Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

 

 

Μια γωνιά του αεροδρομίου της Μασσαλίας.

 

Τον κατηγόρησαν ότι ήταν εκτός τόπου και χρόνου, ότι δεν αντιλαμβανόταν το νέο που ερχόταν με ταχύ και δριμύ βηματισμό, ότι δεν μπορούσε λόγω ηλικίας να παρακολουθήσει τις εξελίξεις της εποχής του, αλλά ο Ουμπέρτο Έκο, γιατί περί αυτού πρόκειται, υπήρξε αρκούντως σαφής και προφητικός.  Σε γνωστές συνεντεύξεις του, δήλωσε ότι το ίντερνετ έδωσε λόγο σε ηλίθιους, τους οποίους πριν από αυτό δεν άκουγε ούτε έδινε σημασία κανείς. Με αυτό το γρήγορο αυτοκίνητο, ισχυριζόταν, πρέπει να είσαι καλός οδηγός, γιατί  αλλοιώς πας κατ’ ευθείαν στον τοίχο! Μια-δύο δεκαετίες μετά από αυτές τις αποκαλυπτικές δηλώσεις του μεγάλου στοχαστή της διπλανής μας χώρας, μάλλον δεν υπάρχει κάποιος που να μην συμφωνεί μαζί του. Για το αν και κατά πόσο  τα μέσα της κοινωνικής δικτύωσης έγιναν μόδα και φαινόμενο του καιρού μας, δεν υπάρχει περί αυτού καμία αμφιβολία. Οι διάφορες μετρήσεις που έγιναν όσον αφορά τον  μέσο όρο του χρόνου που καταναλώνει ένας σύγχρονος πολίτης στο διαδίκτυο, εκπλήσσουν, αφού  ανέρχεται κάπου σε δυο με τρεις ώρες ημερησίως και είναι σαφώς υψηλότερος στις μικρότερες ηλικίες. Βεβαίως δεν χρειάζεται να προστρέξει κανείς σε δημοσκοπήσεις και μετρήσεις αφού παρατηρώντας τους πολίτες σε μπαρ, καφενεία, αίθουσες αεροδρομίων κλπ, η εικόνα είναι πανομοιότυπη με όλους να βρίσκονται σκυμμένοι στις ηλεκτρονικές τους συσκευές. Όμως φαίνεται ξεκάθαρα πως το θέμα ακολουθούν όχι μόνο οι μικρές ηλικίες αλλά και οι υπόλοιπες και σε όλους τους επαγγελματικούς χώρους. Εφημερίδες, εκδοτικοί οίκοι, συγγραφείς, τηλεοπτικά κανάλια, επαγγελματίες πάσης φύσεως και απόχρωσης, μικρές ή μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ηθοποιοί, δημοσιογράφοι, πολιτικοί και άλλοι πολλοί, των οποίων ουκ έστιν αριθμός.  Η ημερήσια απασχόληση όλων σε αυτά, ειδικά τον καιρό του εγκλεισμού λόγω της γνωστής πανδημίας, αυξήθηκε κατακόρυφα ίσως και λόγω της εκ του μακρόθεν διδασκαλίας  των νέων αλλά και λόγω της μεγαλύτερης ανάγκης για επικοινωνία.  Όμως, δεν μπορούμε να αφήσουμε ασχολίαστο το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος των καθημερινών μας δραστηριοτήτων μεταφέρθηκε στον αχανή ψηφιακό χώρο, στην εικονική πραγματικότητα φεύγοντας οριστικά μάλλον από την καθεστηκυία κοινωνική συμπεριφορά μας.  Σε αυτόν τον τεχνητό κόσμο που δημιουργεί ο καθένας μας τριγύρω του, μεταφέρει τις ευχές, τα συλλυπητήρια, τις οργισμένες απόψεις του, το απύθμενο υβρεολόγιο, τις όποιες πολιτικές του απόψεις και τις χυδαίες κατηγορίες εναντίον των αντίθετων, ωσάν να προσκλήθηκε να τις παρουσιάσει, γιατί δεν υφίσταται κάποιου ή μάλλον κανενός  είδους τεκμηρίωση. Έτσι τα μέσα της κοινωνικής δικτύωσης,  στις περισσότερες των περιπτώσεων χρήστες με ψεύτικα προφίλ, μετατρέπουν τον χώρο  σε ρινγκ και αρένα όπου αλληλοκατηγορούνται, αλληλοϋβρίζονται, σπιλώνουν προσωπικότητες εκ του ασφαλούς, γιατί είναι αμφίβολο αν το έκαναν κάτω από άλλες συνθήκες, χρησιμοποιούν φράσεις ανήκουστες και απαράδεκτες σε βάρος άλλων συνανθρώπων, ξερνώντας οχετούς μίσους και βγάζοντας τα χειρότερα ένστικτα του ανθρώπινου είδους στην επιφάνεια. Σε άλλες περιπτώσεις αρκεί μια ανάρτηση για να ξεκινήσει  και να λάβει χώρα συμμάζωξη ομοφρονούντων και στη συνέχεια διαδηλώσεις, πορείες και ταραχές, τις οποίες παρατηρούμε συχνά πυκνά στους τηλεοπτικούς μας δέκτες.   Το πληκτρολόγιο του υπολογιστή, του τάμπλετ ή του τηλεφώνου, συνηθέστερα, αντικατέστησαν δυστυχώς την πολιτισμένη ανταλλαγή επιχειρημάτων και απόψεων ανάμεσα στους ανθρώπους και το χειρότερο όλων είναι ότι μάλλον δεν υπάρχει διέξοδος διαφυγής από το επικίνδυνο φαινόμενο της εποχής μας. Κάτω από επώνυμα άρθρα εφημερίδων και σοβαρών ενημερωτικών ιστοσελίδων, υπάρχει στην πλειονότητα των περιπτώσεων απύθμενος οχετός σχολίων που κινούνται με άλλα κριτήρια παρά σοβαρά και άξια λόγου. Όταν δε προστεθούν και οι ανάλογες εικόνες και φωτογραφίες   των κατόχων των προφίλ, τότε κάποια πράγματα εκτοξεύονται εις το διηνεκές. Τελευταίο παράδειγμα τέτοιας συμπεριφοράς ο  απερχόμενος  αμερικανός πρόεδρος. Όσο, πάντως,  και να προσπαθήσει κάποιος να αντισταθεί σε αυτό, κάποια στιγμή θα ενδώσει και εδώ έρχεται εκείνο που υπεστήριζε με ένταση  προ δεκαετίας ο Ιταλός φιλόσοφος  και δοκιμιογράφος. Το φαινόμενο παρουσιάζεται συνεχώς επιδεινούμενο και σίγουρα δεν διαφαίνεται, τουλάχιστον επί του παρόντος, κάποια σχετική ανάσχεση. Ίσως εδώ οι κοινωνιολόγοι και άλλες παρεμφερείς επιστημονικές ομάδες κατορθώσουν να κάνουν τις κατάλληλες υποθέσεις και έρευνες, σε ποιο βαθμό δηλαδή επηρεάζεται η ζωή των χρηστών  από την εμπλοκή τους  στον τεχνητό κόσμο που δημιουργούν, και να δώσουν τις κατάλληλες εξηγήσεις και φυσικά να προτείνουν εμμέσως, βέβαια, κάποιο έστω μικρό ξεθώριασμα της σύγχρονης εικονικής ‘πραγματικότητας’!

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here