναι ζήτημα τόπου, σωματικής προσέγγισης. Οι αληθινές σχέσεις, όλων των ειδών, ζουν και βασιλεύουν και από μακριά, διανύοντας σε δευτερόλεπτα τεράστιες αποστάσεις, κολυμπώντας σε ωκεανούς. Μα ακόμα και με αγίους, με νεκρούς αγαπημένους μας, κρατάμε επαφή.

-Στην κρυμμένη πρόθεση η καθαρότητα της καρδιάς;

Η Πίστη μας είναι περιπέτεια προθέσεων. Η καθαρότητα της καρδιάς, που γνωρίζει ο καρδιογνώστης Θεός  έχει να κάνει με το θέλημα, την προαίρεση, τους σκοπούς μας. Η επιτυχία ή η αποτυχία στην πράξη έχει βέβαια μεγάλη αξία, αλλά ηθικά, πνευματικά εξετάζεται η ειλικρινής πρόθεση.

Ζωή, μια διαπραγμάτευση με την ελευθερία;

Γεννιόμαστε φυλακισμένοι σε ένστικτα, ανάγκες, εξαρτήσεις, φυσικούς νόμους σαν ζωάκια. Όσο μεγαλώνουμε ψάχνουμε το πνεύμα, την ψυχή, το κρυμμένο τάλαντο. Κι όσο τα βρίσκουμε τόσο ελευθερωνόμαστε.

εός, Έρωτας, Τέχνη, τα πιο μεγάλα καταφύγια;

Είναι η μέγιστη πορεία της ύπαρξης η αναζήτησή τους. Αναχώρηση, ταξίδι και άφιξη. Αμφισβητώ τώρα που το σκέφτομαι τον χαρακτηρισμό “πορεία” για τον Θεό, είναι λίγος…Είναι η ουσία μας, η φυσικότητα μας.

-«Αν σερβίρεις ένα ψέμα μαζί με πολλές εντυπωσιακές αλήθειες θα το περάσεις πιο εύκολα» γράφετε στην αρχή του βιβλίου σας.

Όταν συμβαίνει το αντίθετο στην σημερινή πολιτική σκηνή, πολλά ψέματα με ωραίο περιτύλιγμα, τι γίνεται; Μα λέω ψέματα επιτυχώς σημαίνει, ότι ξέρω πώς να χειρίζομαι με πονηριά αλήθειες. Τα άλλα ψέματα είναι χοντροκοπιές που δεν καταφέρνουν σπουδαίες νίκες.

-Οι νομοτέλειες των πολιτικών γεγονότων μας  επιτρέπουν να συντηρούμε έστω και ανέλπιδες ελπίδες;

Η ελπίδα είναι ελπίδα γιατί φυτρώνει και στο ανέλπιδο, στο παράλογο. Είναι σαν την αγάπη, δεν είναι υπό όρους. Είναι στο βάθος η αναμονή του θαύματος, της απρόσμενης ανατροπής.

-Συμπονάμε από ταύτιση για να μη συμβεί σε εμάς το κακό και προληπτικά το προβάρουμε;

Το Συμπονώ είναι πιο εύκολο από το Συγχαίρω. Πάντα συγκρινόμαστε δυστυχώς. Στη συμφορά του άλλου νιώθουμε ανώτεροι, στην ευτυχία του τείνουμε να νιώθουμε πιο χαμηλά, μας μειώνει, ιδίως μερικούς χαρακτήρες. Υγεία είναι να χαίρεσαι με τις χαρές σου, αλλά καλοσύνη είναι να χαίρεσαι και με του άλλου τη χαρά.

-Χίλιες φορές ένα αφελές μπουκάλι στη θάλασσα παρά η απελπισία;

Βέβαια! Μα αυτό λέγαμε και για την ελπίδα. Δίχως ελπίδα δεν ζει ο άνθρωπος. Ακόμα κι όταν πεθαίνει ένας αγαπημένος μας πάλι ελπίζουμε πως θα τον ξανασυναντήσουμε αλλού, πως δεν χανόμαστε ποτέ, μόνο αν το θέλουμε.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here