«Where Have You Been
 
 
Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΣΩΝΙΤΗ 
Συγγραφέα,
συντονιστή της σχολής σεμιναρίων «Ανοιχτή Τέχνη»,
 info@anoixtitexni.gr    www.anoixtitexni.gr
   
      Στην  Χάγη,  που «θεωρείται διεθνώς  πόλη Ειρήνης και Δικαιοσύνης και είναι ίσως το καταλληλότερο μέρος για να αποσπάσει το ανθρωπιστικό πρόβλημα της Κύπρου την προσοχή που του αξίζει κι όπου  εγκαταστάθηκε πρόσφατα η Διεθνής Επιτροπή Αγνοουμένων», η Κύπρια εικαστικός Τούλα Λιασή εγκαινιάζει σήμερα το βράδυ την νέα της έκθεση με τίτλο:  «Where Have You Been, ρητορικό ερώτημα που απευθύνει στον αγνοούμενο επί σαράντα χρόνια αδελφό της Γιαννάκη Λιασή και σε όλους τους αγνοούμενους της Κύπρου και όπου αλλού της γης.    
       Ο αγνοούμενος αδελφός της Γιαννάκης Λιασής, φοιτητής της ΑΣΟΕΕ το 1974, ήταν επί σαράντα χρόνια θαμμένος / πεταμένος σε ομαδικό τάφο μαζί με άλλους Κύπριους στρατιώτες. Υπερασπιζόντουσαν την ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον Ελληνισμό στις σκληρές μάχες στους λόφους της Κλεπίνης, νότια της Κερύνειας, τον Αύγουστο του 1974. Εκεί ανακαλύφθηκε ο κοινός τάφος / λάκκος και ταυτοποιήθηκε η ταυτότητα του Γιαννάκη Λιασή, ετών 21. Η κηδεία του έγινε τον Ιούλιο του 2014 στα κατεχόμενα (πρώτη φορά το επέτρεψαν).
    Η αδελφή του Τούλα Λιασή δημιούργησε έναν εικαστικό  τύμβο στην μνήμη του αδελφού της και των συμμαχητών και συναγνοουμένων του, και τον παρουσιάζει στην  σημερινή της έκθεση της που γίνεται υπό την αιγίδα της Κυπριακής πρεσβείας στην Χάγη, καλό θα ήταν να μετείχε και η Ελληνική πρεσβεία.
 
      Όπως διαβάζουμε στον κατάλογο,  σε κείμενα του ιστορικού Τέχνης δρ. Γιάννη Τουμάζη  (Director NiMAC {The Nicosia Municipal ArtsCentreAssociated with the Pierides Foundation},  Assistant Professor,School of ArchitectureFine and Applied Arts,  Frederick University,Cyprus), η έκθεση περιλαμβάνει:
 
       «Το βίντεο Coming Home, που παρουσιάζει εικόνες από την
κηδεία του Γιαννάκη Λιασή στην κατεχόμενη Αγία Τριάδα, στην Καρπασία. Μια κηδεία ενός ανθρώπου,  σαράντα ολόκληρα χρόνια μετά από τον θάνατό του, που  παρακολούθησαν   εκατοντάδες άτομα, αρχιερείς, πολιτικοί,  αξιωματούχοι, απλός κόσμος, γνωστοί και άγνωστοι, με τεράστια συγκίνηση, υπό το βλέμμα του στρατού και της αστυνομίας της κατοχικής δύναμη.
     Στο έργο 036swe3941106651  η Τούλα Λιασή αναπαριστά τον χώρο του θανάτου μέσα στον εκθεσιακό χώρο και δίνει υπόσταση στο γεωγραφικό μήκος και πλάτος  (036swe3941106651)  στο οποίο σκοτώθηκε και τάφηκε σε μαζικό τάφο ο αδελφός της. Η αναπαράσταση αποτελείται από ένα βίντεο της ειδυλλιακής περιοχής της   Κλεπίνης και πέντε φωτογραφίες του χώρου, τιςοποίες τράβηξε η ομάδα της  Διρευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους στην Κύπρο πριν, κατά τη διάρκεια   και μετά τις επίσημες εκταφές.
         Επιπλέον, η  καλλιτέχνις παρουσιάζει και μια μεγάλη εγκατάστασημε τίτλο Jump and Shout, που αποτελείται από ημιδιάφανα φωτογραφικά πανό, εγκατάσταση με την οποία επιδιώκει να αποδώσει «ταυτότητα» στον χώρο του  μαζικού τάφου, όπως χαρακτηριστικά λέει.
         Το έργο 661-10/01-006B παρουσιάζει το τραυματισμένο απόσφαίρα κρανίο του  Γιαννάκη Λιασήτο οποίο η καλλιτέχνιςκαταφέρνει να φωτογραφίσει όταν για  πρώτη φορά της επιτράπηκε να αντικρίσει τα λείψανα του αδελφού της. Παίρνοντας  έμπνευσηαπό την επίσημη συνοπτική έκθεση σχετικά με την ταυτοποίηση των λειψάνων του αδελφού της («Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες και στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υπόθεσης, τα ανθρώπινα λείψανα που φέρουν την ένδειξη 661-10/01-006B ταυτοποιούνται ότι ανήκουν στον Γιαννάκη Λιασή»), η Τούλα Λιασή επεξεργάζεται την φωτογραφία με ένα σκουρόχρωμο φίλτρο, έτσι ώστε το κρανίο να μην διακρίνεται παρά ελάχιστα. Λίγο πιο πέρα, σε μια βιτρίνα, εκτίθενται προσωπικά υπάρχοντα του Γιαννάκη Λιασή –το παντελόνι του και σκουριασμένα μεταλλικά τμήματα από τη στρατιωτική του ζώνη–, ακριβώς όπως βρέθηκαν στον μαζικό τάφο της Κλεπίνης, φθαρμένα και αποσυντεθειμένα από το χώμα που τα σκέπαζε για τέσσερεις δεκαετίες.
      Παραδίπλα, οι εφημερίδες του έργου 14081974, που ονομάστηκεέτσι από την  ημερομηνία της δεύτερης  εισβολής στην Κύπρο στις 14  Αυγούστου 1974, επιτείνουν την ένταση της όλης εγκατάστασης καθορίζοντας το ιστορικό πλαίσιο των  γεγονότων. Παρόλο που τίποτα δεν αναφέρεται για τα τραγικά γεγονότα (οι εφημερίδες είχαν τυπωθεί λίγες ώρες πριν), ο φόβος του θανάτου και της επερχόμενης καταστροφής είναι διάχυτος πίσω από τις γραμμές του μελανιού.
        Η εγκατάσταση με τίτλο With Love Yiannakis αποτελείται από τέσσερις επιστολές τις οποίες ο Γιαννάκης έστειλε στην αδελφή του ένα χρόνο πριν πεθάνει, όταν σπούδαζε στην Ελλάδα. Οι επιστολές είναι φωτογραφημένες ανάποδα και έτσι το περιεχόμενο τους δεν μπορεί να είναι κατανοητό στο κοινόΜια φωτεινή επιγραφή νέον με τη φράση «Με αγάπη Γιαννάκης», ακριβώς όπως υπέγραφε τα γράμματα του, κυριαρχεί στον χώρο.
          Παραδίπλα, είκοσι επτά παλιές φωτογραφίες της  Τούλας με τον αδελφό της όταν ήταν παιδιά. Οι φωτογραφίες μεγεθύνονται και έχουν   ως φόντο πολύ έντονα χρώματα. Εδώ η ιστορία της Λιασήγίνεται απόλυτα προσωπική, ένας εσωτερικός διάλογος με τον αδελφό της, στον οποίο καλούμαστε  πολύ διακριτικά –και από απόσταση– να συμμετέχουμε και να μοιραστούμε μαζί της.
      Η ανεμελιά όμως της παιδικής αυτής συνεύρεσης διακόπτεται αιφνιδιαστικά από το έργο 361, ένα μεγάλο κολάζ με τα φωτογραφικά πορτρέτα των ενενήντα αγνοούμενων από το τάγμα του Γιαννάκη. Ένα έντονο κόκκινο καλύπτει τις ενενήντα φωτογραφίες, ενώ πέντε από αυτές σε πιο απαλό τόνο απαθανατίζουν τους στρατιώτες που βρέθηκαν όλοι μαζί στον μαζικό τάφο της Κλεπίνης.
      Η  πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή   από ό,τι ελπίζουμε …. και εκπορεύεται από τη βαρβαρότητα και την ανθρώπινη αυτοκαταστροφή.  Αυτή η αυτοκαταστροφή, μέσω της φθοράς και της αποσύνθεσης, είναι έκδηλες στη  σειρά των pixelized έργων με τα στεφάνια και τα λουλούδια που, επίσημοι και μη, γνωστοί και άγνωστοι, κατέθεσαν στον τάφο του Γιαννάκη την ημέρα της κηδείας.
          Πλαστικό, ξερές δάφνες, χρωματιστά ψεύτικα τριαντάφυλλα,γαλανόλευκες  κορδέλες. Στεφάνια για τον Ελληνοκύπριο γιο, τον αδελφό, τον στρατιώτη, τον ήρωα,  τον αγνοούμενο, το σύμβολο.»
          Αναμένουμε να μεταφερθεί σύντομα η έκθεση στην Ελλάδα και στην Κύπρο, θα λέγαμε και στην Τουρκία και στα κατεχόμενα, αν δεν ήταν ειρωνεία.
          Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 11 Ιουνίου και γίνεται στον εκθεσιακό χώρο ΑΝΝΑ@ΚV2,  δίπλα στο Ολλανδικό κοινοβούλιο και στο  μουσείο Mauritshuis.
Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here