Ελένη Σαραντίτη: Χριστουγεννιάτικα δώρα βιβλία

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Η αγαπημένη μας συγγραφέας Ελένη Σαραντίτη, με πολύχρονη θητεία, επαίνους και βραβεία στην υπηρεσία του ποιοτικού βιβλίου μας ταξιδεύει στον κόσμο του βιβλίου, με τίτλους που να απευθύνονται στους μικρούς μα και λίγο μεγαλύτερους αναγνώστες. Εξάλλου, όταν αυτό είναι γραμμένο με γνώση και αγάπη, αναμφισβήτητα, είναι το καλύτερο δώρο.

-Κυρία Σαραντίτη,  με την γνωστή τριακονταετή πείρα σας στην κριτική παιδικού βιβλίου αλλά και στην μεγάλη θητεία σας στη συγγραφή, τι μας προτείνετε;

 Ευχαριστώ. Αλλά δεν είναι η θητεία μου και οι εμπειρίες μου στο βιβλίο, όσο το μέγεθος της αγάπης μου σε αυτό που με παρακινούν να αναζητώ διαρκώς και περισσότερα, διαρκώς και ωραιότερα αναγνώσματα. Στο diastixo.gr όπου τα τελευταία χρόνια υπογράφω μόνιμη στήλη βιβλιοπαρουσίασης, αλλά και παλαιότερα, και για αρκετά χρόνια στην «Ελευθεροτυπία», ευτύχησα να διαβάσω και να παρουσιάσω λαμπρά βιβλία. Εσείς το γνωρίζετε, αγαπητέ κύριε Κιούση, άλλωστε έχουμε συνεργαστεί αρμονικά, και κατ’ επανάληψιν.

Λοιπόν και παρά την κρίση, οικονομική και ανθρωπιστική, που έχει ενσκήψει τα τελευταία χρόνια, και- όπως βλέπουμε- επιδεινώνεται, ευτυχώς στην ελληνική αγορά κυκλοφόρησαν και πολλά και ενδιαφέροντα βιβλία. Γραμμένα τόσο από Έλληνες συγγραφείς, όσο και μεταφρασμένα έργα γνωστών και ταλαντούχων δημιουργών. Το αγωνιώδες ερώτημά μου είναι εάν τα βιβλία αυτά θα είναι εύκολο να πωληθούν ώστε να φθάσουν στους νέους αναγνώστες και να τους παρασταθούν σαν πνεύματα αγαπημένα και αγαθοποιά. Είθε.Έχω δίπλα μου ορισμένα καλά βιβλία, πηγές όχι μόνον γνώσεων αλλά και χαράς.

-Προτείνετέ μας μερικά…

ΣΟΥΖΑΝ ΣΑΜΜΕΡΣ «Το μεγαλύτερο δώρο- Η ιστορία του τέταρτου Μάγου». Πατάκης.Το βιβλίο μεταφέρει συγκλονιστικά το θαύμα της προσκύνησης των Μάγων. Θεωρείται, παγκοσμίως, ως ένα από τα κορυφαία χριστουγεννιάτικα βιβλία που γράφτηκαν ποτέ. Μες στις σελίδες του υπάρχει το ανείπωτο και ακατάλυτο θαύμα της αγάπης, της αγαθότητας και της ελπίδας. Η Σούζαν Σάμμερς διασκεύασε το αριστούργημα του Χένρι Βαν Ντάικ (ΗΠΑ, 1852- 1933), ιερέα, θεολόγου και καθηγητή Αγγλικής Φιλολογίας στο Princeton. Ο συγγραφέας πίστευε, όπως και άλλοι θεολόγοι, καλλιτέχνες και μη, στην ύπαρξη ενός τέταρτου Μάγου, του Αρταβάν, φίλου και συνεργάτη των γνωστών μας. Στον μακρύ δρόμο για την προσκύνηση, καθυστέρησε, χάθηκε, και έφθασε όταν ο Ιησούς ήταν στο Σταυρό. Είχε κατά την πορεία του θεραπεύσει και ευεργετήσει όσους πονεμένους, πεινασμένους και ταλαιπωρημένους συνάντησε. «Να έχεις πάντα ειρήνη, Αρταβάν, όταν πεινούσα εσύ μου πρόσφερες τροφή, όταν ήμουν γυμνός εσύ μ’ έντυσες, όταν ήμουν λυπημένος εσύ με παρηγόρησες…» ακούστηκε σιγανά και γαλήνια ο Θεάνθρωπος. Το αληθινό νόημα των Χριστουγέννων. Απόλαυση ψυχής.

Επίσης, υψηλής αισθητικής.

-Παραμύθια;

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΟΥ ΑΙΣΩΠΟΥ. Εικονογράφηση Μαρίσα Βεστίτα. Ψυχογιός.Μια ωραιότατη, σχεδόν ξεχωριστή, εορταστική έκδοση με μύθους αυτού που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη σκλαβιά, έζησε αργότερα σε σκλαβωμένη πατρίδα, για να γίνει κάποτε πρίγκιπας του λόγου και της καθαρής σκέψης, γνώστης βαθύτατος της φύσης του ανθρώπου.Μυθοπλάστης και θυμόσοφος ο Αίσωπος, οδοιπόρος άοκνος στην αναζήτηση της γνώσης και της αλήθειας, μύθος και ο ίδιος. Εξόργισε και εξοργίστηκε κι έκλαψε με πίκρα και παράπονο πριν από το ανίερο και σκληρό τέλος του. Που δεν ήταν ουσιαστικό τέλος, εφόσον ακόμη και σήμερα μικροί και μεγάλοι αναζητούν στους μύθους του το βάθος ανθρώπων και πραγμάτων.Στον εξαιρετικό αυτόν τόμο περιέχονται δώδεκα από τους γνωστότερους μύθους του, όπως «Η αλεπού και ο κόρακας» «Ο ψεύτης βοσκός» «Η αλεπού και τα σταφύλια» «Ο λαγός και η χελώνα» «Ο αετός και το φίδι», κ. ά. Η εικονογράφηση της, γεννημένης στον Τάραντα το 1975, Μαρίσα Βεστίτα είναι εξαιρετική, μοντέρνα, μα απολύτως στο πνεύμα των πανάρχαιων μύθων.

 

ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΥ «Η νύχτα που γεννήθηκε η αγάπη». Εικονογράφηση Θέντα Μιμηλάκη. Μεταίχμιο.Η γνωστή, καλή συγγραφέας μας Σοφία Μαντουβάλου έγραψε ένα φρέσκο μα και συγκινητικό παραμύθι για την «Νύχτα που γεννήθηκε η αγάπη». Το εικονογράφησε όμορφα, όπως κάνει πάντα, η Θέντα Μιμηλάκη. Διαβάζοντάς το κανείς θα νιώσει κύματα αγάπης και αθωότητας να σηκώνονται στην καρδιά του. Απευθύνεται στα μικρά παιδιά στα οποία μιλά με σοφία, κρυμμένη μελαγχολία και ένα μόλις διαφαινόμενο ρίνημα χιούμορ.Ο πασίγνωστος, ισπανικής καταγωγής πετεινός ή αλέκτορας ή κόκορας Μίζα Ντελ Γκάλο, έχει αποσπάσει τον θαυμασμό και τον σεβασμό όλου του κόσμου για το ένα και μοναδικό παραμύθι που αφηγείται τη μια και μοναδική νύχτα του χρόνου. Παραμύθι κληροδοτημένο πάππου προς πάππο. Κάθε χρόνο, στις 24 Δεκεμβρίου, ώρα που τα παιδιά χαμογελούν στον ύπνο τους, αυτός φτερουγίζει στο ψηλότερο καμπαναριό της πόλης, κράζει απαιτητικά ώστε να ξυπνήσουν όλοι, κι έπειτα ιστορεί το παραμύθι του. Το πιο όμορφο παραμύθι. Και το πιο αληθινό απ’ όλα. Πρόκειται για το παραμύθι της αγάπης που γεννήθηκε νύχτα βαθιά και παγερή…

ΧΙΛΝΤΕ ΚΕΛΑΡ- ΤΙΜ «Ο πιο μικρός άγγελος». Εικόνες Στέφανι Ράιχ. Μεταίχμιο.Το αγοράκι άκουσε προσεκτικά την κυρία Σολφέζ: «Στο κοντσέρτο της εκκλησίας θέλω να έρθετε όλοι με άσπρα ρούχα!»Στου παιδιού το σπίτι δεν υπήρχαν, δυστυχώς, ολόλευκα. Υπήρχε όμως το νυφικό νυχτικό της θείας Μίλι, αδελφής της γιαγιάς η οποία ήταν «αδύνατη σαν ελατάκι χωρίς βελόνες» και η απουσία της μητέρας του στην Καραϊβική. Ο πατέρας του δοσμένος στα επαγγελματικά του…Θα κρατούσε τον ρόλο του πιο μικρού αγγέλου. Ήταν μικροσκοπικός. Θα στεκόταν εμπρός και θα άφηνε την φωνούλα του να ανεβαίνει στους ουράνιους θόλους. «Χριστούγεννα λευκά…» θα τραγουδούσαν τα παιδιά της χορωδίας, μαζί κι εκείνο με το δανεικό νυχτικό που προηγουμένως το είχε ξεσχίσει ο σκύλος του γείτονα, του κυρίου Παντοκολλητή. Σε όλο το δρόμο για την εκκλησία, κι ενώ συνεχώς έπεφτε χιονόνερο, είχε συναντήσεις, και γι’ αυτό καθυστερήσεις και μικροατυχήματα· φίλοι από την ποδοσφαιρική ομάδα, ένας ψηλόσωμος μεταμφιεσμένος Άγιος Βασίλης που του ζήτησε να τον βοηθήσει σε μια δουλειά, μια ζητιάνα η οποία τον παρακάλεσε να την αντικαταστήσει στο πόστο της για λίγο…

Το καλόκαρδο αγοράκι δεν μπορούσε να αρνηθεί την βοήθειά του κι ας αργοπορούσε κι ας αγωνιούσε. Μια στιγμή του φάνηκε πως τάχα ένα αστέρι, ψηλά από τον καταστόλιστο ουρανό, του έκλεισε φιλικά το μάτι.

Όταν μπήκε στην εκκλησία ο μικρός άγγελος, η κυρία Σολφέζ ήδη είχε αρχίσει να διευθύνει την χορωδία· γλυκές φωνούλες παιδικές, λες και υποδέχονταν το αγοράκι μας. Μα δεν τον υποδέχτηκαν μόνο οι ύμνοι. Ω, εδώ είχαμε τρανές και θαυμαστές εκπλήξεις.Η χαρά, η αθωότητα, η καλοσύνη πλημμυρίζουν το έξοχο αυτό βιβλίο.

-Για την αδελφική αγάπη;

ΜΑΚΗΣ ΤΣΙΤΑΣ «Ο ΜΕΓΑΛΟΣ μου αδερφός». Εικονογράφηση Σάντρα Ελευθερίου. Ψυχογιός.Το μικρό αυτό βιβλίο που απευθύνεται σε μικρά παιδιά, γράφτηκε από τον Μάκη Τσίτα για μια μεγάλη και αδιασάλευτη αγάπη. Την αδελφική. Που γεμίζει καρδιές, ομορφαίνει ζωές, ενδυναμώνει αισθήματα, στηρίζει υπάρξεις.Μπορεί, όπως μονολογεί –και ομολογεί- ο μικρούλης της ιστορίας, «Αν έχεις έναν μεγάλο αδερφό, το πιθανότερο είναι να σου κάνει τον έξυπνο. Να σου λέει, δηλαδή, συνέχεια: «Μην κάνεις έτσι» ή «Δεν ξέρεις εσύ», ή «Θα σου δείξω εγώ», ή «Άσ’ το σ’ εμένα».Ακόμη, «Μπορεί, επίσης, χωρίς να σε ρωτήσει, ν’ αλλάξει την πορεία του πειρατικού κι αντί για την Αμερική να βρεθείτε στην Κίνα».Χιούμορ. Και παράπονα για καταπίεση και μικροί κόμποι παραμερισμού και απελπισίας. Κατανοητό. Συμβαίνει, σχεδόν, πάντα.Αλλά στα δύσκολα ή επικίνδυνα και απειλητικά περιστατικά, όπως αυτό με τον νταή του σχολείου, σπεύδει ο μεγάλος αδελφός και ο νταής που τρομοκρατεί τους πάντες, το βάζει στα πόδια. Και στον νυχτερινό τρόμο, ο μεγάλος αδελφός απλώνει την αγκαλιά στον μικρότερο. «Ξέρεις λοιπόν, σίγουρα, ότι τον αγαπάς πολύ, όπως σ’ αγαπάει πολύ κι εκείνος. Και ξέρεις, επίσης, κι ας είσαι μικρός, ότι η αγάπη σας αυτή μπορεί να κρατήσει για πάντα».Λέξεις απλές, ουσιαστικές· χρωματισμένες από το γνωστό, λεπτό χιούμορ του Μάκη Τσίτα. Και αισθήματα που διαρκούν. Για πάντα από όσο ξέρω!Μοντέρνα, εύθυμη, η εικονογράφηση της Σάντρας Ελευθερίου.

ΑΝΤΡΕ ΝΕΒΕΣ (Κείμενο- Εικονογράφηση) «Το κορίτσι που πετούσε στα σύννεφα» Καλέντης. Ο Αντρέ Νέβες (Βραζιλία, 1973) είναι συγγραφέας και εικονογράφος άνω των τριάντα βιβλίων. Έχει διακριθεί και τιμηθεί σε πολλές χώρες και έχει μεταφραστεί σε άλλες τόσες. Το «Κορίτσι που πετούσε στα σύννεφα» είναι εξαιρετικής ευαισθησίας και καλαισθησίας βιβλίο. Αλληγορικό, θα το χαρακτήριζα, και θα έλεγα πως τελειώνοντας αισθάνεσαι την καρδιά σου γλυκύτερη. Πρόκειται για την πανέμορφη περιπέτεια μιας κοπελίτσας που κατοικεί σε μεγαλούπολη αλλά την έλκει το αστραφτερό και ελεύθερο γαλάζιο του ουρανού. Την γοητεύουν τα σύννεφα. Φαντάζεται πράγματα κοιτώντας τα. Πως τάχα εκεί ψηλά κατοικούν Θεοί, νεράιδες, άγγελοι ή ίσως κι άλλοι άνθρωποι. Ένα διαφορετικός κόσμος- πλάσματα ελεύθερα, ενώ στην πόλη της συναντά σκυθρωπούς, βαρείς ανθρώπους που ποτέ δεν ονειρεύτηκαν-ούτε καν αντίκρισαν – ανάερα σύννεφα και γαλανές απλωσιές. Το κορίτσι, στη μοναξιά του, ονειρευόταν να γίνει κάποτε πουλί. Το πιο όμορφο πράγμα. Το αγόρι που συνάντησε ψηλά στο βουνό, σκέφτηκε πως το πιο όμορφο πράγμα στον κόσμο δεν ήταν το σύννεφο, μήτε τα πουλιά, παρά το χαμόγελό της. Και για να την βλέπει να χαμογελά πάντοτε την βοήθησε ν’ ανέβει ψηλά, όλο και ψηλότερα…

 

-Από ιστορικά;

 

 

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΕΡΒΗ «Στη Μάχη του Μαραθώνα». Εικονογράφηση Θανάσης Πέτρου. Πατάκης. Σειρά: Ιστορικά εικονογραφημένα. Ένα κόμικ. Ένα θαυμάσιο, εξαίρετο κόμικ με τις υπογραφές δυο δοκιμασμένων και ταλαντούχων δημιουργών, της αρχαιολόγου-συγγραφέως και μεταφράστριας Κατερίνας Σέρβη και του γνωστού κομίστα Θανάση Πέτρου. Ως γνωστόν η μάχη του Μαραθώνα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα γεγονότα της ελληνικής ιστορίας. Η νίκη των Ελλήνων περιόρισε τις περσικές βλέψεις για επέκταση στην Ευρώπη· οι επόμενες νίκες που ακολούθησαν τις κατοπινές περσικές εκστρατείες ματαίωσαν ολότελα τα σχέδια των Περσών.Σήμερα στην περιοχή σώζεται μόνον ο τύμβος των Μαραθωνομάχων. Οι ανασκαφές που έγιναν σ’ αυτόν επιβεβαίωσαν το γεγονός φέρνοντας στο φως στρώματα στάχτης και καμένων οστών, χάλκινες αιχμές βελών, νεκρικά κτερίσματα, αγγεία, κ.ά.

Το βιβλίο της Κατερίνας Σέρβη και του Θανάση Πέτρου, μάλλον ένα graphic novel για παιδιά, αντιμετωπίζει ψύχραιμα και δίχως μεγαλοστομίες το μέγα αυτό γεγονός δίχως να επιμένει σε λεπτομέρειες, αφήνοντας μα και βοηθώντας τα παιδιά να οδηγηθούν ψύχραιμα στα αληθινά γεγονότα και στα συμπεράσματα αυτής της κοσμοϊστορικής σύγκρουσης.

Στην εξιστόρηση της Σέρβη τρία παιδιά-φίλοι- ο Αετίωνας , ο Γλαύκος και ο Λέαγρος, ακολουθούν αυθόρμητα, και ανύποπτα μάλλον, τον μεγάλο αδελφό του Γλαύκου, τον Νικία, στον Μαραθώνα με τον στρατό των Αθηναίων υπό τον Μιλτιάδη. Παρόντα στη μάχη τα παιδιά. Μάρτυρες αδιάψευστοι όσο και αντικειμενικοί. Στον Ηρόδοτο διαβάζουμε ότι ο εκδιωχθείς από τους Αθηναίους τύραννος Ιππίας, οδηγώντας τους Πέρσες στη μάχη, άρχισε να φταρνίζεται δυνατά· καθώς ήταν ηλικιωμένος, είχε δόντια χαλασμένα και ένα από αυτά αποκολλήθηκε και έπεσε στην άμμο. Ο άπατρις τότε είπε: «Αλίμονο. Ετούτη η γη δεν μας ανήκει. Νομίζω δε ούτε θα την αποκτήσουμε ποτέ. Το μόνο τμήμα της που μας ανήκει είναι αυτό που καταλαμβάνει το δόντι μου». Έτσι μίλησε πριν σκοτωθεί στη μάχη πολεμώντας εναντίον της πατρίδας του. Άνετα διαβάζεται, μάλιστα με ενδιαφέρον, και από ενηλίκους.

-Και μια ευχή…

Να ευχηθώ από την καρδιά μου καλά Χριστούγεννα, υγεία και ειρήνη. Αγάπη και συμπόνια.

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here