Θοδωρής Παπαθεοδώρου: «Άλλη μια «Θράκη» στα βορειοδυτικά σύνορά μας»

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Άραγε θα ξεχάσουμε ποτέ; Θα γιατρευτούμε απ’ τις πληγές;» 

«Παρακαλώ να μην ξεχάσω. Τούτος ο αγώνας από τον νου και την καρδιά μου να μη σβηστεί. Τόσες θυσίες, τόσες αδικοχαμένες ψυχές, ούτε μια να μη λησμονηθεί…» 

Πήρε το βλέμμα της από πάνω του και κοίταξε με μάτια βουρκωμένα τη Θεσσαλονίκη που έσβηνε αργά στην πρωινή ομίχλη. 

«Έχεις δίκιο…» ψιθύρισε στο τέλος. «Ο μόνος τάφος των νεκρών είναι οι καρδιές των ζωντανών…» 

Ο Μήλιος, η Ανθή, η μικρούλα Βάσιλκα, λιανοκέρια της σκλάβας Μακεδονίας. Μια χούφτα χρόνια μόνο η ζωή τους, στεριωμένα σε φωτιά και πόλεμο.

Η Αρετή και η Φωτεινή, γυναίκες της μικρής πατρίδας, ταγμένες σε αγώνα αντρειωμένο για το γένος και τη λευτεριά. Θέριεψαν οι ψυχές τους κι έκλαψαν συνάμα. Για το παιδί που έχασε τόσο άδικα η μία. Για τον άντρα που αγάπησε παράφορα και σκότωσε με τα ίδια της τα χέρια η άλλη.

Σιμά τους ο Παύλος Μελάς, ο Τέλλος Άγρας, ο καπετάν Κώττας, ο καπετάν Γαρέφης. Κείνοι που θυσιάστηκαν κι αναπαύτηκαν αιώνια στα σπλάχνα της μακεδονικής γης, αντάμα με χιλιάδες άλλους άνδρες και γυναίκες του λαού μας.

Συναξάρια της μικρής πατρίδας.

Μαρτύρων και ηρώων αίμα.

Αυτή είναι η ιστορία τους.

Μετά τις ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ και τα ΛΙΑΝΟΚΕΡΙΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ, ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου ολοκληρώνει την πολύκροτη σειρά του «Μακεδονικού Αγώνα» με το τρίτο μυθιστόρημα, ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ, εκδόσεις Ψυχογιός. Μια σειρά-έπος για τη Μακεδονία, που τη χαρακτηρίζει η ιστορική ακρίβεια και η συνταρακτική πλοκή.

Ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ γεννήθηκε στα Δίκαια του Έβρου και κατοικεί στην Αθήνα. Έχει δημοσιεύσει δεκαέξι μυθιστορήματα ενηλίκων, τέσσερα μυθιστορήματα για παιδιά και δύο βιβλία για παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας, ενώ έχει συμμετάσχει σε τρεις συλλογές διηγημάτων. Ασχολείται επίσης με τη συγγραφή σεναρίων και θεατρικών έργων. Το μυθιστόρημά του ΤΟ ΑΣΤΡΟΛΟΥΛΟΥΔΟ ΤΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ τιμήθηκε με το Βραβείο Καλύτερου Έργου Μνήμης 2003-2004 στο πλαίσιο του 20ού Πανελλήνιου Συμποσίου Ποίησης και Πεζογραφίας. Επίσης, το μυθιστόρημα ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΛΗΣΜΟΝΙΑΣ ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών – ΕΚΕΒΙ 2010, ενώ το ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ υποψήφιο για το ίδιο βραβείο το 2012, όπου και κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις ψήφους των αναγνωστών και των Λεσχών Ανάγνωσης.  Ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου έχει γράψει και τα πολιτικά θρίλερ SΦΑΓΕΙΟ SΑΛΟΝΙΚΗΣ και ΜΑΥΡΗ ΑΥΓΗ με το ψευδώνυμο Θάνος Δραγούμης.

-Γυναίκες, λιανοκέρια, συναξάρια…της μικρής Πατρίδας; Έκλεισε η τριλογία;

Έκλεισε με τα Συναξάρια της μικρής Πατρίδας που εκδόθηκαν μόλις δύο εβδομάδες πριν. Ως προς τα ιστορικά γεγονότα της εποχής, η τριλογία ολοκληρώθηκε το 1907, ένα έτος πριν την άνοδο των Νεότουρκων και την λήξη του ένοπλου Μακεδονικού Αγώνα.

 -Χρέος τιμής στους ήρωες και τους μάρτυρες αυτού του τόπου;

Παρά την πολιτική επικαιρότητα, παρά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων μηνών, η Ιστορία της πατρίδας δεν αλλάζει, μήτε και το γεγονός πως κάποιοι άνθρωποι ανέβηκαν εκείνα τα δύσκολα χρόνια στη Μακεδονία για να βοηθήσουν τον δοκιμαζόμενο Ελληνισμό, όλοι τους εθελοντές και χωρίς κανένα προσωπικό ή οικονομικό όφελος. Συνεπώς ναι, η τριλογία του Μακεδονικού Αγώνα ήταν κι ένα χρέος τιμής σε ανθρώπους από ολόκληρη την Ελλάδα που έπεσαν και τάφηκαν στα χώματα της Βόρειας Ελλάδας.

-Παύλος Μελάς, Τέλλος Άγρας και τόσοι άλλοι που θυσιάστηκαν σε χρόνια φωτιάς και πολέμου, η ανθρωπογεωγραφία του νέου σας βιβλίου; Πέρα από τους επώνυμους, τους γνωστούς ήρωες, υπήρξαν εκατοντάδες, χιλιάδες απλοί άνθρωποι που αγωνίστηκαν και πάλεψαν για τη λευτεριά της Μακεδονίας και της Θράκης εκείνα τα χρόνια, άνδρες και γυναίκες του λαού μας, ακόμη και παιδιά. Ίδια τιμή τους πρέπει όλους για τούτο και πέρα από τις εμβληματικές μορφές της ιστορίας, στην ανθρωπογεωγραφία και την πλοκή του βιβλίου συμμετέχουν δεκάδες άλλοι άλλοι, κάποιοι γνωστοί στις τοπικές κοινωνίες και κάποιοι παντελώς άγνωστοι. Επίσης δεκάδες μυθιστορηματικά πρόσωπα που όμως συγκεντρώνουν πάνω τους τα χαρακτηριστικά και τις αξίες όλων εκείνων των αγωνιστών και των αγωνιστριών.

-Ο δικός σας Μακεδονικός Αγώνας πέρασε μέσα απο σελίδες ανάγνωσης, αναδίφησης, ιστορική έρευνας και συγγραφής μια ζοφερής εποχής…

Από τα τρία και παραπάνω χρόνια που κράτησε η συγγραφή των μυθιστορημάτων του Μακεδονικού Αγώνα, ο ένας ήταν εξολοκλήρου αφιερωμένος στην ιστορική έρευνα γιατί ήθελα τα γεγονότα να παρουσιάζονται με εγκυρότητα και πιστότητα, κανείς αναγνώστης να μην παραπλανηθεί, κλείνοντας το βιβλίο να έχει μία κατά το δυνατόν πλήρη γνώση για το τι συνέβη τότε στην Μακεδονία και τη Θράκη, τι σπουδαίο κερδήθηκε και με πόσες θυσίες των Μακεδόνων.

-Αρχεία, ημερολόγια, απομνημονεύματα, συνθέτουν την παράλληλη ιστορία αγωνιστών πολλές φορές αδικημένων από την Ιστορία;

Η επίσημη Ιστορία μνημονεύει ελάχιστους, είναι άλλωστε αδύνατο να μνημονευτούν όλοι. Υπήρξαν άνθρωποι που στον Βάλτο των Γιαννιτσών προσέφεραν πολλά περισσότερα από τον Τέλλο Άγρα και όμως, ελάχιστοι τους γνωρίζουν. Όπως ο Καπετάν Γκόνος από τα Γιαννιτσά, το «στοιχειό του βάλτου» όπως τον ονόμαζαν από το Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης. Ξέρετε όμως, η Ιστορία αλλά και η συλλογική μνήμη πολλές φορές δεν λειτουργούν με το λογικό, αλλά με το θυμικό και το συναίσθημα κι ανάλογα μνημονεύουν.

 -Τι σας άφησε στον νού και την ψυχή η ιστορία της Μακεδονίας και ο τρόπος που ένα εθνικό θέμα «διευθετήθηκε» με συνοπτικές διαδικασίες απο μια ισχνή πολιτική μειοψηφία;

Περισσότερο απ’ όλα με ενόχλησαν οι «συνοπτικές διαδικασίες» και η σύνταξη μιας συμφωνίας βιαστικά, μυστικά και στο ποδάρι, χωρίς ενημέρωση και χωρίς καμία συναίνεση από τις πολιτικές δυνάμεις και κυρίως από την κοινωνία. Εάν η συμφωνία συντάχθηκε από τους δύο υπουργούς Εξωτερικών και δεν είχε παραδοθεί έτοιμη. Για τούτο, όχι μόνο οι Μακεδόνες και οι Μακεδόνισσες, μα και πολλοί Έλληνες όπου κι αν κατοικούν, ένιωσαν βαθύτατα προσβεβλημένοι από τη μεθόδευση. Και οι γεροντότεροι, βαθύτατα πονεμένοι από την ίδια τους την πατρίδα. Προσωπικά διαφωνώ με τη συγκεκριμένη συμφωνία, όχι τόσο για το όνομα, όσο για την αναγνώριση από μέρους μας «μακεδονικής γλώσσας» και κυρίως «μακεδονικής εθνότητας». Αυτή η αναγνώριση ανοίγει μια κερκόπορτα από την οποία μπορεί να περάσουν θέματα μειονοτικά και κατά συνέπεια αλυτρωτικά. Ποια «μακεδονική γλώσσα»; Ο κάθε Βορειοελλαδίτης ξέρει πως τα σκοπιανά είναι μια βουλγαρική διάλεκτος στην οποία ο Τίτο πρόσθεσε ολίγα Σερβοκροατικά για πολιτικούς λόγους και στην οποία, επίσης για πολιτικούς λόγους, προστέθηκαν το 1992 και ολίγα αλβανικά. Ένας επίπλαστος αχταρμάς δηλαδή για να αποκτήσει το κρατίδιο επίσημη γλώσσα μπας και παραμείνει ενωμένο. Χειρότερο όμως κι από αυτό, είναι η αναγνώριση «μακεδονική εθνότητας». Οποιαδήποτε στιγμή πλέον, ο κάθε τυχάρπαστος, προβοκάτορας ή απλώς ψώνιο που ποθεί δημοσιότητα, μπορεί να δηλώσει πως ανήκει στη «μακεδονική εθνότητα» και να προσφύγει στα ελληνικά ή τα ευρωπαϊκά δικαστήρια ζητώντας μειονοτικά σχολεία, αναγνώριση αλυτρωτικών σωματείων, αναγνώριση αλυτρωτικών δικαιωμάτων και πάει λέγοντας. Άλλη μια «Θράκη» δηλαδή στα βορειοδυτικά σύνορά μας. Το σηκώνει αυτό η πατρίδα μας σήμερα;

 -Είναι «όπλο» η γνώση της Ιστορίας μας; Ασφαλώς!

Η Ιστορία είναι γνώση και η γνώση πάντα είναι το μεγαλύτερο όπλο. Πέρα απ’ αυτό, η κοινοτοπία που δηλώνει πως λαοί που δεν έχουν γνώση την Ιστορίας τους και των λαθών τους, είναι υποχρεωμένοι να τα επαναλάβουν, όπως κάθε κοινοτοπία, κρύβει μια μεγάλη δόση αλήθειας.

-Αναρωτιέμαι μήπως η περηφάνια μας για το παρελθόν οδηγεί σε έλλειψη αυτογνωσίας για το παρόν και μετατρέπεται τελικά σε «βάρος» για τις μελλοντικές επιλογές μας ως χώρας;

Όταν χρησιμεύει ως άλλοθι, ασφαλώς και λειτουργεί ως βαρίδιο. Δεν πρέπει να είμαστε περήφανοι μόνο για τους προγόνους μας, μα πρέπει κι εμείς με τη σειρά μας να δώσουμε το δικαίωμα στους απογόνους μας να νιώθουν το ίδιο, με τις επιλογές, τα έργα και τις πράξεις που κάνουμε σήμερα. Δυστυχώς, η πραγματικότητα γύρω μας, κάμει σχεδόν αδύνατη τούτη την επιδίωξη.

 -Ο μόνος τάφος των νεκρών είναι οι καρδιές των ζωντανών;

Αν και τριλογία ιστορικών μυθιστορημάτων, κατά βάση δηλαδή αφιερωμένων στην κοινή αντίληψη και τον κοινό αγώνα, ετούτη είναι από τις πλέον ανθρώπινες αράδες, τη συναισθάνομαι και τη συμμερίζομαι απόλυτα όχι μόνο σε συλλογικό, αλλά και σε προσωπικό επίπεδο. Κυρίως σε προσωπικό. Ο Irvin Yalom έλεγε: «Μια μέρα, σύντομα, ίσως σε σαράντα χρόνια, δεν θα ζει κανείς απ’ αυτούς που με έχουν γνωρίσει. Τότε θα είμαι πραγματικά νεκρός, όταν δηλαδή δεν θα υπάρχω πια στη μνήμη κανενός».

-Ως εραστής του ιστορικού μυθιστορήματος φαντάζομαι πως ετοιμάζεστε για κατάδυση σε κάποια άλλη περίοδο του παρελθόντος μας;

Όχι, είναι πολύ νωρίς. Συμπάσχω ακόμη με τους ήρωες και τις ηρωίδες μου: την Αρετή, τη Φωτεινή, τη Βάσιλκα, τον Μάνο, τον Λευτέρη, τον Παύλο Μελά, τον Τέλλο Άγρα. Προσώρας, μου είναι αδύνατο να τους αποχωριστώ…

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here