Τι ακριβώς ισχύει για τα Ίμια – Το ιστορικό και οι συνθήκες

Τα Ίμια ή Λίμνια (İkizce και Kardak στα τουρκικά) έγιναν αιτία σχεδόν πολέμου το 1996 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, παρότι το καθεστώς κυριαρχίας σε αυτά ορίστηκε όχι μόνον από τη συνθήκη της Λωζάννης το 1923 αλλά και σε διμερείς συνθήκες της Τουρκίας με την Ιταλία -όλα από τα οποία η Τουρκία αμφισβητεί τα τελευταία 20 χρόνια στο πλαίσιο των γενικότερων  διεκδικήσεών της στο Αιγαίο.

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η Τουρκία εγείρει θέματα για την υφαλοκρηπιδα, τα χωρικά υδατα, το FIR και ζητάει αποστρατιωτικοποίηση των νησιων της Ελλάδας -νησιών τα οποία η Ελλάδα θεωρεί ότι της ανήκουν βάσει συνθηκών αλλά για τα οποία η Τουρκία επιμένει οτι αποτελούν απροσδιόριστες και αμφισβητούμενες  γκριζες ζώνες. Το ζητούμενο για την Τουρκία δεν είναι τα Ιμια, αλλά ο ζωτικός της χώρος στο Αιγαίο. (Βάσει συνθηκών σε κάποια νησια μας δεν έχουμε δικαίωμα να διατηρουμε τις ίδιες στρατιωτικές δυναμεις με τον υπολοιπο ελλαδικό χώρο όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ)

Με τη Συνθήκη της Λωζάνης η Οθωμανική Αυτοκρατορια έχασε πολλά εδάφη της υπέρ της Ελλάδας αλλά και της Ιταλίας όσον αφορά ειδικά στα Δωδεκάνησα Η Τουρκία αναγνώρισε την κυριαρχία των Ιταλων εκεί  και οταν η Ιταλια παραχώρησε τα νησιά στην Ελλάδα, όλο το «πακετο”  μεταβιβάστηκε αυτομάτως στην Ελλάδα Τώρα οι Τούρκοι λένε ότι στη Λωζάνη δεν αναφέρονται τα Ίμια με το όνομά τους και άρα δεν καλύπτονται με τον ορο παρακειμενες νησιδες. Παροτι αναφέρονται ονομαστικά στις μετέπειτα ιταλοτουρκικές συνθηκες, οι Τούρκοι υποστηρίζουν ότι αυτές ήταν διμερεις και δεν έχουν διεθνή ισχύ

Σύφμωνα με τη συνθήκη της Λωζάνης

  • Aρθρο 12
«[…] Με εξαίρεση όπου γίνεται αναφορά στο αντίθετο στην παρούσα συνθήκη, τα νησιά που βρίσκονται σε απόσταση μικροτερη από τρία μιλια από την ασιατική ακτή μενουν στην τουρκική κυριαρχία
(Τα  Ιμια απέχουν 5,5 ναυτικά μίλια (10,2 χλμ ή  6,3 μίλια) απο την Κάλυμνο, 2,5 ναυτικά μίλια  (4,6 χλμ ή 2,9 μίλια) από την Καλόλιμνο Καλύμνου  και  3,8 ναυτικα μίλια  (7,0 χλμ ή  4,4 μίλια) απο τις τουρκικές ακτές)
  • Aρθρο 15
«Η Τουρκία αποκηρύσσει προς όφελος της Ιταλίας όλα τα δικαιώματα και τίτλους στα ακόλουθα νησιά (απαριθμούνται και αναφερονται τα 13 μεγαλύτερα νησιά των Δωδεκανήσων ονομαστικά) και οι παρακειμενες νησίδες (όντως δεν αναφέρονται τα Ιμια, αλλά νοούνται ως παρακειμενες)
  • Aρθρο  16
«Η Τουρκία αποποιείται τα δικαιώματα και τίτλους στις αντίστοιχες περιοχές εκτός των συνόρων που καθορίζονται από την παρουσα Συνθήκη και τα νησιά εκτός απο εκείνα στα οποία  έχει κυριαρχία βάσει της Συνθήκης

Οι Τούρκοι υποστηρίζουν ότι τα Ιμια είναι πλησιέστερα στις τουρκικές ακτές σε σύγκριση με το πλησιέστερο μεγάλο ελληνικό νησί, όμως αυτό δεν ευσταθεί ως επιχείρημα διεθνώς, ενώ η Ελλάδα δικαίως επιμένει ότι αφού τα Ιμια είναι εκτος των 3 μιλίων, κάθε διεκδίκηση από την Τουρκία είναι αβάσιμη και η κυριαρχία της Ελλάδας είναι αδιαμφισβήτητη

ΟΙ ΙΤΑΛΟΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Μετά τη συνθήκη της Λωζάνης Τουρκία και Ιταλία συνέχισαν τους διαξιφισμούς για καποια νησιά -όχι για τα Ιμια Οι δύο χώρες κατέληξαν σε έναν συμβιβασμό -διμερή-  που υπογράφηκε το 1932 στην Άγκυρα  και όριζε διμερή επιτροπή για τη χαρτογράφηση και τον προσδιορισμο των ορίων, ανέφερε όμως ότι τα σύνορα των Δωδεκανήσων μεταξύ τους ηταν αδιαμφισβήτητα

Την ίδια χρονιά η επιτροπη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα Ίμια ανήκουν στην ιταλική πλευρά και αυτό συνυπογράφηκε και έγινε αποδεκτό από την Τουρκία Τώρα η Τουρκία το αμφισβητεί λεγοντας ότι επρόκειτο για μια διμερή συμφωνία που δεν εχει διεθνή ισχύ και τα χαρακτηριστικά διθνούς συνθήκης

Εμείς βεβαίως θεωρούμε ότι αποτελεί αποδεικτικό στοιχεία ότι το 1932 η τουρκική πλευρά είχε δεσμευτεί πως τα Ίμια δεν της ανήκαν

Η Ιταλία έδωσε τα Δωδεκανησα στην Ελλαδα με τη συνθήκη του Παρισιού το 1947 και  απαριθμεί τα νησιά που μεταβιβάζονται στην Ελλάδα  Επισης όσα δεν απαριθμεί, περιλαμβάνονται στη φράση «παρακείμενες νησίδες” Οι Τουρκοι όμως επιμένουν ότι ο όρος αυτός δεν είναι σαφης και δεν περιλαμβανει τα Ιμια

Η Συνθήκη της Αγκυρας και το ελληνοτουρκικο πρωτόκολλο του 1932

Imia delimitation 1932.svg
Στην Τουρκία ανήκουν
Σημείο Ονομασία στο κείμενο Σημερινή ονομασία
A Mordala I.
B Kara Ada Kara Ada
C Guirejik I. Gürecik Adası
D Utchian I. Kargı Adası
E Arkialla Pt.
F Hussein Pt. Hüseyin Burnu
G Lodo Yassıada
H Atsaki Topan Adası / Zouka
I Kato I. Çavuş Adası
J Pondikusa Büyükkiremit Adası
K Sandama Peninsula İnce Burnu
L C. Monodendri Tekeağaç
Στην Ιταλια και εν συνεχεία στην Ελλάδα ανήκουν
Σημείο Ονομασία στο κείμενο Σημερινή ονομασία
A C. Phuka Aγιος Φωκάς
B Luro Pt Ψαλίδι
C Kum Pt. Αμμόγλωσσα
D C. Russa Ρούσσα
E Vasiliki Pt. Βασιλικη
F Karapsili Pt. Ατσίπας
G Kardak (Rks) Ίμια
H Kalolimno Kαλολιμνος
I Agia Kiriaki Αγία Κυριακή
J Pharmako FΦρμακονήσι

 

Ο χαρτης του 1932

%ce%b9%ce%bc%ce%b9%ce%b1

Μετά την κρίση του 1996 Ελλάδα και Τουρκία συνέχισαν την κόντρα με εμάς να υποστηρίζουμε οτι όλα είναι σαφή και ξεκαθαρισμένα και με την Τουρκία να επιμένει ότι ακόμα και το πρωτόκολλο του 1932 δεν ήταν σαφές ως προς τις βραχονησίδες

Η Ελλάδα δηλώνει ότι η Τουρκία  ήδη από τη δεκαετία του 1930 είχε αποδεχτεί το πρωτόκολλο αυτό ως ισχύον και δεσμευτικό και αυτό αποδεικνύεται επισης από τον ορισμό του FIR το 1950  και οτι ορίζεται πως το FIR Αθηνας και Τουρκίας ακολουθεί τα ορια των χωρικων υδάτων Αυτο για την Ελλάδα σημαίνει ότι υπάρχουν αμοιβαια συμφωνημένα σύνορα και ότι δεν είχε τεθεί θέμα γκρίζων ζωνών -τις οποιες σήμερα επικαλείται η Τουρκια

Οι χάρτες που ειχαν δημοσιευθεί μετά τη συμφωνία και ειχαν μάλιστα εκδοθεί και απο την Τουρκια το 1953 δειχνουν μια σαφή γραμμή που ξεκάθαρα τοποθετεί τα Ιμια στα ελληνικά χωρικά ύδατα Η Τουρκία υποστηρίζει ότι αυτή η γραμμή των ορίων του FIR… δεν σχετίζεται με εδαφικά ζητήματα και εθνική κυριαρχία

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΤΑΣΗ

Μετά το 1996 οι περισσότερες χώρες απέφυγαν να πάρουν θέση στο ζήτημα αλλά τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκια παρακολουθούν με εγρήγορση τους χάρτες που εκδίδονται απο διάφορες χώρες και πώς ακριβώς οριοθετούν το Αιγαίο και πού «εντάσσουν” τα Ίμια Μεγαλύτερη βαρύτητα και οι δυο πλευρές δείχνουν στους χάρτες που εκδίδονται από κρατικές υπηρεσίες των ΗΠΑ

Αμέσως μετά την κρίση η αμερικανική υπηρεσία χαρτογράφησης (η  US National Imaging and Mapping Agency, NIMA)  αφαίρεσε την ελληνική ονομασία Βραχαονησίδες Ιμίων από τους χάρτες της και σημείωσε «απροσδιόριστη κυριαρχία” αλλά σε νέα έκδοση τον Οκτώβριο του 1996 επανέφερε τον όρο «Βραχονησίδες Ιμίων”

Η Ευρωπαϊκη Ένωση τάσσεται με τις απόψεις της Ελλάδας και προειδοποιεί την Τουρκία να απόσχει απο οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια που βλάπτει την ελληνική κυριαρχία  και την καλει να επιλύσει το οιοδήποτε ζήτημα στο Διεθνές Δικαστήριο, ενώ και η Ευρωβουλή έχει τονίσει ότι τα σύνορα της Ελλάδας είναι τα σύνορα της ΕΕ

Η ΞΑΦΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1996 ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ

Το πιο σοβαρό περιστατικό πριν την κριση του 1996 ήταν η βύθιση του αλιευτικού «Μαρίτσα”  το Νοέμβριο του  1962 και η εν ψυχρώ εκτέλεση δύο ψαράδων μελών του πληρώματος από τους Τούρκους ναύτες, την φυλάκιση των υπολοίπων, την αγωνιώδη προσπάθεια του 6ου να σωθεί και την υποχωρητικότατη σταση της Ελλάδας

Τότε οι Τούρκοι εμβολισαν το ψαροκάικο των Καλυμνίων και σκότωσαν δυο ψαράδες. Οι τρεις κατέληξαν για 6 μήνες στις τουρκικές φυλακές και ο καπετάνιος Μανωλης Λολιας ή Σαράκας έπεσε στη θάλασσα και πάλευε 5 ώρες με τα κύματα αλλά και με τις σφαίρες.

Ο καπετάνιος είπε ότι ήταν μεσάνυχτα και ψάρευαν σε ελληνικά χωρικά ύδατα. Τότε πλησίασε με σβηστά τα φώτα τουρκική ακταιωρός και ένας ελληνόφωνος Τουρκος στρατιώτης πήδηξε στο ψαροκάικο. Το τουρκικό πολεμικό έκανε ελιγμους για να κατευθυνει ουσιαστικά το «Μαρίτσα” στα τουρκικά χωρικά ύδατα

Ο Τούρκος ναύτης πυροβόλησε τον 17 χρόνο Μηλιάδη που βρισκόταν στο μηχανοστάσιο του σκάφους και ο καπετάνιος (όπως λέει ο ίδιος) τον χτύπησε με ένα λοστό και τον έριξε στη θάλασσα. Τότε από την ακταιωρό πυροβολησαν και σκότωσαν και τον δεύτερο έλληνα ναυτικό, τον Γιάννη Γιατζόγλου. Ο καπετάνιος κατάφερε να φτάσει στην Ψέρημο, αλλά οι άλλοι τρεις συνελήφθησαν και όπως λένε έφαγαν πολύ ξύλο στις τουρκικές φυλακές Οι διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα για την απελευθέρωσή τους κράτησαν 6 μήνες για να αποδειχθεί ότι ψάρευαν σε ελληνικά νερά και ότι παρανόμως είχαν πυροβολησει και σκοτώσει και συλλάβει Έλληνες οι Τούρκοι. Τις αποζημιώσεις στους δύο νεκρους τις κατέβαλε το ελληνικό κράτος και ουδέποτε λογοδότησε η Τουρκία, η οποία δεν έθεσε θέμα Ιμιων τότε ευθέως, αλλά επέμενε ότι το ψαροκάικο ήταν ήδη στα τουρκικά χωρικά ύδατα.

Μέχρι το 1995 οι Τούρκοι δεν είχαν εγείρει ποτέ ζήτημα με τα Ίμια, παρότι υπήρχε πάντα «φαγωμάρα” γενικώς για το Αιγαίο και την υφαλοκρηπίδα. Το «ζήτημα των Ιμίων” δημιουργήθηκε αιφνιδιαστικά.

Τα Χριστούγεννα του 1995 συγκεκριμένα έγινε ενα ναυτικό ατύχημα και ένα τουρκικό φορτηγό πλοίο χρειάστηκε να ρυμουλκηθεί Οι Τούρκοι ήγειραν για πρώτη φορά ζήτημα ότι ήταν δική τους περιοχή και  το «ανακοίνωσαν” στις 29 Δεκεμβρίου

Τελικά δύο ελληνικά ρυμουλκά αποκόλλησαν το τουρκικό φορτηγό και το οδήγησαν στην  Τουρκία. Το ίδιο πρωινό ένα πλήρως εξοπλισμένο τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος κατέπεσε στα ελληνικά χωρικά ύδατα, στην περιοχή της Λέσβου, ύστερα από εμπλοκή με ελληνικά μαχητικά. Ο Τούρκος πιλότος διασώθηκε

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επιδίδει διακοίνωση στο αντίστοιχο ελληνικό, όπου αναφέρεται ότι οι βραχονησίδες Ίμια είναι καταχωρισμένες στο κτηματολόγιο Μουγκλά του νομού Μποντρουμ (λικαρνασσσού) και ανήκουν στην Τουρκία.

Ενα μήνα αργοτερα και ενώ φαινόταν ότι δεν υπήρχε θεμα (ότι δηλαδή ειπώθηκε κάτι και «πέρασε” στα «ψιλά”)  οι εφημεριδες το έκαναν ζήτημα και ένας ιερέας με το δήμαρχο πήγε στις 29 Ιανουαρίου  και ύψωσε στα Ίμια την ελληνική σημαία

Τούρκοι δημοσιογράφοι (πάλι της Χουριέτ οπως και χτες)  πήραν τότε ένα ελικόπτερο και πήγαν στα Ιμια όπου κατέβασαν την ελληνική και  ύψωσαν την τουρκική σημαία, με ζωντανή μετάδοση στην τηλεόρασή τους

Την επομένη το ελληνικό πολεμικό ναυτικό ύψωσε ξανά την ελληνικη σημαία. άρχισαν οι ανταλλαγές οξύτατων σχολιων μεταξύ των τότε πρωθυπουργών (Σημίτης και Τανσου Τσιλέρ) και στην περιοχή κατέπλευσαν πολεμικά πλοία δικά μας και  τουρκικά

Στις βραχονησίδες είχαν πάει από τις 28 Ιανουαρίου ελληνες κομάντος και στις 31 Ιανουαρίου πήγαν και Τουρκοι. Την ίδια μέρα κατέβασαν την ελληνική σημαία απαρατήρητοι και 4 ώρες αργότερα το πρόσεξε ελληνικο ελικόπτερο. Δυστυχώς το ελικόπτερο συνετρίβη (μαλλον βλήθηκε από τουρκικά πυρά αλλά δεν το παραδέχτηκαν οι Τουρκοι, όμως ούτε οι Ελληνες επιμειναμε επ αυτού για να αποφευχθεί κλιμάκωση)

Σκοτώθηκαν τότε οι Χριστόδουλος Καραθανάσης, υποπλοίρχος,  Παναγιώτης Βλαχάκος, υποπλοίαρχος, και Εκτορας Γιαλοψός, αρχικελευστής

Επενέβησαν τότε οι Αμερικανοί που έπαιζαν το ρόλο διαμεσολαβητή -οι Ελληνες και οι Τουρκοι δεν συνομιλουσαν απ ευθείας. Οι ΗΠΑ πρότειναν και έγινε δεκτό να επανέλθουν όλα στην προτέρα κατάσταση -«status quo ante” και οι στρατιωτικές δυνάμεις Ελλήνων και Τούρκων αποσύρθηκαν και συμφωνήθηκε να υποστείλουν τις σημαίες

Τον Απρίλιο του ίδιου έτους  ένα ιδιωτικό σκάφος με τρεις επιβάτες θελησε να τελέσει τρισάγιο στην μνήμη των στρατιωτών που χάθηκαν, στην Μεγάλη Ίμια, έχοντας άδεια από το Λιμεναρχείο Καλύμνου. Τους  δόθηκε η εντολή να τελέσουν το τρισάγιο εν πλω, αλλά εκείνοι πέρασαν στην πίσω πλευρά των Ιμίων, όπου η ελληνική πλευρά δεν είχε οπτική επαφή και ελέγχεται από τουρκικές ακταιώρους. Αργότερα φαίνονται να αποβιβάστηκαν στο νησί, αφήνοντας ένα στεφάνι και δύο μικρές σημαιες, μία ελληνική και μία αμερικάνικη και αποχώρησαν. Μετά από λίγο δύο τουρκικά αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο πετούν πάνω από την Μεγάλη Ίμια.

Επιτελείς του ελληνικού στρατού κρίνοντας πως σκοπός των Τούρκων είναι να πάρουν τις σημαίες, ενημέρωσαν το ελληνικό ΥΕΘΑ (Υπουργείο Εθνικής Αμύνης). Η εντολή που πήραν είναι να πάρουν τις σημαίες από το νησί, πριν από τους Τούρκους. Στην περιοχή κατέφθασε μία ελληνική κανονιοφόρος, ενώ βατραχάνθρωποι από την Μονάδα Υποβρυχίων Αποστολών Λιμενικού Σώματος κατέβηκαν σε φουσκωτό στο νησί. Στον αέρα  τουρκικά F16 εμπόδιζαν  την κάθοδο των βατραχανθρώπων μέχρι να φθάσουν στην περιοχή ελληνικά μαχητικά, και να αρχίσουν τις εμπλοκές.

Στις 5 το απόγευμα ανακοινώθηκε το πέρας της αποστολής με «αίσιο” τέλος καθώς οι βατραχάνθρωποι είχαν καταφέρει να κατεβάσουν τις σημαίες και το στεφάνι και να επιστρέψουν με αυτά.

Η Τουρκία εκτοτε θέτει συστηματικά ζήτημα Γκρίζων Ζωνων στο Αιγαίο

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here