Τα μέλη του Αραβικού Συνδέσμου και ο ρόλος του

ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

Τα μέλη του Αραβικού Συνδέσμου και ο ρόλος του. Ποιές είναι εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις που υφιστανται όσοι μετέχουν.

Ακόμα και ακραιφνώς φιλοαμαερικανικά κράτη του Αραβικου Συνδέσμου έχουν εκμανεί με την απόφαση του Τραμπ να  αναγνωρίσει ως πρωτεύουσα του Ισραήλ την Ιερουσαλήμ. Ομως και με την επέμβαση στο Ιράκ είχαν εκφράσει αντιρρήσεις, πλην δεν εισακουσθηκαν

Το who is who του Αραβικού Συνδέσμου

Μέλη του Αραβικού Συνδέσμου είναι τα επτά ιδρυτικά, δηλαδή της Αιγύπτου, Συρίας, Ιράκ, Σαουδικής Αραβίας, Ιορδανιας, Υεμένης  (τότε Βόρειας Υεμένης)  και Λιβάνου, και άλλα 15 κρατη  της αραβικής χερσονήσου και της  Αφρικής. Ο Σύνδεσμος συνεστήθη το Μάρτιο του 1945 στο Κάιρο.

Εκτός από τα ιδρυτικά μέλη,  προσχώρησαν στο Συνδεσμο η Λιβύη, το Σουδάν, το Μαρόκο, η Τυνησια, το Κουβέιτ, η Αλγερία,  τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν,  το Κατάρ, το Ομάν, η Μαυριτανία, η Σομαλία, η Παλαιστίνη, το Τζιμπουτί και οι Κομόρες. Ως παρατηρητές μετέχουν η Ερθραία, η Βενεζουέλα και η Ινδία. Το 1967 εντάχθηκε στο Σύνδεσμο και η Νότια Υεμένη (από το 1990 η βόρεια και νότια (σοσιαλιστική)  Υεμένη ενώθηκαν σε ένα κράτος)

Στην αρχή ισχυρότερος παράγοντας στο Σύνδεσμο  ήταν η Αίγυπτος αλλά τα τελευταία χρόνια «μονομαχούν” για την πρωτοκαθεδρία το Ιράν και η Σαουδική Αραβία. Δύο άλλα ισχυρά κράτη, η Συρία και το Ιράκ, βγήκαν «εκτός” επειδή διαλύθηκαν από τους πολέμους.

Η Συρία αποβλήθηκε το 2011 για να «ξεφορτωθούν” τον Άσαντ, κατόπιν πιέσεων κυρίως της Σαουδικής Αρβίας και των ΗΠΑ. Ετσι όπως εξελίχθηκε ομως ο πολεμος στη Συρία και η (παρά τις αντίθετες προσπάθειες ΗΠΑ και Σαουδαράβων) ενισχυση του Ιράν, άλλαξε τις ισορροπίες και στον Αραβικό Σύνδεσμο, που παραμένει  «φιλοσαουδαραβικός”, αλλά με αρκετές υπαναχωρήσεις.

Η δημιουργία του Συνδέσμου αποτελούσε παλιά απραγματοποίητη επιθυμία του αραβικού κόσμου. Οι Άραβες νοσταλγούσαν το ένδοξο παρελθόν κατά το οποίο είχαν κυριαρχήσει επί σημαντικού μέρους του τότε γνωστού κόσμου με τα χαλιφάτα τους σε Ασία, Αφρική και Ευρώπη. Πίστεψαν ότι ο Συνδεσμος θα βοηθούσε σε φιλόδοξες  διεκδικήσεις των μελών του

Ο σχηματισμός του Συνδέσμου επιταχύνθηκε μετά τις αξιώσεις που ήγειραν οι Εβραίοι επί της Παλαιστίνης και οι οποίες είχαν την υποστηριξη των Μεγάλων Δυνάμεων. Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμιου Πολέμου το κρατος του Ισραήλ στην περιοχή δρομολογήθηκε αμέσως από τις Μεγάλες Δυνάμεις και οι  αραβόφωνοι βρέθηκαν προ τετελεσμένου

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ηδη οι Άραβες με τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου είδαν δυσαρεστημένοι ότι απαλλάσσονταν από τους Οθωμανούς αλλά γινονταν πλέον  κράτη «κατ’ εντολή» και πρώτη η Αίγυπτος προσπάθησε  ν’ απαλλαγεί από την αγγλική επικυριαρχία.

Η ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων πετρελαίου ακριβώς στο τέλος του Μεγάλου Πολέμου έπαιξε σημαντικό ρόλο στη νεότερη αλλά και σύγχρονη διαμόρφωση των τυχών των αραβικών χωρών. Οι δε διενέξεις των Μεγάλων Δυνάμεων στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έδωσαν νέα ευκαιρία στους Άραβες προς επιτυχή επιδίωξη των στόχων τους, αλλά τους άφησαν και εκτεθειμένους στα συμφέροντα των πολυ ισχυρότερων τότε ευρωπαϊκών κρατών αλλά και των ΗΠΑ.

Η πρωτοβουλία του τότε βασιλιά της Αιγύπτου Φαρούκ για το σχηματισμό Αραβικού Συνδέσμου βρήκε προθυμότατους όλους τους ηγεμόνες και πολιτικούς ηγέτες των αραβικών χωρών, που το 1943 είχαν απελευθερωθεί και βρέθηκαν τυπικά ανεξάρτητες. Έτσι, το 1944 υπογράφηκε στην Αλεξάνδρεια το Πρωτόκολλο της Αλεξανδρείας το οποίο θα αποτελούσε τον πρόδρομο του Αραβικού Συνδέσμου. Ενα χρονο μετά υπογράφηκε στο Κάιρο και η συμφωνία επτά κρατών για τον Αραβικό Σύνδεσμο

Ομως ουσιαστικά η ιδέα να συσταθεί Αραβικός Συνδεσμος ήταν των Βρετανών, που το 1942 σκέφτηκαν ότι έτσι θα εξασφάλιζαν τη συμμαχία των αραβόφωνων εναντίον των Γερμανών

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΥΜΦΩΝΕΣ

Η αρχική  συμφωνία προέβλεπε ότι

« Τα συμβαλλόμενα κράτη συμφωνούν να συσφίξουν τις σχέσεις και τους παντοειδείς δεσμούς τους και να τους σταθεροποιήσουν με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό της ανεξαρτησίας και των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων και τον συντονισμό των προσπαθειών επ’ αγαθώ όλου του αραβικού κόσμου.»

Το Ιράκ όμως προχώρησε το 1955 σε Σύμφωνο με το Πακιστάν και αυτό ενόχλησε τα άλλα μέλη επειδή δεν είχαν ενημερωθεί. Συγκάλεσαν επί τούτου και διάσκεψη στο Κάιρο   Στη σύσκεψη που έγινε, η Συρία, ο Λίβανος και το Ιράκ απέρριψαν την αιγυπτιακή πρόταση ώστε κανένα αραβικό κράτος να μην προσχωρήσει στο Σύμφωνο αυτό. Η διαφορά τελικά διευθετήθηκε από τον τότε Πρωθυπουργό του Ιράκ, που και δήλωσε ότι το Ιράκ θα συνεργάζεται πλήρως με όλα τα αραβικά κράτη είτε εντός είτε εκτός του Συνδέσμου.

Στην πορεία έβγαιναν διαρκώς στην επιφάνεια ανταγωνισμοί, καθώς μετά το Νάσερ σταδιακά η Αίγυπτος έχασε την πρωτοκαθεδρία. Προσπάθησαν να αναλάβουν  ηγετικό ρολο τότε  το Ιράκ (που διαλύθηκε όμως με τον πόλεμο με τις ΗΠΑ και τη Βρετανία), το Ιράν και η Σαουδική Αραβία.

Τα μέλη του συνδέσμου σήμερα είναι (με την ημερομηνία προσχώρησης):

Αίγυπτος (1945)

Ιράκ (1945)

Ιορδανία (πρώην Υπεριορδανία)  (1945)

Λιβανος (1945)

Σαουδική Αραβία

Συρία

Υεμένη

Λιβύη (1953)

Σουδάν (1956)

Μαρόκο (1958)

Τυνησία (1958)

Κουβέιτ (1961)

Αλγερία (1962)

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (1971)

Μπαχρέιν (1971)

Κατάρ (1971)

Ομάν (1971)

Μαυριτανία (1973)

Σομαλια (1974)

Κράτος της Παλαιστίνης  (1976) -ως κράτος διάδοχο της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης

Τζιμπουτί (1977)

Κομόρες (1993) -νησιωτικό κράτος μεταξύ Μαδαγασκάρης και Αφρικής

Τον Ιανουάριο του 2003, η Ευρθραία εισήλθε στον Αραβικό Σύνδεσμο ως παρατηρητής. Το 2006 εισήλθε επίσης ως παρατηρητής η Βενεζουέλα (ως πετραιλαιοπαραγωγό κράτος) και το 2007 η Ινδία

Όργανα του Αραβικού Συνδέσμου είναι:

  1. Το Συμβούλιο του Αραβικού Συνδέσμου, που συμμετέχουν όλα τα κράτη-μέλη.
  2. Η Γενική Γραμματεία του Αραβικού Συνδέσμου, της οποίας προΐσταται ο Γ.Γ. του Συνδέσμου (στις 10 Μαρτίου 2016 εξελέγη  Αιγύπτιος)
  3. Διάφορες επιμέρους μόνιμες Ειδικές Επιτροπές με ποικίλα αντικείμενα.

ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

Οι αποφάσεις του Συμβουλίου του Αραβικού Συνδέσμου λαμβάνονται είτε ομόφωνα, ώστε καθίστανται υποχρεωτικές για όλα τα κράτη-μέλη, όταν λαμβάνονται κατά πλειοψηφία

Το 1945 ο Συνδεσμος αποφασιζει να κάνει οικονομικό αποκλεισμό – μποϊκοτάζ όλων των εβραϊκών επιχειρήσεων στην Παλαιστίνη

Το 1948 με τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ προκλήθηκαν πολλές εντάσεις, καθώς ένα μελος (η Ιορδανια) συμφώνησε με το Ισραήλ να μοιραστούν τα εδάφη των Παλαιστινίων. Η Αύγυπτος τότε «πάτησε πόδι” και απέτρεψε τη συμφωνία

Τον Απρίλιο του 1955 αποφασίστηκε η συνεργασία των αραβικών χωρών Ασίας και Αφρικής.

Τον επομενο χρόνο έγινε δεκτή η προσχώρηση και του Σουδάν.

Την ίδια χρονιά αποφασίστηκε ο Αραβικός Σύνδεσμος να υποστηρίξει τους  Αλγερινούς εθνικιστές. (Η Αλγερία ζούσε και από την πειρατία, κατακτήθηκε από τα χαλιφάτα και από τους Ισπανούς και περιήλθε στους οθωμανους χαλαρά, μετά αναμιχθαν Αγγλοι και Ολλανδοί και τελικά την κατέλαβαν το 1830 οι Γάλλοι που έμειναν μέχρι το 1962) Η γαλλική αποικιοκρατική πολιτική είχε πλουτίσει εκεί τους Ευρωπαίους αλλά οι ντόπιοι πεινουσαν και το 1953 επαναστάτησαν. Ο Αραβικός Σύνδεσμος τους στήριξε επισήμως μετά το 1956

Το 1956 ο Αιγύπτιος βασιλιάς Φαρουκ ήταν παρελθόν και κουμάντο στην Αίγυπτο έκανε ο Νάσερ, που κρατικοποίησε και τη Διώρυγα του Σουέζ αυξάνοντας ακόμα περισσότερο το κύρος της Αιγυπτου στο Σύνδεσμο

Τον Σεπτέμβριο του 1956 ο Σύνδεσμος συνήλθε εκ νέου και καταδίκασε παμψηφεί τη στάση της Γαλλίας και της Αγγλίας στο ζήτημα του Σουέζ.

Την ιδια χρονιά, μετά την επίθεση του Ισραήλ το φθιόπωρο του 1956, ο Αραβικός Σύνδεσμος συνήλθε στη Βηρυτό, όπου οι ηγέτες των αραβικών χωρών προέβησαν σε επίσημη δήλωση ότι η πολιτική τους έχει στόχο την εκμηδένιση του Ισραήλ ως κυρίαρχου κράτους. Αυτή η  δήλωση επαναλήφθηκε πολλές φορές με τελευταία εκείνη του σημερινού προέδρου του Ιράν.

Το  1964 ο  Συνδεσμος εισηγήθηκε τη δημιουργία ενός φορέα που να εκπροσωπεί επισήμως τους Παλαιστινιους. Ιδρύθηκε η PLO (Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης) και πήρε θέση στο Σύνδεσμο. Σήμερα τη θέση αυτή κατέχει το κράτος της Παλαιστίνης

Το 1979 η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη που ήθελαν να παραγκωνισουν την Αίγυπτο από τον πρωταγωνιστικό της ρόλο, αναστέλλουν τη συμμετοχή της Αιγύπτου στο Συνδεσμο. Αφορμή στάθηκε το γεγονός ότι  ο τότε πρόεδρος Ανουάρ Σαντάτ επισκέφθηκε τα Ιεροσόλυμα και προχώρησε σε ειρηνευτικές συνομιλιες με το Ισραήλ. (Δέκα χρόνια μετά ξαναδέχονται την Αίγυπτο)

Το 1987 ο σύνδεσμος παίρνει ομόφωνα θέση υπέρ του Ιράκ εναντίον του Ιράν

Το 1990 ο σύνδεσμος υποστηρίζει το Ιράκ στη διενεξή του με τους Αμερικανους και τους δυτικοευρωπαίους και ο Σύνδεσμος δηλώνει ότι κακώς αναμιγνύονται ξένες δυνάμεις στην προσπάθεια του Ιράκ να αναπτύξει οπλικά συστήματα και να οργανώσει την άμυνά του (Ομως η στάση του οφείλεται περισσότερο στο να αποδυναμωθεί το αντίπαλο Ιράν παρά στο ότι θέλουν να κρατήσουν έξω από τον αραβικό κόσμο τις «ξένες δυνάμεις”)

Οταν το Ιράκ εισβάλλει στο Κουβέιτ το 1990 οι 12 από τους παρόντες 20 στη διάσκεψη της Συνόδου, ψηφίζουν εναντίον του Ιράκ

Την ιδια χρονιά η Υεμενη γίνεται μέλος του Συνδέσμου ως ενοποιημένο πλέον κράτος. Αρχικά είχε ενταχθεί η Βόρεια, το 1967 η Νότια, και το 1990 οι δύο χώρες ενώθηκαν, οπότε αντιπροσωπεύονταν πλέον από κοινού.

Το 1994 τα κράτη μέλη του Συνδέσμου Συνεργασίας του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Ομάν και Μπαχρέιν) παίρνουν πρωτοβουλία. Αποφασίζουν  να σταματήσουν ένα μεγάλο «πακέτο” από το εμπάργκο εναντίον του Ισραήλ. Ο Σύνδεσμος αντιδρά και καταδικάζει την απόφαση ως μονομερή και παράνομη αφού δεν είχε την έγκρισή του

Το 1998 ο Σύνδεσμος αντιτίθεται στις απειλές πολέμου εναντίον του Ιράκ

Την ίδια χρονιά ο Σύνδεσμος αποκηρύσσει ως τρομοκρατικές ενέργειες τις βομβιστικές επιθέσεις στην Κένυα και στην Τανζανία, αλλά καταδικάζει συγχρόνως  τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν και στο Σουδάν.

Το 2001 τα μέλη αποφάσισαν να δημιουργήσουνένα «αραβικό κοινοβουλιο” με βουλευτές από τα κράτη μέλη

Το 2002 ο Σύνδεσμος υιοθέτησε ένα σχέδιο ειρήνευσης για τη διένεξη Ισραήλ-Παλαιστίνης (σαουδαραβικής έμπνευσης). Προτάθηκε να αναγνωριστεί το Ισραήλ, υπό τον όρο όμως αυτό όχι μόνον να αποχωρήσει από όλα τα κατεχόμενα, αλλά και να αναγωρίσει το ανεξάρτητο κράτος της Παλαιστίνης στη Δυτική Όχθη και στη Λωρίδα της Γάζας. Επισης  η Παλαιστίνη να έχει την ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσά της και να ληφθεί πρόνοια για όλους τους Παλαιστίνους πρόσφυγες

Ο Κανταφι, το 2002,  απειλεί να αποχωρήσει από τον Σύνδεσμο η Λιβύη «επειδή  οι Άραβες αποδείχθηκαν ανικανοι να επιλύσουν την κρίση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράκ αλλά και μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης”

Με εξαιρεση το Κουβέιτ που τηρεί ακραιφνώς αμερικανόφιλη πολιτική, οι 21 ψηφίσαντες στο Σύνδεσμο απαιτούν το 2003 την άμεση απομάκρυνση των Αμερικανών και Βρετανών στρατιωτών από το Ιράκ.

Το 2003 τήρησε αντιαμερικανική και αντιβρετανική στάση σε ό,τι αφορούσε στον πολεμο εναντίον του Ιράκ και ως Σύνδεσμος έκρινε ότι αυτός ο πόλεμος απαξίωνε πλήρως οιοδήποτε ουσιαστικό ρόλο του ΟΗΕ.

Το 2007 αντιπροσωπεία του Συνδέσμου επισκέπτεται το Ισραήλ για να γίνουν συζητήσεις για την ειρήνη με βάση το σχέδιο της Σαουδικής Αραβίας αλλά  και για το ρόλο της Χαμάς και της Χεζμπολάχ

Ο Σύνδεσμος έπαιξε περίεργο ρόλο στην «αραβική άνοιξη” και ουσιαστικά «πούλησε” τον Καντάφι της Λιβύης οταν το Φεβρουάριο του 2011 εναρμονιστηκε με τους Αμερικανους. Ο  Αιγύπτιος γενικός γραμματέας του Συνδέσμου ανέστειλε τη συμμετοχή της Λιβύης λόγω ‘της βιας που ασκούσε το καθεστώς Καντάφι”. Ο τελευταίος είπε τότε «Ο Αραβικός Σύνδεσμος είναι τελειωμένη υπόθεση”

Το 2011 έπαιξε και πάλι περιεργο ρόλο ακροβατώντας σε ύποπτο βαθμό. Ανέστειλε  τη συμμετοχή της Συρίας και ουσιαστικά αβαντάρησε και πάλι τα σχέδια των Αμερικανών -αυτή η απόφαση ήταν του αραβικού κοινοβουλίου που είχε συσταθεί προ δεκαετίας. Η Υεμένη, ο Λίβανος και φυσικά η Συρία είχαν ψηφίσει υπέρ της παραμονής της Συρίας στον Σύνδεσμο. Οι Ρώσοι από πλευράς τους υποβιβαζαν τις ακρότητες του Άσαντ. Ομως ο υπόλοιπος κοσμος τις αναβίβαζε και παράλληλα οι Δυτικοί απέκρυπταν τις συμμαχίες της αντιπολίτευσης με Ισλαμιστές (με τα γνωστά αποτελέσματα, το Ισλαμικό Κράτος, τον πολεμο που διέλυσε την Συρία κ.λπ). Το 2013 ο Αραβικός Συνδεσμος έδωσε μάλιστα τη θέση της κυβέρνησης της Συρίας μέσα στο Σύνδεσμο στην αντιπολίτευση. Αποφάσισε δηλαδή στο Σύνδεσμο η Συρία να εκπροσωπείται από τον αντιπολιτευόμενο Εθνικό Συνασπισμό των Συρίων. Ενα χρόνο αργότερα (το 2014) αποφασίστηκε η θέση της Συρίας να μείνει κενή «μέχρις ότου η αντιπολίτευση οργανωθεί σε θεσμους”

Το 2015 η  επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στο Συνδεσμο ήταν εμφανέστατη. Ο Σύνδεσμος π.χ.  υποστήριξε την επέμβαση των υπο την Σαουδικη Αραβια συνασπισμένων κρατών εναντίον των Σιιτών της Υεμένης. Επισης υποστήριξε τον  πρώην πρόεδρο της χώρας Αμπντουλάχ Σάλεχ που είχε ανατραπεί με την επανάσταση του 2011. (Ο Σάλεχ πρόσφατα σκοτώθηκε απο τους Σιίτες)

Στις 20 Νοεμβρίου φέτος (2017) ο Αραβικος Συνδεσμος υποστήριξε τη Σαουδικη Αραβία και πάλι. Την στηριξε όταν  διαμαρτυρηθηκε  ότι το Ιράν και η Χεζμπολάχ δημιουργούν προβλήματα στην περιοχή και ότι οι Υεμενίτες έχουν στη διάθεσή τους πυραύλους του Ιράν. Το  Ιράν διέψευσε τα των πυραύλων και είπε ότι για όλα φταίει η «καταστροφική πολιτική της Σαουδικής Αραβίας”

 

 

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here