Δημήτρης Κατσίκης: «Η πανοπλία είναι ιστορία και ταυτότητα»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Οι επίσημες σπουδές μου ήταν καθαρά θετικής κατεύθυνσης ( σπουδές Βιοτεχνολογίας ) αλλά πάντοτε είχα μια έμφυτη ροπή πως τις τέχνες. Μελέτησα με πάθος την τέχνη των διαφόρων φάσεων του Ελληνικού Πολιτισμού σε σημείο, θα έλεγα , εξειδίκευσης. Εστιάζοντας κάποια στιγμή στην στρατιωτική τεχνολογία της της Ανατολικής Ρωμαϊκής  Αυτοκρατορίας ήρθα αναπόφευκτα με το θέμα της απεικονίσεως των Στρατιωτικών Αγίων στην  τέχνη της Αγιογραφίας. Εξαντλώντας το κεφάλαιο αυτό σε επίπεδο θεωρίας μου γεννήθηκε η επιθυμία να τις ανακατασκευάσω στον φυσικό κόσμο στις πραγματικές τους διαστάσεις δηλ. ένα είδος Τρισδιάστατης Αγιογραφίας. Καινοτόμο από όλες τις πλευρές». Μιλάμε με τον αρματοποιό Δημήτρη Κατσίκη.

-Τι βαθμό δυσκολίας αντιμετωπίσατε;

Στην ουσία αντιμετώπισα μονάχα δυσκολίες. Έπρεπε να τα ανακαλύψω όλα μόνος μου , δεν υπήρχε κάποιος δάσκαλος  ή κάποια βιβλιογραφία σαν οδηγός. Ξεκλείδωσα όλα τα μυστικά μόνος μου. Η αναβίωση μίας τέχνης μετά από έξι αιώνες στην λήθη έχει την χάρη της  αλλά και το τίμημα. Όλες οι τεχνικές είχαν χαθεί στο πέρασμα των αιώνων.

-Στην Ελλάδα υπάρχει κάποιος άλλος που μπορεί να παράξει αντίστοιχα  αντικείμενα;

Απ’οσο γνωρίζω όχι, είμαι ο τελευταίος (ή ο πρώτος) Έλληνας της σύγχρονης εποχής ικανός για τέτοιου είδους παραγωγή τεχνουργημάτων. Μεγάλο το βάρος της ευθύνης να είσαι ο μοναδικός αντιπρόσωπος  μια τέχνης.

-Περιγράψτε μας με λίγα λόγια την τέχνη σας και τα απαιτούμενα στάδια κατασκευής.

Η τέχνη της Αρματοποιϊας είναι ένα εξιδεικευμένο κομμάτι της μεταλλουργίας. Στην Ηπειρωτική Ελλάδα ξεκινά την πορεία της ως αυτόνομος κλάδος από την Ύστερη Ελλαδική Περίοδο (γνωστή και ως Μυκηναϊκή)  δηλ. από τις αρχές του 15ου π.Χ αιώνα και συνδέεται άρρηκτα με την τεχνολογική πρόοδο της μεταλλουργίας. Το τυπικό τέλος της θα έρθει 30 αιώνες αργότερα με την Πτώση της Πόλεως. Στην ουσία οι Έλληνες έπαψαν να φέρουν πανοπλίες μονάχα τους τελευταίους πέντε αιώνες, αρκετός όμως χρόνος για να διαγραφούν από τις μνήμες τους. Στην σημερινή Ελλάδα το θέμα της «πανοπλίας» όταν δεν διακωμωδείται συνδέεται άμεσα με την Δυτική Ευρώπη (Βικινγκς , Ριχάρδος Λεοντόκαρδος) λόγω Πολιτιστικού Ιμπεριαλισμού.  Η βασική ιδέα του όλου εγχειρήματος είναι η προστασία του ανθρώπινου σώματος, θα πρέπει να προστατευτεί από ένα μεταλλικό εξωσκελετό. Απαιτούνται γνώσεις σχεδίου, γνώσεις ανθρώπινης ανατομίας, γνώσεις ιστορίας της τέχνης/ αρχαιολογίας καθώς σε κάθε ιστορική περίοδο αντιστοιχούν διαφορετικές πανοπλίες, απαραίτητη γνώση παραδοσιακής εν θερμώ  μεταλλοτεχνίας , γνώσεις υλικών (δερμάτων, υφασμάτων) και φυσικά ένα πηγαίο ταλέντο ικανό να τα συνδυάζει όλα αυτά σε ένα ενιαίο και λειτουργικό σύνολο.

-Η σφυρήλατη μεταλλοτεχνία;

Εχει εξοβελιστεί εντελώς από  την Ελληνική βιβλιογραφία  παρόλο ότι αντιπροσωπεύει το 1/3  της  ιστορίας της προβιομηχανικής τέχνης (Ελληνικής και μη) . Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι οι ξεναγοί μπορούν να μιλήσουν για ώρες για έναν Αττικό  Ερυθρόμορφο Αμφορέα αλλά να μην αναφέρουν λέξη για το μεταλλικό δίδυμό του που στέκει δίπλα του. Σήμερα η κοινή αντίληψη είναι ότι ήταν κατά κανόνα χυτά και όχι σφυρήλατα. Κανείς στην Ελλάδα πλέον δεν είναι ικανός να παράγει σφυρήλατους αμφορείς κλπ. Είναι ένας άθλος η κατασκευή τους. Είναι λογικό, η παραδοσιακή μεταλλουργία ανήκει στις προβιομηχανικές περιόδους, οι γνώσεις έχουν χαθεί μιας και οι μηχανές κάνουν την δουλειά αντί για εμάς. Δεν είναι αστική τέχνη σε καμία περίπτωση όπως η ζωγραφική, ο χορός και το τραγούδι. Για το πόσο σημαντική ήταν τέχνη του μεταλλουργού /σφυρηλάτη φαίνεται και από το ότι οι επιφανείς άνδρες προτιμούσαν να τους συνοδεύουν στην άλλη τους ζωή τα όπλα, οι χύτρες και οι πανοπλίες τους.

-Ποιες πανοπλίες είναι οι πιο δύσκολες;

-Κάθε εποχή έχει τις δικές της εικαστικές νόρμες οι οποίες όπως είναι φυσικά αντανακλώνται και στα τεχνουργήματα αυτά . Οι Μυκηναϊκές στέκουν σαν μεγαλιθικά μνημεία, οι Αρχαϊκές σαν Κούροι, τις Κλασσικής εποχής σαν Μυώδη Πολυκλείτια Μπρούτζινα Αγάλματα, οι Ελληνιστικές  είναι υβριδικές σαν τις Κοσμοπόλεις της Ασίας, οι Βυζαντινές  σαν επιβλητικά τέμπλα Ορθοδόξων Εκκλησιών.  Δεν μπορώ να δώσω  συγκεκριμένη απάντηση, κάθε μια έχει την ιδιαίτερη σημασία δυσκολία της.

-Τι είναι μία πανοπλία;

Οι πανοπλίες είναι σύμφυτες  με την Ελληνική ιστορία μιας και συνδέονται άρρηκτα με τις ανά  περιόδους  στρατιωτικές και πολιτικές ελίτ και τα κέντρα αποφάσεων. Όλες οι μεγάλες προσωπικότητες της Ελληνικής Ιστορίας στην διαχρονία τους έχουν απεικονιστεί κυρίως με αμυντικές εξαρτήσεις και θώρακες. Πολλές θα μπορούσαν ήταν οι απαντήσεις στο ερώτημα αυτό. Η απάντηση μου θα είναι μονολεκτική… «Ταυτότητα».

 

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here