Υποχρεωτικά ιδιωτική η επικουρική ασφάλιση από το 2021-Το σχέδιο της κυβέρνησης που συνδέει τα ασφαλιστικά ταμεία με ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και «τζογαδόρους επενδυτές»

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει και ετοιμάζει να καθιερώσει σύντομα ως υποχρεωτική, καταρχάς, την επικουρική ασφάλιση, εισάγοντας ως «επενδυτές», ιδιωτικές ασφλιστικές εταιρείες, τράπεζες, επενδυτικές εταιρείες και λοιπούς «τζογαδόρους».  Πρόκειται για την πιο μεγάλη και επικίνδυνη θρυαλλίδα στην δημόσια κοινωνική ασφάλιση από την ίδρυση και λειτουργία ασφαλιστικών ταμείων στην Ελλάδα. 

Οπως αναφέρει η Εφημερίδα των Συντακτών, με τη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου των προτάσεων που παραδόθηκε στις 21 Οκτωβρίου   με τη μορφή πορίσματος, στον υφυπουργό Κοινωνικών Υποθέσεων, Ν. Μηταράκη, αλλά και της αναλυτικής σύνθεσης της επιτροπής, ο αναγνώστης θα διαπιστώσει ότι για ένα θεσμό όπως η επικουρική ασφάλιση, που χρηματοδοτείται από τους πόρους εργαζομένων και εργοδοτών και τελεί υπό την εγγύηση του Δημοσίου, δεν προβλέπεται ούτε ένας εκπρόσωπος της εργατικής πλευράς ή των συνδικάτων.

Ας υπενθυμίσουμε ορισμένα βασικά σημεία του προτεινόμενου νέου συστήματος:

◼ Εισάγει την υποχρεωτική κεφαλαιοποιητική επικουρική ασφάλιση ως υποχρεωτικό καθεστώς ασφάλισης για όλους τους νεοεισερχόμενους και πρωτοασφαλιζόμενους στην αγορά εργασίας από την 1.1.2021.

◼ Oι εισφορές προτείνεται να είναι στα ίδια επίπεδα (6,5%) για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες και να εισπράττονται από το ΕΤΕΑΕΠ, το οποίο θα τις κατανέμει στους ατομικούς λογαριασμούς των ασφαλισμένων, ενώ θα επενδύονται από διαχειριστές, στους οποίους, εκτός από τις ΑΕΔΑΚ, θα μπορούν να είναι απευθείας οι τράπεζες ή οι ιδιωτικές ασφαλιστικές, με τη μορφή του outsourcing.

◼ Το όριο ηλικίας για την καταβολή της σύνταξης θα κυμαίνεται από το 62ο έτος και άνω, ενώ δικαίωμα προκαταβολής περίπου στο 25% δίνεται μόνο έξι μήνες ή ένα χρόνο πριν από τη συνταξιοδότηση.

◼ Αγνωστη παραμένει η τύχη των εφάπαξ και των Ταμείων τους.

◼ Το νέο Ταμείο θα αρχίσει να εμφανίζει ελλείμματα από την επόμενη δεκαετία και δεν αποκλείεται οι νέοι ασφαλισμένοι να εισφέρουν περισσότερα για τις συντάξεις των παλαιών, εάν χρειαστεί. Αλλωστε δεν υπάρχει ακόμα αναλογιστική μελέτη για το ΕΤΕΑΠ.

Εργο της Ομάδας Εργασίας

Εργο της Ο.Ε. αποτέλεσε η επεξεργασία και διατύπωση προτάσεων για τη μετάβαση σε ένα νέο σύστημα υποχρεωτικής κεφαλαιοποιητικής επικουρικής ασφάλισης στην Ελλάδα.

Στη νέα κεφαλαιοποιητική επικουρική ασφαλίζονται υποχρεωτικά όλοι οι νεοεισερχόμενοι και πρωτο-ασφαλισμένοι στην αγορά εργασίας από 1ης Ιανουαρίου 2021.

Στο νέο σύστημα προτιμητέα επιλογή θα ήταν η διατήρηση των εκάστοτε προβλεπόμενων εισφορών για τους μισθωτούς, καθώς και αυτοτελώς απασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες, όπως και στο υφιστάμενο σύστημα διανεμητικής επικουρικής, για λόγους εναρμόνισης.

Το ΕΤΕΑΕΠ θα είναι ο μόνος υπεύθυνος για την είσπραξη των εισφορών των ασφαλισμένων, λαμβανομένων υπόψη τυχόν εξαιρέσεων από την υπαγωγή.

Σε γενικές γραμμές προκρίθηκε η διατήρηση των ίδιων ηλικιακών ορίων με αυτά που ισχύουν στην κύρια σύνταξη γήρατος. Ενα εύρος ηλικίας από 62 έτη και άνω αναδείχθηκε ως η πιο εύλογη πρόβλεψη.

Ως προς τα είδη των συνταξιοδοτικών παροχών, αυτές μπορούν να διαχωριστούν σε:

● Συντάξεις γήρατος.
● Συντάξεις αναπηρίας.
● Συντάξεις θανάτου.

Για τις ανάγκες χρηματοδότησης του συστήματος και στο πνεύμα της κοινωνικής αλληλεγγύης μπορεί να δημιουργηθεί ένας «κουμπαράς αλληλεγγύης», ο οποίος να τροφοδοτείται με ειδική κράτηση επί των καταβαλλόμενων εισφορών του κάθε ασφαλισμένου.

Μέρος του σωρευμένου ποσού δύναται να εισπράττεται –με τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος– ως προκαταβολή.

Ο ασφαλισμένος θα δύναται να επιλέγει ανάμεσα σε τρία (3) επίπεδα επενδυτικού κινδύνου:

◼ Χαμηλού επενδυτικού κινδύνου.
◼ Μεσαίου επενδυτικού κινδύνου.
◼ Υψηλού επενδυτικού κινδύνου.

Η απουσία επιλογής επενδυτικού προϊόντος από μεριάς του ασφαλισμένου θα τον κατατάσσει αυτομάτως στο πακέτο χαμηλού επενδυτικού κινδύνου.

Σε κάθε περίπτωση, ο ασφαλισμένος δεν πρέπει να δεσμεύεται ισοβίως από την αρχική του επιλογή, αλλά να μπορεί να αλλάζει τις επενδυτικές του επιλογές ανά προβλεπόμενα χρονικά όρια και μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών.

Οφείλουν να προβλεφθούν και να εφαρμόζονται όλες οι απαραίτητες διαδικασίες χαρτογράφησης του επενδυτικού προφίλ του ασφαλισμένου, για παράδειγμα με τη χρήση κατάλληλων ερωτηματολογίων.

Μετά την είσπραξη των εισφορών, το ΕΤΕΑΕΠ θα τις κατανέμει στους ατομικούς κεφαλαιοποιητικούς λογαριασμούς του κάθε ασφαλισμένου.

Τα κεφάλαια δύνανται να επενδύονται από διαχειριστές επενδύσεων (ΑΕΔΑΚ – ΦΚΑ) κατ’ εντολή και για λογαριασμό του ΕΤΕΑΕΠ, βάσει της μεταξύ τους σύμβασης.

Το ΕΤΕΑΕΠ οφείλει να ορίσει επενδυτικούς κανόνες που θα ισχύουν για τον διαχειριστή κεφαλαίων και θα περιγράφονται αναλυτικά σε σύμβαση.

Πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο κάθε δυνατότητα που μας δίνεται -εντός των ευρωπαϊκών κανόνων και θεσμικών μας περιορισμών ως Κ-Μ της Ε.Ε.– προκειμένου τα δημιουργούμενα αποθεματικά κεφάλαια να επενδύονται προς όφελος της εθνικής οικονομίας.

Το Κράτος οφείλει να μεριμνά για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, στο πλαίσιο των υπαρκτών κινδύνων, συνθηκών και περιορισμών που αντιμετωπίζει.

Το νέο σύστημα κεφαλαιοποιητικής επικουρικής ασφάλισης αντιμετωπίζει, για όσους ενταχθούν στο νέο σύστημα, κατά το μεγαλύτερο μέρος τον δημογραφικό κίνδυνο. Εντούτοις, παραμένει η αντιμετώπιση του κόστους μετάβασης.

Ως βασική αρχή στο σύστημα κεφαλαιοποιητικής επικουρικής προκρίνεται η διατήρηση ίδιου τρόπου φορολόγησης με το υφιστάμενο.

Θα πρέπει να εξετασθεί πρόβλεψη για ειδική φορολόγηση για το ποσό προκαταβολής που θα δύναται να λαμβάνει ο ασφαλισμένος κατά τη φάση της θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Θα μπορούσαν να εξετασθούν τρόποι τυχόν συνεισφοράς των ασφαλισμένων στο νέο καθεστώς με βάση την αρχή της διαγενεακής κοινωνικής αλληλεγγύης.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, και όπως υφίσταται το σύστημα σήμερα, χωρίς παρέμβαση στις παραμέτρους του, δεν φαίνεται έντονο πρόβλημα χρηματοδότησης κατά την πρώτη δεκαετία.

Στα τέσσερα (4) υφιστάμενα Ταμεία Υποχρεωτικής Επαγγελματικής Ασφάλισης μπορεί να τηρηθεί η υποχρεωτικότητα ασφάλισης των μελών τους σε αυτά εφόσον υπάρχει ανάλογη εφαρμογή κανόνων με τα όσα θα ισχύουν στο σύστημα κεφαλαιοποιητικής επικουρικής, τουλάχιστον για τους νεοεισερχόμενους στο σύστημα.

Ως εναλλακτικοί πάροχοι διαχείρισης επενδύσεων μπορούν θα θεωρηθούν οι ΑΕΔΑΚ, οι ΕΠΕΥ, τα Πιστωτικά Ιδρύματα και οι Ασφαλιστικές Επιχειρήσεις, κατάλληλα αδειοδοτημένες από τις αρμόδιες εποπτικές Αρχές.

Δεδομένου ότι αναφερόμαστε σε κοινωνική ασφάλιση πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά όλες οι δικλίδες ασφάλισης έναντι πληθώρας κινδύνων (νομικών, επενδυτικών, θεσμικών κ.λπ.).

Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί θεσμικά να προβλεφθεί η παράλληλη λειτουργία ΕΤΕΑΕΠ και εναλλακτικών παρόχων στο επίπεδο της συλλογής των εισφορών.

Οι εργασίες της Ομάδας Εργασίας έλαβαν χώρα πριν την έκδοση των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ως εκ τούτου τα όσα συζητήθηκαν, καθώς και τα συμπεράσματα που περιλαμβάνονται στο παρόν πόρισμα δεν ήταν δυνατόν να τις λάβουν υπόψη.

Η σύνθεση της επιτροπής

Η Ομάδα Εργασίας (εφεξής Ο.Ε.) για την αναδιοργάνωση της επικουρικής ασφάλισης στην Ελλάδα συστάθηκε με την Απόφαση του Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Α.Π. 35886/Δ1.12150/21-08-2019 (6Z9E465Θ1Ω-ΗΦ5) και τροποποιήθηκε με την Α.Π. οικ.38733/Δ1.12962/04-09-2019 (6ΞΛΤ465Θ1Ω-Ρ2Κ).

Μέλη της Ο.Ε. αποτέλεσαν οι εξής:

1. Καρασιώτου Παυλίνα, Γενική Γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως Πρόεδρος.
2. Τσάμη Παρασκευή, Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικής Ασφάλισης.
3. Μάντζαρη Σοφία, εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών με αναπληρώτρια την Αγγελή Ελένη, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
4. Στελλάτου Ιουλία, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Πρόσθετης και Επαγγελματικής Ασφάλισης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με αναπληρώτρια την Παπανικολοπούλου Αλεξάνδρα, Προϊσταμένη του Τμήματος Επικουρικής Ασφάλισης του ίδιου Φορέα.
5. Μαυρίδου Γεωργία, Προϊσταμένη του Τμήματος Εσωτερικής Νομοθεσίας Επαγγελματικής Ασφάλισης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με αναπληρωτή τον Δρίβα Παναγιώτη, υπάλληλο του Τμήματος του ίδιου Φορέα.
6. Ζαχαράκη Ελευθερία, εκπρόσωπος του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης & Εφάπαξ Παροχών (ΕΤΕΑΕΠ) με αναπληρωματικό μέλος τη Νιφόρου Αφροδίτη, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
7. Χατζηβασίλογλου Ιωάννης, εκπρόσωπος της Τράπεζας της Ελλάδος με αναπληρωματικό μέλος τη Σόμπολου Ανθούλα, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
8. Κουσκουνά Ευφροσύνη, Πρόεδρος της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, με αναπληρωματικό μέλος τον Συμεωνίδη Γεώργιο, μέλος της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
9. Μαργαριτσανάκη Μαρία, εκπρόσωπος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς με αναπληρωματικό μέλος τον Χαμπέο Αθανάσιο, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
10. Παπαρρηγοπούλου Πατρίνα, καθηγήτρια Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών και δικηγόρος, ως εμπειρογνώμονας σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης.
11. Αντωνάκη Μαργαρίτα, εκπρόσωπος της Ενωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος με αναπληρωματικό μέλος τη Βαρουχάκη Ευαγγελία, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
12. Νούνης Χρήστος, εκπρόσωπος της Ελληνικής Ενωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης με αναπληρωματικό μέλος τον Φύτρο Χαράλαμπο, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
13. Λάζαρης Κωνσταντίνος, εκπρόσωπος της Ενωσης Επαγγελματικών Ταμείων Υποχρεωτικής Ασφάλισης, με αναπληρωματικό μέλος τον Παπαδόγιαννη Χρήστο, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
14. Χαντζαρίδης Θεμιστοκλής, Διευθύνων Σύμβουλος της ΑΕΔΑΚ Ασφαλιστικών Οργανισμών, με αναπληρωματικό μέλος τον Στυλιανίδη Στέλιο, μέλος της Επενδυτικής Επιτροπής, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.
15. Βολίκας Κίμων, Πρόεδρος της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών, με αναπληρωματικό μέλος τη Βασιλικού Μαρία-Μαρίνα, Γενική Διευθύντρια, εκπρόσωπο του ίδιου Φορέα.

Γραμματειακή υποστήριξη προσέφερε ο Βρεττός Κωνσταντίνος, συνεργάτης στο Ιδιαίτερο Γραφείο της Γενικής Γραμματέως Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Κατά τη φάση ακρόασης Φορέων συμμετείχαν οι:

1. Πανελλήνια Ομοσπονδία Ανεξάρτητων Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών (ΠΟΑΔ), κ. Μιχαλόπουλος Παναγιώτης και κ. Δημητριάδη Μαρία
2. Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ), κ. Λαζαράκης Μιχάλης και κ. Κονιδάρης Γεράσιμος
3. Καθηγητής Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Δρ Αμίτσης Γαβριήλ.

Από την Εφημερίδα των Συντακτών

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here