Συνέντευξη Γιάννη Στάνκογλου στο ΡΡ: Ο Αλέξης «να κόψει το άρρωστο μέλος» αποφασιστικά

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ

ΦΩΤΟ: ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ

Κωδικός DNA: Ταλέντο παντού…  Αυτό είναι ο Γιάννης Στάνκογλου επί σκηνής.  Μία κινητή θεατρική χειροβομβίδα εκρηκτικού ταλέντου, που σου κόβει την ανάσα.  Τον συναντήσαμε λίγο πριν την παράσταση που αναμένεται να γίνει θρυλική, «Αγαμέμνων», σε σκηνοθεσία Τσέζαρις Γκραουζίνις και μας μίλησε περί υστεροφημίας, ρατσισμού, Φυλακών Κορυδαλλού, «εγκλήματος και τιμωρίας», πίστης, Daniel Day Lewis, και Αλέξη Τσίπρα.

Ποιό ανθρώπινο στοιχείο σε ιντριγκάρει Γιάννη;

Η ενέργεια. Οποιος εκπέμπει ενέργεια είναι θελκτικός, είναι δυνατός, δεν φοβάται.

Τι φοβόμαστε οι άνθρωποι;

Τον εαυτό μας. Είναι ανθρώπινο.

Γιατί;

Το βρέφος κυοφορείται περιχαρακωμένο μέσα στο σκοτάδι.  Με μια ανάσα βγαίνει στο χάος.  Δεν έχει ακόμη συνείδηση και απαντάει κλαίγοντας.  Φοβάται όντας μόνο του.

Εσύ έχεις φοβίες Γιάννη;

Φυσικά και έχω!  Γίνομαι αυτοκαταστροφικός με μη αναμενόμενα αποτελέσματα.  Στη ζωή δεν πας με σχέδιο, ανά πάσα στιγμή αλλάζει αίφνης το πρόγραμμα.

Στη σκηνή όμως όλα καλά φαντάζομαι!  Πώς νοιώθεις εκεί πάνω;

Σαν σε «ελεύθερη πτώση».  Σαν να ξεπερνώ τον εαυτό μου και να πηγαίνω ένα επίπεδο παραπάνω.

Ο Ωνάσης ήθελε να περιβάλλεται από πνευματική ελίτ.  Για να τον πηγαίνει σ΄αυτό το «παραπάνω επίπεδο» πιστεύεις;

Την πνευματικότητα πολλοί την χρησιμοποιούν ως ασπίδα.  Πληρούται η ανάγκη τους για γνώση.  Όλοι αποζητούμε να μάθουμε κάτι διαφορετικό.

Αν έρθει ο Πρωθυπουργός στην Επίδαυρο, στις 7 Ιουλίου, στον Αγαμέμνονα, ποιά σκηνή θα ήθελες να του εντυπωθεί; 

Θέλω να ακούσει προσεκτικά το εξής απόσπασμα:  «Τα υπόλοιπα όσα γίναν από Θεούς και ανθρώπους κατά την απουσία μου θα τα εξετάσουμε στη Συνέλευση της Πόλης.  Ό,τι έμεινε υγιές θα το διατηρήσουμε.  Ο,τι αρρώστησε, ή θα βρούμε το φάρμακό του ή θα κόψουμε το άρρωστο μέλος αποφασιστικά.»

Θα τον ήθελα λίγο πιο αλήτη τον Αλέξη.Όχι κεκλεισμένων των θυρών στου Μαξίμου.  Τον θέλω τον Πρωθυπουργό να βγει στο δρόμο, έξω.

Αν μπορούσες να παρέμβεις στην εικόνα του Αλέξη Τσίπρα, τί θα προσέθετες;

Θα τον ήθελα λίγο πιο αλήτη τον Αλέξη.

Αλήτη;

Όχι κεκλεισμένων των θυρών στου Μαξίμου.  Τον θέλω τον Πρωθυπουργό να βγει στο δρόμο, έξω.

Τι θα του πρότεινες του Πρωθυπουργού ως προτεραιότητα;

Να επενδύσει στην Παιδεία.  Μια Παιδεία όμως στα μέτρα της ελληνικής ομορφιάς. Για αυτόν τον ήλιο που καίει, γι αυτήν τη θάλασσα που γεύομαι.

Η Παιδεία για την οποία μιλάς, σε τί οφείλει να στοχεύει;

Να φροντίζει τα παιδιά της.  Ειδικότερα αυτά που δίνουν ένα ηχηρό σύνθημα, που κινούνται με τον όμορφο εγωισμό τους, που δεν έχει ακόμη ποτιστεί από κανέναν κομματισμό.

Που αποδίδεις την ροπή κάποιων νέων στα ακροδεξιά σχήματα;

Στο ότι κανείς δεν τους επέτρεψε να γνωρίσουν τον όμορφο εαυτό τους. Βλέπουν τον ξένο στην Ελλάδα και νοιώθουν αρνητικά, δεδομένου ότι αδυνατούν γενικότερα να διακρίνουν το όμορφο.

Υπάρχει ένα κομμάτι του εαυτού σου, που σαφώς δεν το γνωρίζεις.  Είναι αυτό που θα ανακαλύψεις όταν συναντηθείς με καινούριους ανθρώπους.  Όσα περισσότερα πράγματα μαθαίνεις τόσο περισσότερο συνειδητοποιείς πόσο λίγα ξέρεις.

Δώσε μου έναν ορισμό του ολοκληρωμένου ανθρώπου.

Ολοκληρωμένος άνθρωπος δεν υπάρχει!  Υπάρχει όμως αυτός που εμβαθύνει και κάποιες στιγμές δύναται να μεταδώσει και στους άλλους τη γνώση του.

Γιάννη τώρα που μιλάμε, μπορείς να καταλάβεις τη γνώμη μου για σένα και κατά πόσο η γνώμη αυτή συμπίπτει μ΄αυτήν που εσύ έχεις για τον εαυτό σου;

Όχι βέβαια!  Πώς να ξέρω τι εικόνα σου δίνω;  Οι άνθρωποι είμαστε οι διαφορετικές απόψεις όσων γνωρίζουμε και ταυτόχρονα οι απόψεις όλων αυτών που ακόμη δεν έχουμε γνωρίσει.

Ουπς!  Δύσκολο!  Εξήγησέ το!

Υπάρχει ένα κομμάτι του εαυτού σου, που σαφώς δεν το γνωρίζεις.  Είναι αυτό που θα ανακαλύψεις όταν συναντηθείς με καινούριους ανθρώπους.  Όσα περισσότερα πράγματα μαθαίνεις τόσο περισσότερο συνειδητοποιείς πόσο λίγα ξέρεις.

Και είναι ωραίο να μην ξέρεις;

Είναι ωραίο να ανακαλύπτεις με ευαισθησία αυτό που δεν ξέρεις.

Τι εννοείς με τον όρο ευαισθησία;

Ευαισθησία είναι να μοιράζεσαι.  Να μην θεωρείς δικό σου ό,τι εσύ έχεις χτίσει.

Γι αυτόν το λόγο οι ακροδεξιοί νοιώθουν άβολα με τους ξένους;  Επειδή καλούνται να μοιραστούν όπως λες;

Οι ακροδεξιοί νοιώθουν άβολα με το σώμα τους.

Αγαμέμνων.  Γιατί ιντριγκάρει ο τραγικός αυτός ήρωας;

Ο Αγαμέμνων 10 ολόκληρα χρόνια δεν έκανε πίσω.  Τα κατάφερε.  Από την άλλη βέβαια σκότωσε την κόρη του.  Σε αυτά τα κλασσικά κείμενα υπάρχουν πάντα οι Θεοί που εξιλεώνουν και το καλό και το κακό.

 

Ποιόν Αγαμέμνονα θες να ενσαρκώσεις Γιάννη στην Επίδαυρο;

Τον Αγαμέμνονα που αντιλαμβάνεται το μέγεθος της τραγωδίας που επέφερε η θυσία της κόρης του.

Το μήνυμα της συγκεκριμένης τραγωδίας;

Ότι κάθε πράξη μας έχει τις συνέπειές της.  Οτι παρόλα αυτά η ζωή συνεχίζεται.

Και ποιά θα είναι η Κλυταιμνήστρα σας;

Η Μαρία Πρωτόπαππα.  Οι ερμηνείες της είναι ανεπανάληπτες.

Να πάμε τώρα και στον αγαπημένο σου τον Ντοστογιέφσκι! Πώς θα χαρακτήριζες τους ήρωές του;

Οι χαρακτήρες του «μυρίζουν ανθρωπίλα».  Ισορροπούν στην κόψη του ξυραφιού.  Ακόμη και ο χειρότερος τύπος εξιλεώνεται μέσα από τη γραφή του Ντοστογιέφσκι.

Προσιδιάζουν στο σύγχρονο άνθρωπο;

Ναι.  Στο ότι κανένας μας δεν είναι μονοδιάστατος.  Έχουμε απ΄ όλα μέσα μας.

Να οργανώνονται στις φυλακές διαλέξεις.  Συμμετοχή των κρατουμένων σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες ανοιχτές στο κοινό.  Η Τέχνη έχει δύναμη, μπορεί ακόμη και να θεραπεύσει.

Σ΄αυτήν την «ποικιλία» αποδίδεις την εγκληματικότητα των εγκλείστων; Πρόσφατα επισκέφθηκες τις Φυλακές Κορυδαλλού για τις ανάγες ταινίας.

Η εγκληματικότητα κατ΄ εμέ οφείλεται στην ευαισθησία τους, την οποία δεν κατάφεραν να διαχειριστούν ούτε οι ίδιοι ούτε ο περίγυρός τους, με συνέπεια να χαθούν μέσα της και να ξεβραστούν στην αντιπέρα όχθη.

Πρότεινε στον κ. Κοντονή, τον Υπουργό Δικαιοσύνης τα μέτρα που θεωρείς ότι θα είχαν αποτέλεσμα στο σωφρωνισμό των κρατουμένων.

Να απευθύνει κάλεσμα στον πνευματικό κόσμο της χώρας.  Να οργανώνονται στις φυλακές διαλέξεις.  Συμμετοχή των κρατουμένων σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες ανοιχτές στο κοινό.  Η Τέχνη έχει δύναμη, μπορεί ακόμη και να θεραπεύσει.

Εσύ θα αναλάμβανες κάτι αντίστοιχο;;

Ήδη προβάλαμε την ταινία “American Square” στις φυλακές.  Ακολούθησε διάλογος αναφορικά με τη δομή της ταινίας, και μετά επεκτάθηκε η κουβέντα μας και σε θέματα ρατσισμού κλπ.  Διέκρινα έκδηλο ενδιαφέρον των κρατουμένων, υπάρχει απόθεμα μεγάλο.

Άλλη πρόταση;

Θέλω το χειμώνα να παίξω στις φυλακές έναν Μονόλογο αναφορικά με τη ζωή και το έργο του Αρθούρου Ρεμπώ.  Πραγματεύεται οντολογικά ζητήματα, ελευθερία, περιθώριο κλπ.

Εσύ τους περιθωριοποιημένους τους αποδέχεσαι;

Έχω βρει το λιμάνι μου.  Συνεπώς αποδέχομαι οτιδήποτε υπάρχει και έξω από αυτό.  Αν είσαι μετέωρος δύσκολα αποδέχεσαι το διαφορετικό.  Αποζητάς τη βάση σου και απορρίπτεις κάθε τι ξένο.

Ο πολυταξιδευμένος, κυριολεκτικά αλλά και  μεταφορικά, δεν θα γίνει ποτέ ρατσιστής.  Θα αγαπήσει τη διαφορετικότητα.

Ποιό θεωρείς κορυφαίο κείμενο;

Ομήρου Ιλιάδα.  Εμπεριέχει τον πόλεμο, τη νίκη, το φως και πάνω απ΄ όλα το ταξίδι.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό το ταξίδι;

Ο πολυταξιδευμένος, κυριολεκτικά αλλά και  μεταφορικά, δεν θα γίνει ποτέ ρατσιστής.  Θα αγαπήσει τη διαφορετικότητα.

Ποιούς ανθρώπους βαριέσαι;  Ποιοί δεν σου λένε τίποτα;

Κανέναν δεν βαριέμαι.  Αυτό το «τίποτα» μπορεί να κρύβει έναν κόσμο τεράστιο!

Πέστο μας αυτό με θεατρική γλώσσα!

Τον «Ηλίθιο» του Ντοστογιέφσκι, τον βαριέσαι;

Ποιόν άνθρωπο θα ήθελες να έχεις γνωρίσει;

Τον Γιώργο Χειμωνά.

Εικαστικά ποιανού μορφή σε ελκύει;

Της Ζυράννας Ζατέλη.  Θέλω να την γνωρίσω.

Εύκολος ρόλος δεν υπάρχει.  Χρειάζεται να είσαι ανοιχτός, να «ξεχνάς» τον εαυτό σου και να προχωράς πάντα με την ομάδα.

«Κάνω συνέντευξη στον Στάνκογλου» λέω αυτές τις μέρες και όλοι εντυπωσιάζονται!  Σ΄αρέσει η έκφραση θαυμασμού στο πρόσωπό σου;

Σε ποιόν δεν αρέσει…  Μου δίνει ώθηση.

Τελικά ποιός ρόλος είναι πιο εύκολος για τον ηθοποιό;

Εύκολος ρόλος δεν υπάρχει.  Χρειάζεται να είσαι ανοιχτός, να «ξεχνάς» τον εαυτό σου και να προχωράς πάντα με την ομάδα.

Ομαδική υπόθεση λοιπόν το θέατρο!  Την τιμάς την ομάδα;  Τι γνώμη έχεις για όσους καταφέρονται κατά των συνεργατών τους;

Όποιος ασκεί κριτική στον άμεσο περίγυρό του απλώς αποδέχεται την αδυναμία του.

 

Υστεροφημία.  Γιατί ο άνθρωπος την ποθεί;

Για τον ίδιο λόγο που θέλει ν΄αφήνει την πατούσα του στην άμμο.

Γιάννη μ΄ αρέσουν πολύ οι ερμηνείες του Χάρη Φραγκούλη.  Πώς σου φαίνεται ο συγκεκριμένος ηθοποιός;

Έχει μία θρασύτητα επί σκηνής ο Χάρης που είναι εντυπωσιακή.  Μου αρέσει κι εμένα ως ηθοποιός.  Κι επειδή καταλαβαίνω ότι σου αρέσουν οι ηθοποιοί που κουβαλάνε πολύ ενέργεια πάνω τους, σου προτείνω να δεις οπωσδήποτε τον Αγαμέμνονα.

Σιγά μην χάσω τέτοια νιρβάνα! 

Αυτό είναι το ζητούμενο Κέλλυ!  Για δύο ώρες να σε κάνουμε συνένοχη και συνταξιδιώτισσα.

Ποιό κοινό θεωρείς καλύτερο προς τον σκοπό αυτό;

Χωρίς αμφιβολία τα παιδιά.  Είναι ταυτόχρονα όμως και το πιο δύσκολο κοινό.  Δεν μπορείς εύκολα να τα κρατήσεις.  Δεν έρχονται ούτε για το θεαθήναι ούτε από υποχρέωση.  Αν δεν σε γουστάρουν, θα σου αλλάξουν την πίστη.

Πιστεύω στην…πίστη…Σε πιστεύω, άρα σ΄ εμπιστεύομαι.  Σου δίνω τη δυνατότητα να είσαι ο εαυτός σου, κι εσύ μου δίνεις το περιθώριο να εκφραστώ ελεύθερα.  Αυτό επιζητάει ο άνθρωπος!  Εμπιστοσύνη.

Στο Θεό πιστεύεις;

Πιστεύω στην…πίστη.  Πιστεύω πχ σ εσένα τώρα που μιλάμε.  Πιστεύω αυτό που πρεσβεύεις, πιστεύω αυτό που εκπέμπεις.  Σε πιστεύω, άρα σ΄ εμπιστεύομαι.  Σου δίνω τη δυνατότητα να είσαι ο εαυτός σου, κι εσύ μου δίνεις το περιθώριο να εκφραστώ ελεύθερα.  Αυτό επιζητάει ο άνθρωπος!  Εμπιστοσύνη.

Όλα λοιπόν είναι θέμα χημείας.  Δώσε μας τον ορισμό της!

Όταν δύο άνθρωποι κατορθώνουν κι ανταλλάσσουν την ενέργειά τους.

Και γιατί είναι ποθητή η ανταλλαγή ενέργειας;

Σου αρέσει η θάλασσα Κέλλυ;

Φυσικά!  Γιατί με ρωτάς;

Για να δεις ότι σε μερικά πράγματα δεν υπάρχει εξήγηση.  Απλά μας αρέσει η θάλασσα.  Κι όταν σου αρέσει κάτι, καλό είναι να το πηγαίνεις στα τέρματα.

Εσένα τι σου αρέσει εκτός από το θέατρο;

Η ποίηση.  Με λίγες λέξεις  ενσαρκώνει όλες τις αλήθειες.

Και μυθιστόρημα.  Ποιό είναι το πολυδιαβασμένο σου;

Έγκλημα και τιμωρία.  Αλλά και ο Μύθος του Σίσυφου του Καμύ.

Ποιό είναι το αγαπημένο σου φαγητό

Πεταλίδες στην Κρήτη με ρακί.

Ο αγαπημένος σου ηθοποιός

Daniel Day Lewis.  «Θα χυθεί αίμα».  Δες πως ερμηνεύει τη σκηνή κατά την οποία είναι με τραυματισμένο πόδι. Παρατήρησε την ενέργεια στο πρόσωπό του.

———————

Εντάξει λοιπόν!  «Θα χυθεί αίμα» αυτό το καλοκαίρι στην Επίδαυρο με τον «Αγαμέμνων».  Σ΄ευχαριστώ Γιάννη για τις ξεχωριστές απόψεις σου! 

Ο Γιάννης Στάνκογλου θα ενσαρκώσει τον Αγαμέμνονα σε σκηνοθεσία Τσέζαρις Γκραουζίνις και σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα.  Κλυταιμνήστρα η Μαρία Πρωτόπαππα.  Πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στις 6 κ΄ 7 Ιουλίου.

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here