Tης Δρος ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΚΑΤΣΩΧΗ

Ακτινοθεραπευτή-Ογκολόγου Προέδρου ΑΚΟΣ

 

Καθώς το βλέμμα μου διατρέχει την αίθουσα, χαίρομαι από τα βάθη της καρδιάς μου γιατί διαπιστώνω ότι έχω εκλεκτούς συνοδοιπόρους και στο σημερινό μου ταξίδι. Κάθε συνάντηση για μένα είναι η αφορμή για ένα ταξίδι και το σημερινό έχει αφετηρία αυτό που έλεγε ο Βρετανός φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ: «Μια καλή ζωή είναι αυτή που εμπνέεται από την αγάπη και καθοδηγείται από τη γνώση». Χωρίς την αγάπη, χωρίς το συναίσθημα θα είμασταν απλά μηχανές που εκτελούν εντολές, έστω και με ακρίβεια. Χωρίς την αγάπη, χωρίς το συναίσθημα θα είμασταν απλά μηχανές που εκτελούν εντολές, έστω και με ακρίβεια. Είναι ένα συναίσθημα βαθύτερο από τη χαρά αυτό που νοιώθεις όταν σε κοιτούν ένα ζευγάρια μάτια γεμάτα ευγνωμοσύνη γιατί θα έχουν την ευκαιρία να συνεχίσουν το ταξίδι τους στη ζωή. Αυτά τα βλέμματα σηματοδοτούν τη δική μου πορεία, μία πορεία γεμάτη ιστορίες ψυχής που δένουν με τους ρόλους της δικής μου και της δικής σας ζωής. Δεν ξέρω πώς επιλέγουμε τους ρόλους της ζωής μας, αν δηλ. ανασύρουμε υλικό από μια τράπεζα δεδομένων, με την οποία όλοι είμαστε συνδεδεμένοι on line, όπως αρχικά υποστήριξε ο Πλάτωνας και στη συνέχεια ο Καρλ Γιουνγκ. Σκέφτομαι ωστόσο πως οι ρόλοι της ζωής μας δεν θα είχαν κανένα ενδιαφέρον αν δεν πλαισιώνονταν από ιστορίες ψυχής: από μικρά ή μεγάλα αφηγήματα με πρωταγωνιστή το συναίσθημα, αφηγήματα που συνθέτουν το προσωπικό αλλά και το συλλογικό μας σύμπαν.

Αν ο κόσμος είναι μια πελώρια θεατρική σκηνή στην οποία συμμετέχει όλη η ανθρωπότητα, το έργο χωρίς συναίσθημα θα ήταν ανούσιο, δεν θα προκαλούσε καμία συγκίνηση. Θεωρώ ότι η συγκίνηση χαρίζεται και δεν εκβιάζεται, πηγάζει αυθόρμητα, όπως αυτό συμβαίνει σε μία καλή θεατρική παράσταση ή σε ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικό βιβλίο. Σύμφωνα με τον Τάλκοτ Πάρσονς, γνωστό κοινωνιολόγο στις ΗΠΑ, τόσο ο γιατρός όσο και ο ασθενής έχουν ένα συγκεκριμένο ρόλο: κατέχουν προσδοκίες, δικαιώματα και υποχρεώσεις όπως όλοι οι πρωταγωνιστές μιας κοινωνικής ομάδας και αποδίδουν το ρόλο τους για την εύρυθμη λειτουργία της συγκεκριμένης ομάδας. Ο στόχος του ιατρού είναι να επαναφέρει την υγεία του ασθενή ενώ ο στόχος του ασθενή είναι να προσπαθεί να θεραπευτεί. Κι επειδή η Τέχνη είναι το ασφαλέστερο όχημα για να εκφράσουμε τις μύχιες σκέψεις μας και να επικοινωνήσουμε βαθιά, πέρα από τους περιορισμούς που θέτει η λεκτική επικοινωνία, επιλέξαμε να το πράξουμε με τη σημερινή εκδήλωση στην οποία δώσαμε τον τίτλο: «Ιστορίες ψυχής, ρόλοι ζωής». Το στήσιμο της έκθεσης έχει την υπογραφή της Μάρως Κουρή, πολυταξιδεμένη και πολυβραβευμένη για τα έργα της, που αποτυπώνουν με ενάργεια και ευαισθησία ιστορίες ψυχής και ρόλους ζωής στις διάφορες εκφάνσεις τους. Την ευχαριστώ λοιπόν από καρδιάς όχι μόνο γιατί ως δασκάλα μου με καθοδηγεί στα μονοπάτια της Τέχνης με σοφία και υπομονή αλλά και για την πολύτιμη συμβολή της στο να αποκτήσει ένα ενιαίο ύφος και ν’ αποτελέσει η σημερινή έκθεση ένα ολοκληρωμένο αφήγημα. Ογκολογικοί ασθενείς αλλά και αποθεραπευμένοι από τον καρκίνο, εκφράζουν μέσα από τα σκίτσα τους, τα συναισθήματα τους, το πώς βίωσαν την περιπέτεια τους με τον καρκίνο. ‘εν δυνάμει δημιουργοί’ Φωτεινή Τσαλίκογλου συγγραφέας, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Τα έργα τους πλαισιώνουν φωτογραφικά έργα γιατρών ΄και άλλων θεραπευτών, οι οποίοι μέσα από το φακό αναζητούμε τη δική μας «κάθαρση» ή αν θέλετε τη δική μας «θωράκιση» στην κατά μέτωπο μάχη με τον καρκίνο. Στόχος μας να δημιουργήσουμε ατμόσφαιρα ασφάλειας και αποδοχής, απαραίτητη προϋπόθεση για τη γόνιμη αλληλεπίδραση των ασθενών και των θεραπευτών τους. Η σχέση γιατρού και ασθενή είναι πολύ σημαντική και μελετήθηκε ενδελεχώς από τους ερευνητές. H ποιότητα αυτής της σχέσης έχει αποδειχθεί πως συμβάλλει αποφασιστικά στην αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής έκβασης.

Καθημερινά διαπιστώνω ότι είναι πολύ δύσκολο για τον ασθενή να εκφράσει αβίαστα τα θέλω και τις ανησυχίες του, γιατί αφενός δεν έχει την απαιτούμενη γνώση και αφετέρου ακόμη και σήμερα νοιώθει ότι δεν έχει την νομιμοποίηση να αποτελεί μέλος ενός ισότιμου διαλόγου, αν και το θέμα τον αφορά άμεσα. Η ασθένεια του – πολύ περισσότερο όταν είναι σοβαρή όπως ο καρκίνος- τον κάνει να νοιώθει φοβισμένος, ανήμπορος και ευάλωτος.

Ακόμα θυμάμαι την πρώτη μας συνάντηση στο ιατρείο μου, το πρόσωπό σου, την αγωνία ζωγραφισμένη στο βλέμμα σου, την αμφισβήτηση και την προσμονή σου καθώς μου έδινες να δω τις εξετάσεις σου. Κι εγώ μέσα από απεικονίσεις, δείκτες κι αριθμούς να προσπαθώ να διαγνώσω και να σχεδιάσω την καλύτερη θεραπεία για εσένα άσχετα με προβλέψεις και στατιστικές. Να είμαι έντιμη απέναντί σου, να μην σου κρύψω πράγματα, να σε εμψυχώσω να αγωνιστείς με τόλμη και το κυριότερο να σου διασκεδάσω το φόβο της ασθένειας. Αγώνας δύσκολος, επώδυνος, χρονοβόρος! Κάθε δική σου μάχη και δική μου, κάθε νίκη σου, νίκη μου μικρή διστακτική αρχικά, που όλο και μεγάλωνε μέρα με τη μέρα και κατακτούσε σώμα και ψυχή. Κάθε ουλή στο σώμα σου ένα τατουάζ θριάμβου, ένα σημάδι δύναμης να θυμίζει αυτό που είπε κάποτε ο Rumi «Η πληγή είναι το μέρος από όπου μπαίνει το φως στο σώμα.» Το μήνυμα του δέντρου Στις ουλές της μνήμης φυτρώνουν τα πιο ζωηρά λουλούδια και τρέφονται από το τραχύ της χάδι…

Εμείς οι γιατροί οφείλουμε να κάνουμε τον ασθενή να αισθανθεί άνετα προκειμένου να συνεργασθεί μαζί μας για την επίτευξη του κοινού στόχου, που δεν είναι άλλος από το να ανακτήσει την υγεία του. Μέσα από τα έργα που σήμερα εκθέτουμε- με αγάπη αλλά και ευγνωμοσύνη γιατί μας τα εμπιστεύθηκαν- γινόμαστε κοινωνοί του συναισθηματικού κόσμου των ογκολογικών ασθενών και των αποθεραπευμένων. Στις ζωγραφιές είναι διακριτά τα στάδια της προσπάθειας που καταβάλλεται. Σκάλες στα σκίτσα αποτυπώνουν την έννοια της ανάβασης στη θεραπευτική πορεία των ογκολογικών ασθενών, ανθρώπινες φιγούρες είτε ελλιπείς – στο μέσον της προσπάθειας- είτε ολοκληρωμένες- μετά την ολοκλήρωση της προσπάθειας και την αποθεραπεία- με τον ασθενή να αγωνίζεται για να προσδιορίσει και να απεικονίσει το σώμα του: ένα σώμα που υφίσταται ένα πλήγμα, ένα τραύμα. Κάποτε το σώμα παίρνει τη μορφή ενός δέντρου που σαν τον θεό Ιανό, o θεός των ενάρξεων, έχει δύο όψεις: η μία αγριεμένη και μαραζωμένη, με πεσμένους καρπούς και φύλλα. Η άλλη πλευρά γεμάτη χρώμα, ζωή και λουλούδια. Μία εικόνα που μας καλεί να συλλογιστούμε τη ρήξη στη συνέχεια των πραγμάτων την οποία βιώνουν οι ογκολογικοί ασθενείς. Αν κοιτάξεις κατάματα το δέντρο από απέναντι, έχεις μπροστά σου και τις δύο όψεις του. Αν σταθείς είτε στην αριστερή είτε στη δεξιά πλευρά, τότε έχεις εικόνα της κάθε πλευράς σαν να είναι και η μόνη πλευρά αυτού του δέντρου. Σκέφτομαι πως η σωστή σύνθεση των πληροφοριών που έχουμε στη διάθεσή μας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και το θεραπευτικό αποτέλεσμα… Η ζωή είναι το Ταξίδι. Ο εαυτός μας είναι ένα καράβι και το βίωμα του καρκίνου ένα πολύ σημαντικό λιμάνι στο οποίο αγκυροβολούμε χωρίς θέληση μας. Οι περιπέτειες που θα ζήσουμε στην «ενδοχώρα της νέας γης» είναι τόσο δυνατές που η Ιθάκη αποκτά στα μάτια μας νέο νόημα, ίσως πιο ουσιαστικό. Οι λεζάντες που πλαισιώνουν τα σκίτσα της έκθεσης σας δίνουν μία γεύση των συναισθημάτων ασθενών και αποθεραπευμένων.

Η ιδέα να χρησιμοποιήσουμε την ζωγραφιά σαν εργαλείο ήταν της συνεργάτιδάς μου κλινικής ψυχολόγου Ελένης Ταρναρά, την οποία και ευχαριστώ από καρδιάς για την πολύτιμη συμβολή της στην συλλογή ταξινόμηση και ερμηνεία τους. Σύμφωνα με τους Alain de Botton και John Armstrong η τέχνη είναι εργαλείο και έχει τη δύναμη να ενισχύει περαιτέρω τις ικανότητες με τις οποίες μας προίκισε η φύση αντισταθμίζοντας τις εγγενείς μας, ψυχολογικές περισσότερο, αδυναμίες.

7 αδυναμίες – χρήσεις της τέχνης:

1 Μνήμη

2 Ελπίδα

3 Θλίψη

4 Εξισορρόπηση

5 Αυτογνωσία

6 Εξέλιξη

7 Αξιολόγηση

Είναι γνωστό ότι η επιστήμη της ψυχολογίας συνετέλεσε καθοριστικά στο να συνειδητοποιήσουμε ότι ο ασθενής δεν είναι rebus, δηλ. δεν είναι μαριονέτα, αλλά προσωπικότητα που οφείλουμε να σεβόμαστε. Ο ασθενής δεν είναι μία απρόσωπη μονάδα αλλά μία ξεχωριστή περίπτωση στην οποία πρέπει να σκύψουμε με ενδιαφέρον, προσαρμόζοντας στις δικές του αποκλειστικές ανάγκες τις γνώσεις και τις εμπειρίες μας. Η εξατομικευμένη θεραπεία που είναι η σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση στους ογκολογικούς ασθενείς όχι μόνο βελτιώνει θεαματικά την ποιότητα της ζωής του ασθενούς αλλά αποτελεί την αναγκαία συνθήκη για την αποθεραπεία του. Από το 1905 ο Φρόυντ μίλησε για τη «θεραπευτική συμμαχία ασθενή και γιατρού», για την συνειδητή συναινετική σχέση τους. Και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι πρέπει να δουλέψουν μαζί.

Η συνεργασία του ασθενή είναι απαραίτητη και είναι δικό μας το χρέος να καλλιεργήσουμε τις συνθήκες για να το πετύχουμε.

Δανείζομαι από την ψυχολογία την έννοια της «ενσυναίσθησης» για να περιγράψω πώς οφείλει ο γιατρός να προσεγγίσει τον ασθενή. Ενσυναίσθηση σημαίνει να μπαίνεις στη θέση του ασθενή, να αντιλαμβάνεσαι τον πόνο του και να του συμπαραστέκεσαι, διατηρώντας και ασκώντας ταυτόχρονα προς όφελός του την ιατρική και επιστημονική σου ιδιότητα.

Αγάπα τον άνθρωπο γιατί είσαι εσύ!

Η ενσυναίσθηση φέρνει τον ασθενή κοντά μας και επιτρέπει να χτισθεί μία σχέση εμπιστοσύνης. Όσο περισσότερο με εμπιστευθεί ο ασθενής, τόσο περισσότερο θα πιστέψει στη θεραπεία και όπως είναι γνωστό «η πίστη κινεί βουνά» Είναι μία πραγματικότητα την οποία διατύπωσε και ο Ιπποκράτης λέγοντας ότι “οι φυσικές δυνάμεις που έχουμε μέσα μας, είναι οι πραγματικοί θεραπευτές της νόσου”. Για να χτισθεί όμως αυτή η αμοιβαία σχέση εμπιστοσύνης, κι εμείς οι γιατροί πρέπει να νοιώσουμε ασφαλείς για να αξιοποιήσουμε χωρίς καχυποψία τις πληροφορίες που θα μας εμπιστευθεί ο ασθενής. Όπως έλεγε ο Τζωρτζ Χέρμπερ «μην λες ποτέ ψέματα στο γιατρό, στον πνευματικό και στον δικηγόρο σου»! Άρα σε αυτήν την διαπροσωπική σχέση που θα οικοδομηθεί και οι δύο πλευρές συμβάλλουν ισότιμα. Είναι θέμα ισορροπιών: πρέπει να είμαστε ειλικρινείς, αλλά όχι σκληροί, αισιόδοξοι, χωρίς να καλλιεργούμε ψεύτικες προσδοκίες. Θέτουμε τα δεδομένα στο τραπέζι και δίνουμε στον ασθενή μια προσγειωμένη εκτίμηση για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει.

Σε κοιτώ στα μάτια και παίρνω δύναμη και μέσα μου χαλυβδώνεται η απόφαση να δώσουμε μαζί αυτόν τον αγώνα. Σε κοιτώ στα μάτια και νοιώθω τους δισταγμούς και τα ερωτηματικά σου. Αυτά αποφασίζω πως δεν χωρούν στη μεταξύ μας σχέση και θα κάνω τα πάντα για να μην την επηρεάσουν. Σε κοιτώ στα μάτια και επιλέγω προσεκτικά τα υλικά που θα χτίσουν την επικοινωνία μας. Σεβασμός, Eκτίμηση, Aμοιβαιότητα. Αυτά θα είναι τα όπλα μας στα δύσκολα, που όπως λένε δένουν τους ανθρώπους. Σε κοιτώ στα μάτια και αποζητώ την αποδοχή και την συναίνεση σου για τον κοινό δρόμο που θα χαράξουμε και θέλω να σου πω ότι μπορεί να μην είμαι ο πάνσοφος μάγος της φυλής που με τις τελετές του θα διώξει τα… κακά πνεύματα αλλά είμαι εδώ με τα δικά μου όπλα και τη δική σου συνεργασία να δώσουμε μία μάχη νικηφόρα. Σε κοιτώ στα μάτια και σε καλώ να ρίξεις το βλέμμα γύρω σου. Θα διαπιστώσεις ότι είναι πολλοί όσοι έδωσαν τον δικό τους αγώνα, τα κατάφεραν και γυρνώντας σελίδα στη ζωή τους εξακολουθούν να αγαπούν, να δημιουργούν και να ονειρεύονται. Σε κοιτώ στα μάτια και σου απλώνω το χέρι να γίνουμε ισότιμοι συνοδοιπόροι σε έναν δρόμο που θα μετρήσουμε τις στροφές και τις λακκούβες του, θα ξαποστάσουμε και θα συνεχίσουμε μέχρι να φτάσουμε στο τέρμα.

Το δέντρο, δηλαδή η ασθένεια, δεν με παρασύρει στο να χάσω το δάσος που είναι η συνολική θεώρηση του ασθενή, που περιλαμβάνει το ψυχολογικό, το κοινωνικό, το οικογενειακό και το φιλικό του περιβάλλον. Αν το περιβάλλον είναι υποστηρικτικό τότε διευκολύνεται και η θεραπευτική διαδικασία. Να επισημάνω βεβαίως ότι και το οικογενειακό περιβάλλον του ασθενή χρειάζεται ψυχολογική στήριξη για να ανταπεξέλθει στην έκτακτη συνθήκη στην οποία έχει βρεθεί. Είναι εύγλωττες οι ζωγραφιές των παιδιών που συνοδεύουν τους γονείς στις θεραπείες τους. Η ένταση των χρωμάτων και των μορφών είναι ένα δείγμα της εσωτερικής έντασης τους, γιατί τα παιδιά νιώθουν πολύ μεγάλη ανασφάλεια όταν οι γονείς γίνονται ξαφνικά ευάλωτοι και τα σενάρια που κάνουν συχνά είναι πολύ χειρότερα από τη πραγματικότητα.

Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές εμείς οι γιατροί παίζουμε και το ρόλο εξομολόγου. Οι ασθενείς, μας εμπιστεύονται απόρρητες πληροφορίες για τη ζωή και την υγεία τους τις οποίες οφείλουμε να διαχειριστούμε σε σεβασμό, διακριτικότητα, απόλυτη εχεμύθεια και να τις αξιολογήσουμε προς όφελος του ασθενή. Σε κάθε περίπτωση είναι υψηλό το ψυχικό φορτίο που καλούμαστε να διαχειριστούμε: το δικό μας, των ασθενών μας αλλά και του οικογενειακού και φιλικού τους περιβάλλοντος, το οποίο ακουμπά πάνω μας και ζητά ελπίδα και στήριξη. Και εγώ όπως και οι συνάδελφοι που συμμετέχουν στην έκθεση με φωτογραφικά έργα τους, αισθανόμαστε την ανάγκη να αποδράσουμε στρέφοντας το βλέμμα και το φακό μας σε ο,τιδήποτε μας βοηθά ν’ ανακαλύπτουμε τη γοητεία της ζωής. Ο φωτογραφικός φακός λειτουργεί όπως περίπου το χαρτί και το μελάνι. Με την εικόνα αιχμαλωτίζεις στίχους από την ποίηση της ζωής, που πότε είναι λυρική και πότε σκληρά ρεαλιστική. Η τέχνη δεν αναπαριστά το ορατό το αποκαλύπτει σύμφωνα με τον ζωγράφο Klee.

Σκέφτομαι ότι με τον όρο φωτογραφία αναφερόμαστε ταυτόχρονα σε μια τέχνη και μια επιστήμη άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Με πιο απλούς όρους μιλάμε για την «γραφή του φωτός», κυρίως το φως που γίνεται αντιληπτό από το ανθρώπινο μάτι. «Μία φωτογραφία ζει, έχει ολόκληρη δική της δράση, συνυφασμένη με την ζωή του θεατή, όπως ένα φλουρί, ένα κρύσταλλο, ή ένα γάντι» Α. Eμπειρίκος.

Η απόλαυση που η τέχνη προσφέρει σε αυτόν που την παράγει και σε αυτόν που την προσλαμβάνει, είναι αναμφισβήτητα σημαντική. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να καταφύγει κανείς στην τέχνη, αφού μπορεί να τέρψει την καθημερινότητα τής ζωής του με χίλιες δυο δραστηριότητες πιο ανάλαφρες, πιο προσιτές και άκρως απολαυστικές, που δεν απαιτούν τη σωματική διαθεσιμότητα, την πνευματική αφοσίωση και τον ψυχικό κάματο που αποζητά η τέχνη. Αν κάποιος στραφεί προς την τέχνη, αρχικά σαν δέκτης και πιθανόν στη συνέχεια σαν δημιουργός, θα το κάνει επειδή θα έχει αντιληφθεί ότι η τέχνη μπορεί να τον κάνει να νιώσει, για λίγο, έστω για πολύ λίγο, «καλύτερος άνθρωπος», και«καλύτερα σαν άνθρωπος» Απόσπασμα: Περιοδικό «Φωτογράφος» 2001 Πλάτων Ριβέλλης «Καλύτερος» και «Καλύτερα»

Η φωτογραφία υπακούει σε φυσικούς νόμους και κανόνες, φυσικούς νόμους που μπορούμε να στρεβλώσουμε και κανόνες που μπορούμε εφόσον τους μάθουμε να παίξουμε επιλεκτικά μαζί τους. Η σχέση μας με αυτούς τους κανόνες δεν είναι ανελαστική και αναπόδραστη. Δεν είναι ένα παιχνίδι ζωής και θανάτου όπως αυτό που εκτυλίσσεται στις αίθουσες νοσηλείας των νοσοκομείων. Είναι ένα παιχνίδι χωρίς δραματικές συνέπειες ακόμη κι αν δεν τα καταφέρεις και αυτό λειτουργεί ανακουφιστικά.

Ελπίζω αυτή η ιδιαίτερη συνάντηση γιατρών και ασθενών να βάλει ακόμα ένα λιθαράκι για να βρεθούμε πιο κοντά: να γνωρίσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλο και να επικοινωνήσουμε βαθύτερα. Η σχέση μας με τους ασθενείς μας είναι σημαντική για μας τους γιατρούς και για έναν ακόμη λόγο: σχετίζεται άμεσα με την ηθική ικανοποίηση που αντλούμε προστατεύοντας την υγεία τους! Είμαστε εδώ για να προσφέρουμε τις γνώσεις και την ανθρωπιά μας γιατί έχουμε πλήρη επίγνωση αυτού που έλεγε ο Μαχάτμα Γκάντι ότι «η υγεία είναι ο πραγματικός πλούτος και όχι τα κομμάτια από χρυσό και ασήμι».

Αναρωτιέμαι μερικές φορές: Είμαι εγώ που σκέφτομαι καθημερινά, πως η ζωή μου είναι μία; Όλοι οι υπόλοιποι το ξεχνούν; Ή πιστεύουν πως θα έχουν κι άλλες, πολλές ζωές, για να κερδίσουν τον χρόνο που σπαταλούν; Αντικρίζουν τη ζωή με μούτρα. Περιμένουν την Παρασκευή που θα φέρει το Σάββατο και την Κυριακή για να ζήσουν. Κι ύστερα τις διακοπές. Και μετά ούτε κι αυτές να είναι αρκετές. Περιμένουν μεγάλες στιγμές. Δεν τις επιδιώκουν, τις περιμένουν. Κι ύστερα λένε πως είναι άτυχοι και πως η ζωή ήταν άδικη μαζί τους. Και δεν βλέπουν, πως ακριβώς δίπλα τους συμβαίνουν αληθινές δυστυχίες που η ζωή κλήρωσε σε άλλους ανθρώπους. Σ’ εκείνους που δεν το βάζουν κάτω και αγωνίζονται. Και δεν μαθαίνουν από το μάθημά τους. Και δεν νιώθουν καμία φορά ευλογημένοι που μπορούν να χαίρονται την καλή υγεία, δυο φίλους, μια αγάπη, μια δουλειά, μια δραστηριότητα που μας κάνει να αισθανόμαστε ότι δημιουργούμε, ότι έχει λόγο η ύπαρξή μας. Αγαπάω εκείνους που αγαπούν τη ζωή. Και που η λύπη τους είναι η δύναμή τους. Που κοιτάζουν με μάτια άδολα και αθώα, ακόμα κι αν πέρασε ο χρόνος αδυσώπητος από πάνω τους. Που γνωρίζουν ότι δεν τα ξέρουν όλα, γιατί δεν μαθαίνονται όλα. Που στύβουν το λίγο και βγάζουν το πολύ. Για τους εαυτούς τους και για όσους αγαπούν. Και δεν κουράζονται να αναζητούν την ομορφιά στην κάθε μέρα, στα χαμόγελα των ανθρώπων, στα χάδια των ζώων, σε μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, σε μια πολύχρωμη μπουγάδα. (από Το Παράπονο, του Οδ. Ελύτη)

Από τις καλύτερες στιγμές στην επαγγελματική μου διαδρομή είναι η επαφή μου με τους αποθεραπευμένους, που έρχονται να με συναντήσουν χρόνια μετά, με τις οικογένειες και τα παιδιά τους. Η αγάπη και η ευγνωμοσύνη που καθρεφτίζεται στα μάτια τους πιστέψτε με ότι είναι η καλύτερη πληρωμή για την προσπάθεια μου. Όταν φτάνουμε στο τέλος της θεραπείας και βλέπω την ευτυχία και την αγαλλίαση χαραγμένη στο πρόσωπό τους νιώθω ευγνώμων για το επάγγελμα που επέλεξα να υπηρετήσω. Το ευχαριστώ, που τόσο απλόχερα μου χαρίζουν θέλω σήμερα να τους το ανταποδώσω. Τους ευχαριστώ για όλα τα μαθήματα αξιοπρέπειας, ήθους, αγάπης που μου έδωσαν κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Τους ευχαριστώ, γιατί μαζί τους έμαθα κάθε μέρα να ξυπνάω νιώθοντας ευγνωμοσύνη για τη ζωή μου, επειδή κάποιος, απεγνωσμένα παλεύει για τη δική του. Με κάποιους από αυτούς τους ανθρώπους που γνωριστήκαμε σε ώρες δύσκολες, ανέπτυξα σχέσεις κοινωνικές και φιλικές. Στήριξαν και στηρίζουν τον αγώνα της ΑΚΟΣ, της μη κερδοσκοπικής εταιρίας που δημιούργησα πριν λίγα χρόνια, για να ικανοποιήσω την ανάγκη μου να επεκτείνω σε κοινωνικό επίπεδο την επιστημονική μου ιδιότητα.

Οι αποθεραπευμένοι είναι για την ΑΚΟΣ η αιχμή του δόρατος, η ανθρώπινη ύλη, το καύσιμο που κινεί τον αγώνα μας, αφενός για να αναδείξουμε την καθοριστική σημασία της πρόληψης στον καρκίνο και αφετέρου να στηρίξουμε έμπρακτα μέσα από σειρά δράσεων τους ίδιους τους αποθεραπευμένους, στη νέα σελίδα της ζωής τους. Για τους αποθεραπευμένους, η ΑΚΟΣ έχει σχεδιάσει και διανέμει δωρεάν το «Ημερολόγιο Αποθεραπείας». Αλλά …ζω, αλλάζω είναι η πρώτη σκέψη που χαρακτηρίζει έναν συνειδητοποιημένο πλέον τρόπο ζωής, στον οποίο η αγάπη, η φροντίδα και ο σεβασμός για τον εαυτό μου γίνεται καθημερινότητα. Η σημερινή μέρα είναι αφιερωμένη στους αποθεραπευμένους από τον καρκίνο! Στους ανθρώπους αυτούς, που κάποια στιγμή στην πορεία τους, κλήθηκαν να δώσουν μια επώδυνη μάχη με μια δύσκολη ασθένεια με έπαθλο την ίδια τους τη ζωή. Σε αυτούς που το κάθε ξημέρωμα γίνεται η αρχή μιας αντίστροφης μέτρησης ,….μια μέρα ακόμα, …ένας μήνας…., ένας χρόνος…. , μια ζωή……. Σε αυτούς τους τόσο ξεχωριστούς ανθρώπους, που είχα τη χαρά να περιθάλψω όλα αυτά τα χρόνια της ιατρικής μου καριέρας, αφιερώνω σήμερα αυτή την εκδήλωση. Να θυμάσαι πως είμαι γιατρός όχι Θεός! Δεν μπορώ να δώσω όλες τις λύσεις ούτε να έχω όλες τις απαντήσεις για τις αμφιβολίες και τους φόβους σου. Όμως, θέλω να ξέρεις πως θα είμαι εδώ για να σε ακούσω και να μοιραστώ μαζί σου. Είμαι σίγουρη ότι μετά από αυτή την περιπέτεια έγινες σοφότερος ταξιδευτής, γιατί βίωσες ότι υπάρχει πάντα ένα αύριο και η ζωή μας δίνει κι άλλες ευκαιρίες. ΝΑ ΣΕ ΠΡΟΣΕΧΕΙΣ! ΘΑ ΣΕ ΠΡΟΣΕΧΩ!

Πριν 2.500 περίπου χρόνια, ο Ιπποκράτης, απευθυνόμενος στους γιατρούς, είπε: «Σπάνια θεράπευε, συχνά απάλυνε τον πόνο, πάντα παρηγόρησε». Αν θέλαμε να την προσαρμόσουμε στα σημερινά δεδομένα, θα μπορούσαμε να πούμε: «Συχνά θεράπευε, συχνά απάλυνε τον πόνο, πάντα παρηγόρησε»….. Θεωρώ ότι η γνώση είναι δύναμη και όλοι μας έχουμε δικαίωμα στη γνώση. Ήδη η Πανελλαδική εκστρατεία της ΑΚΟΣ με τίτλο «Σπουδή στο ανθρώπινο σώμα- Πρόληψης έργα» έχει εγγράψει πολλούς σταθμούς στα τέσσερα σημεία της ελληνικής επικράτειας. Δεν περιοριζόμαστε μόνο σε ενημερωτικές εκδηλώσεις αλλά ερχόμαστε σε επαφή και με το επιστημονικό δυναμικό της περιφέρειας, γιατρούς όλων των ειδικοτήτων που φροντίζουν τον ογκολογικό ασθενή. Κι αυτό γιατί ο στόχος μας είναι κοινός: να βελτιώσουμε τις παρεχόμενες υπηρεσίες και την ποιότητα ζωής των ασθενών αλλά και των αποθεραπευμένων. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ένας ατομικός και φυσιολογικός μηχανισμός. Είναι ένα πλάσμα που αρρωσταίνει και διακατέχεται την ίδια στιγμή από αγάπη, μίσος ορμές και πάθη, τα οποία είναι ικανά να προξενήσουν βλάβες στην ψυχή και στο σώμα του. Η ψυχή μας μιλά μέσα από το σώμα μας. Μην αγνοείς τα μηνύματα που σου στέλνει. Άκουσε το σώμα σου και νιώσε την ψυχή σου. Τότε μόνο θα αισθανθείς ισορροπημένος, γαλήνιος και έτοιμος να αντιμετωπίσεις τις προκλήσεις τις ζωής, έτοιμος απλά να νικήσεις το ξένο που σκοτώνει και να ζήσεις τη ζωή. Weiss, Ε.: psychosomatic, medicine.

Το ποτήρι είναι μισογεμάτο. Η ζωή είναι εδώ και το ταξίδι που κάνουμε, μας καλεί να γίνουμε σοφότεροι και δυνατότεροι μέσα από τις δοκιμασίες που μας επιφυλάσσει… Και αυτό ισχύει και για τους ασθενείς αλλά και τους θεράποντες γιατρούς τους. Θα κλείσω με μία φράση του Αμερικανού συγγραφέα Λέο Μπουσκάλια «Η αγάπη είναι ζωή. Και αν δεν έχεις αγάπη, δεν έχεις ζωή»…

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here