Βαρουφάκης: Υπερτίμησα την απειλή Grexit-Διαχρονική, άνευ όρων αναδιάρθρωση χρέους

“Διαχρονική νομική ισχύ, άνευ όρων και αξιολογήσεων” πρέπει να είναι η αναδιάρθρωση του χρέους τονίζει στην “Αυγή” ο πρώην υπουργός Οικονομικών και συν-ιδρυτής του DiEM25 Γιάνης Βαρουφάκης, επισημαίνοντας την ανεπάρκεια των λύσεων που εξετάζονται προς το παρόν. Θεωρεί ότι οι εταίροι επιβαρύνουν τοελληνικό χρέος προσφέροντας ως αντάλλαγμα “ευκολίες πληρωμών” και επισημαίνει πως είναι “δώρον άδωρον” η μείωση των πλεονασμάτων μετά το 2018 στο 2%, εάν το 2018 θα πρέπει η Ελλάδα να πετύχει 3,5%.

Επίσης, τονίζει ότι το περασμένο καλοκαίρι δεν έπρεπε η κυβέρνηση να υποκύψει στον εκβιασμό του Grexit – ανεξάρτητα της πιθανότητας να προχωρήσει σε αυτό το Βερολίνο, μια πιθανότητα που θεωρεί ότι είχε υπερεκτιμήσει ο ίδιος ενώπιον του πρωθυπουργού ανεβάζοντάς την στο 50%.

Το πρόγραμμα δεν είναι βιώσιμο

«Το πρόγραμμα δεν είναι βιώσιμο, σημειώνει ο κ. Βαρουφάκης, «και δεν μπορεί να είναι όσο ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2018 (3,5% του ΑΕΠ) είναι υπερδιπλάσιος του μέγιστου που συνάδει με την ανάκαμψη (το πολύ 1,5% του ΑΕΠ). Η φιλολογία για μελλοντική μείωση του στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος μετά το 2018, σε περίπου 2%, αφού όμως πιαστεί το 3,5% του 2018, είναι ο ορισμός της έκφρασης «δώρον άδωρον».

Ο λόγος είναι απλός: Κανένας σοβαρός επιχειρηματίας δεν θα επενδύσει σήμερα στην πραγματική παραγωγή όταν γνωρίζει πως το 2018 η τρόικα (για να επιτευχθεί το απαράδεκτα υψηλό νούμερο του 3,5%) θα διατάξει στο υπουργείο Οικονομικών να επιβάλει νέους φόρους στον ίδιο και νέα μέτρα στους εν δυνάμει πελάτες του που τους «στραγγίζουν» την αγοραστική δύναμη. Με αυτή την προοπτική, ο επενδυτής δεν θα επενδύσει σήμερα περιμένοντας πότε, και εάν, ο στόχος του πρωτογενούς μειωθεί. Έως τότε όμως η Ελλάδα θα έχει χάσει άλλα δύο χρόνια, η ύφεση θα έχει βαθύνει, οι αριθμοί του προγράμματος θα έχουν εκτροχιαστεί πλήρως και, τότε, ο μόνος που θα χαίρεται θα είναι ο κ. Σόιμπλε που, χαμογελώντας ειρωνικά, θα λέει: «Σας τα έλεγα εγώ ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να τα καταφέρει…».

Τι προτείνει

α) Επαναγορά με μιας όλων των ελληνικών ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ από τον ESM, εκ μέρους της Ελλάδας, με παράλληλη εξόφληση μέρους του εναπομείναντος χρέους προς το ΔΝΤ απευθείας από λογαριασμό της ΕΚΤ στον οποίο η ΕΚΤ καταθέτει αυτομάτως (και έξω από διαδικασία τροϊκανής αξιολόγησης) τα κέρδη της από τα ελληνικά ομόλογα.

β) Επιμήκυνση του 1ου Μνημονιακού Δανείου (GLF) με μηδενικό επιτόκιο για όσο χρόνο το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας βρίσκεται κάτω του επίπεδου του 2008 και, όταν το ονομαστικό ΑΕΠ ανακάμψει στα επίπεδα του 2008, επιτόκιο ίσο με εκείνο που προσφέρει η ΕΚΤ (overnight rate) στις εμπορικές τράπεζες.

γ) «Σπάσιμο» του 2ου Μνημονιακού Δανείου (EFSF) σε δύο ίσα μέρη: Το πρώτο μέρος να τοκίζεται με επιτόκιο που δεν ξεπερνά τον ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ, ενώ το δεύτερο μέρος να μετατραπεί σε ομόλογο διαρκείας (perpetual bond) με σταθερό επιτόκιο ίσο με εκείνο που προσφέρει η ΕΚΤ (overnight rate) στις εμπορικές τράπεζες σήμερα.

δ) Οι ετήσιες αποπληρωμές να μην ξεπερνούν ένα συμφωνημένο ποσοστό των δημοσίων εσόδων και με συμφωνημένη πρόβλεψη δανειστών-κυβέρνησης ότι τα ποσά των αποπληρωμών που «κόβονται» δεν μεταφέρονται στο κεφάλαιο του δανείου.

ε) Η συμφωνία απομείωσης και αναδιάρθρωσης του χρέους να έχει διαχρονική άνευ όρων νομική ισχύ, χωρίς διασύνδεση με τις αξιολογήσεις του EuroWorkingGroup, Eurogroup κ.λπ., ώστε να αποσυνδεθούν οι υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου από τις βουλές της τρόικας και, έτσι, να πιστέψουν οι επενδυτές πως το χρέος δεν αποτελεί πλέον μήλον της έριδος μεταξύ του Eurogroup και των ελληνικών κυβερνήσεων.

Για την Ευρώπη και τους θεσμούς

Η Κομισιόν φθίνει καθημερινά, εξευτελίζεται από το Βερολίνο, υποκαθίσταται από σκοτεινούς θεσμούς όπως το EuroWorkingGroup. Οι κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Ιταλίας έχουν χάσει τον έλεγχο των δημοσιονομικών τους, των τραπεζών, ηττώνται καθημερινά στον εγχώριο πολιτικό στίβο – σε μεγάλο βαθμό είναι θύματα της συμμετοχής τους στο πραξικόπημα εναντίον της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και της Άνοιξης της Αθήνας. Η νέα, προοδευτική κυβέρνηση της Πορτογαλίας αναγκάστηκε μόλις, για να περάσει τις συμπληγάδες του Eurogroup, να μειώσει τις δημόσιες επενδύσεις! Όσο για την «αναβάθμιση του γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας που αναφέρετε», δεν βλέπω ενδείξεις που να με πείθουν ότι πρόκειται για κάτι πέραν από φρούδες ελπίδες.

Συνολικά, αν κάτι χαρακτηρίζει τις εξελίξεις στην Ευρώπη σήμερα δεν είναι η άρση της αβεβαιότητας και της απαισιοδοξίας. Είναι η εμβάθυνση της αβεβαιότητας και της κρίσης υπό τα μάτια κυβερνήσεων που είναι, και νιώθουν, ανίκανες να αντιδράσουν.

Για Σόιμπλε και Grexit

Σόιμπλε και τρόικα (εσωτερικού και εξωτερικού) πάντα πρέσβευαν την υπόθεση της ευρω-ΤΙΝΑ: της μη ύπαρξης εναλλακτικής, στις μνημονιακές πολιτικές, εντός της Ευρωζώνης. Γενικότερα, παρατηρώ μια ενδιαφέρουσα συναίνεση του κ. Σόιμπλε -και εν γένει της τρόικας-, με την τρόικα εσωτερικού, κυβερνητικά στελέχη, και αριστερούς οπαδούς της εξόδου από την Ευρωζώνη: Η ανάδειξη της ευρω-ΤΙΝΑ σε αξίωμα! Ο κ. Σόιμπλε και οι διάφορες τρόικες χρησιμοποιούν την ευρω-ΤΙΝΑ για να μετατρέψουν την Ε.Ε. σε Ένωση Μόνιμης Λιτότητας. Παράλληλα, σύντροφοι που επιθυμούν και επιδιώκουν το Grexit επενδύουν κι αυτοί στη μετατροπή της ευρω-ΤΙΝΑ από υπόθεση σε αξίωμα.

Θέση μου ανέκαθεν είναι ότι θα ήταν: (α) ανόητο να προτείνουμε το, ή να απειλήσουμε με, Grexit, και (β) ασυγχώρητο να αποδεχθούμε άλλο ένα μνημονιακό-υφεσιακό «πρόγραμμα» επειδή μας απείλησαν με Grexit. Προσωπικά αμφισβητώ την υπόθεση της ευρω-ΤΙΝΑ, πεπεισμένος ότι είχαμε τη δυνατότητα μιας βιώσιμης εναλλακτικής εντός της Ευρωζώνης. Αλλά ακόμα και να σφάλλω, παραμένω σταθερός στην πρότασή μας που ο ελληνικός λαός ενέκρινε δύο φορές το 2015 (τον Γενάρη και τον Ιούλιο): Ως προοδευτικοί ευρωπαϊστές, δεν προτείνουμε, ούτε απειλούμε με, Grexit. Όμως, δεν θα υποταχθούμε, υπό την απειλή του Grexit, σε πολιτικές που όχι μόνο συνθλίβουν την κοινωνία μας αλλά και πλήττουν την Ευρώπη, με το Brexit να αποτελεί προάγγελο της αποδόμησης που ακολουθεί.

Όσο για τον «αριστερό εθνικισμό» που σωστά αναφέρατε ότι ανέφερα, αφορά συντρόφους στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Βρετανία και αλλού οι οποίοι, ως αποτέλεσμα της απόγνωσης και του θυμού που προκαλεί ο ανόητος αυταρχισμός της Ε.Ε., σταδιακά ενστερνίζονται την άποψη ότι η αυθεντική δημοκρατία μπορεί να επανακάμψει μόνο εντός ενός πολιτιστικά και γλωσσικά ομοιογενούς έθνους-κράτους. Πρόκειται, κατ’ εμέ, για μια θλιβερή αντίδραση στις αποπνικτικές εξελίξεις που έφερε η ευρω-ΤΙΝΑ – μια αντίδραση η οποία καταργεί τον διεθνισμό που πάντα διέπνεε την Αριστερά.

Ρίσκο και διαπραγμάτευση

-Ο πρωθυπουργός δήλωσε στις 27.8.2015 πως του είχατε πει ότι οι πιθανότητες να κάνουν πίσω οι δανειστές στο σενάριο της εξόδου ήταν 50%. Αν ήσασταν στη θέση του, θα παίρνατε το ρίσκο της συνέχισης της διαπραγμάτευσης;

-Μα νόμιζα, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ότι… συνέχισε τη διαπραγμάτευση! Χαίρομαι πάντως που συμφωνούμε ότι, μετά την 6η Ιουλίου, η πραγματική διαπραγμάτευση ουσιαστικά έληξε. Τέλος πάντων, θα απαντήσω ευθαρσώς το ερώτημά σας: Προφανώς! Αυτή ήταν η εντολή μας την 25η Ιανουαρίου και την 5η Ιουλίου – να είμαστε έτοιμοι για συμβιβασμούς, αλλά να μην καταλήξουμε συμβιβασμένοι σε ένα μη βιώσιμο πρόγραμμα και μια μη βιώσιμη κοινωνική οικονομία. Αν η επίσημη Ε.Ε. προτιμούσε να αυτο-ακρωτηριαστεί από το να συμφωνήσει με τις μετριοπαθείς μας προτάσεις, θα ήταν υπόλογη στους Ευρωπαίους και στην Ιστορία. Τέλος, όσο για τις ακριβείς πιθανότητες (το 50% που αναφέρατε), τελικά ήμουν πιο απαισιόδοξος απ’ όσο έπρεπε. Στις 16 Σεπτεμβρίου 2015 ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Βίτορ Κονστάντσιο παραδέχθηκε ότι η απειλή της εξόδου δεν ήταν ποτέ σοβαρή («never for real»).

Οικονομικό και πολιτικό κόστος της διαπραγμάτευσης

Το οικονομικό κόστος δεν το έφερε η διαπραγμάτευση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το β’ τρίμηνο του 2015 είχαμε μικρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ (+0,5%), για τον λόγο ότι αρνηθήκαμε να εισάγουμε νέα μέτρα λιτότητας, ενώ ανακουφίσαμε τους φορολογούμενους με τις 100 δόσεις – αποδεικνύοντας ότι, αν η τρόικα δεν μας έκλεινε τις τράπεζες στο πλαίσιο πραξικοπήματος για να αποδεχθούμε το 3ο Μνημόνιο, η οικονομία θα είχε ανακάμψει γοργά. Το οικονομικό κόστος, λοιπόν, το έφερε το τραπεζικό πραξικόπημα που επέβαλε στον τόπο τα κόστη των capital controls και της επέκτασης στο διηνεκές μιας ύφεσης που θα είχε τελειώσει.

Όσο για την πολιτική διάσταση κόστους-οφέλους, χαρίσαμε στην Ευρώπη και στον κόσμο, έστω και για πέντε μήνες, την αίσθηση ότι μια κυβέρνηση μπορεί να πει ΟΧΙ στηριζόμενη σ’ έναν λαό που υπερβαίνει τον τρόμο που του προκαλούν οι ισχυροί μέσω των μέσων μαζικού εκφοβισμού και των κλειστών τραπεζών. Αυτό το ανεκτίμητο όφελος είχαμε την ιερή υποχρέωση να μην το σκορπίσουμε την επομένη του δημοψηφίσματος καλώντας στο Προεδρικό Μέγαρο τους εκπροσώπους της τρόικας εσωτερικού. Το αν το καθαρό όφελος της Άνοιξης της Αθήνας παραμένει θετικό, θα εξαρτηθεί από το πώς θα το χρησιμοποιήσουν οι πολίτες της Ευρώπης και της Ελλάδας.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here