Tεύκρος Μιχαηλίδης: «Υγιής νησίδα η μαθηματική έρευνα»

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

 

«Κάποτε κυριάρχησε η πλάνη ότι τα μαθηματικά αποτελούν ένα αυτάρκες, ξεχωριστό νοητικό οικοδόμημα χωρίς αλληλεπιδράσεις με οτιδήποτε άλλο. Οσο αυτή η πλάνη παραμένει, ναι, τα μαθηματικά είναι παρεξηγημένα. Σχετικά με το άλλο ερώτημα, αν ο κόσμος τους είναι μαγικός, θεωρώ ότι σε όποιον θελήσει να βουτήξει μέσα τους, σε όποιον θελήσει να «παίξει το παιχνίδι”, πράγματι θα αποκαλυφθεί ένας κόσμος όχι αναγκαστικά μαγικός, αλλά σίγουρα μαγευτικός».

Μιλάμε με τον Τεύκρο Μιχαηλίδη, μαθηματικό, μεταφραστή, συγγραφέα.

-Κε Μιχαηλίδη,  πόσο εύκολα ή δύσκολα είναι τα μαθηματικά;

Ναι, τα μαθηματικά είναι δύσκολα, όπως δύσκολο είναι κάθε τι που ερευνά σε βάθος την αλήθεια. Δύσκολα όμως δε σημαίνει απρόσιτα. Σημαίνει ότι χρειάζονται δουλειά και μεθοδικότητα για να κατακτηθούν. Αυτό όμως ισχύει για οτιδήποτε αξίζει τον κόπο.

-Η διδασκαλία τους;

Βασική προϋπόθεση για να διδάξει κάποιος αποτελεσματικά είναι να αγαπά τη διδασκαλία. Να μην αντιμετωπίζει αλαζονικά την άγνοια και τις δυσκολίες αυτών που μαθαίνουν και να μην ξεχνά ότι αν ήξεραν ή αν δεν αντιμετώπιζαν δυσκολίες δεν θα χρειαζόντουσαν καθόλου τη δική του συμβολή. Χρειάζεται επίσης να γνωρίζει καλά το αντικείμενό του. Τέλος πρέπει να έχει το θάρρος και τη διάθεση να αναθεωρεί τις μεθόδους του, να προσαρμόζει το μάθημά του στις ανάγκες των μαθητών του, να τολμά να πειραματιστεί και να μη φοβάται μήπως κάνει λάθος. Με τις πιο πάνω προϋποθέσεις η διδασκαλία των μαθηματικών όπως και η διδασκαλία γενικότερα μπορεί να είναι απόλαυση.

-Έχουν σχέση με  την λογοτεχνία;

Πιστεύω πως ο μαθηματικός λόγος είναι σε μεγάλο βαθμό αφηγηματικός και συνεπώς συναφής προς τη λογοτεχνία. Υπάρχουν βέβαια και διαφορές: η λιτότητα είναι η κύρια αρετή του μαθηματικού λόγου ενώ δεν είναι σίγουρο ότι αποτελεί πάντα προτέρημα στη μυθοπλασία. Η αμφισημία στη λογοτεχνία μπορεί να είναι μια μόνιμη κατάσταση ενώ στα μαθηματικά αποτελεί απλώς στοιχείο προς διευκρίνιση. Ωστόσο, πιστεύω πως μια μαθηματική απόδειξη και μια αφήγηση έχουν κοινά δομικά χαρακτηριστικά.

-Η επιστήμη των μαθηματικών στην Ελλάδα σήμερα;

Καθώς τα μόνα εργαλεία του μαθηματικού είναι το χαρτί και το μολύβι (άντε κι ένα laptop) τα μαθηματικά είναι η επιστήμη των φτωχών. Έτσι στην σημερινή Ελλάδα της μιζέριας και των ακυρωμένων προσδοκιών η μαθηματική έρευνα αποτελεί μια υγιή νησίδα.

Είναι ο κόσμος ένα άθροισμα και γινόμενο αριθμών;

Υπάρχουν μαθηματικά πολύ πιο περίπλοκα από την πρόσθεση και τον πολλαπλασιασμό. Γι’ αυτό και νομίζω ότι μπορούν να περιγράψουν με αποδεκτή ακρίβεια τον κόσμο.

-Ετοιμάζετε κάποιο βιβλίο;

Έχω στα σκαριά ένα μυθιστόρημα που πιστεύω ότι θα είναι έτοιμο σε ένα δυο μήνες.

-Που διδάσκετε φέτος;

Όπως κάνω από το 1981, διδάσκω μαθηματικά στη Μέση Εκπαίδευση. Φέτος όμως αντιμετωπίζω και μια νέα συναρπαστική πρόκληση. Θα διδάξω Ιστορία των Θετικών Επιστημών σε ενήλικες. Ήταν μια ιδιαίτερα ελκυστική πρόταση του οργανισμού Ανοικτή Τέχνη την οποία αποδέχθηκα με ενθουσιασμό.

-Η διδασκαλία της εκλαϊκευμένης επιστήμης επιτυγχάνει τους στόχους της;

Η εκλαΐκευση είναι μια δύσκολη και ευαίσθητη υπόθεση. Πρέπει να ισορροπήσει κανείς ανάμεσα στην επιστημονική ακρίβεια και την απλότητα, τον εύληπτο, κατανοητό λόγο που επικεντρώνεται στην ουσία χωρίς να την αλλοιώνει. Η σωστή εκλαΐκευση είναι και αποτελεσματική και πολύτιμη. Μερικές αστοχίες όμως μπορεί να την καταντήσουν καταστροφική.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here