Στην «Άδεια Παρένθεση» τα όνειρα έχουν κόστος

 

Της ΕΙΡΗΝΗΣ ΛΙΤΙΝΑ

Μια ‘’παρένθεση’’, που αντί να γεμίζει με παρουσίες και αλήθεια, αδειάζει από την διαφορετική πραγματικότητα των επιθυμιών. Και όσο πιο έντονη είναι η ανάγκη της πλήρωσής της, τόσο πιο μεγάλο είναι το κενό που αφήνει πίσω της η απουσία της αγάπης. Τρείς χαρακτήρες αναζητούν την κάθαρσή του ο καθένας, νοηματοδοτώντας ξανά τις ανθρώπινες σχέσεις, τα όνειρα, τις αλήθειες, το μαζί και την μοναξιά. Που, ενώ απευθύνουν τα πρόσωπά τους ο ένας στον άλλον, κατευθύνουν τα βλέμματά τους στο ιδανικό είδωλο του εαυτού τους. Από άμυνα στο παρελθόν τους και στα τεκταινόμενα.

 Σε πλημμυρίζει η ερμηνεία της Κατερίνας Γκατζόγια, ο Τάσος Ράπτης είναι τόσο λεπτοφυής στον ρόλο του, που δοκιμάζει την νοητική σου ετοιμότητα. Η Νίκη Σκιαδαρέση; Ένας δυνατός αλλά και αστάθμητος καταλύτης των εξελίξεων…

Ή θελα από καιρό να δω την «Άδεια Παρένθεση», σε κείμενο της Γεωργίας Δρακάκη και σκηνοθεσία του Θοδωρή Κατσαρού και κάθε αναβολή μου ήταν και μία ενοχική απιστία στον εαυτό μου.

Πως βίωσαν όμως τον ρόλο τους οι τρείς πρωταγωνιστές στην ανοιχτή αυλαία; Επιλέξαμε από την θεατρική παράσταση κομβικές φράσεις των χαρακτήρων που υποδύονται και συνομιλούμε για την Press Publica με τους πρωταγωνιστές της «Άδειας Παρένθεσης.

Κατερίνα Γκατζόγια: «Τα όνειρα έχουν κόστος.»

Η ηρωίδα Κατερίνα στην προσπάθειά της να ξαναγράψει το βιβλίο της ζωής της έστω και με την ράχη του ξεχαρβαλωμένη, επιλέγει το γκρέμισμα όλων των δήθεν, την ανασύνθεση του εαυτού και εμμένει στον συναισθηματικό αλφαβητισμό.

–  Κατερίνα, «πού πηγαίνουν οι θησαυροί μας και κρύβονται, πες τε μου…»

–    Στο βωμό της ύλης, της στείρας καθημερινότητας, της ευημερίας, της δήθεν ελευθερίας, της δήθεν φιλίας, της υποκρισίας, του φαρισαϊσμού, του βαμπιρισμού και της ανοχής.

– «Όλοι γελάνε. Όλοι περνάνε τέλεια. Κι όλοι κλαίνε μόνοι τους στο μαξιλάρι. Να μην τους βλέπει κανείς.»
–   Η έλλειψη αγάπης και κατανόησης από το ανθρώπινο περιβάλλον οδηγούν τον άνθρωπο στη συρρίκνωση της προσωπικότητας του και κατά συνέπεια στο πνευματικό πνίξιμο.

– «…Κάτι φριχτές αγαπημένες ώρες / είμαι ο εαυτός μου / που κανένας δεν ξέρει, ούτε μπορεί να συγχωρέσει / κι όλο μαλώνουν… / κι όλο δικάζουν… / Δεν πεθύμησα κανέναν & τίποτα…»
–   Κάτι φριχτές αγαπημένες ώρες είμαι τα όχι μου, αυτά που φοβήθηκα να πω, είμαι οι αθέατες επιθυμίες μου. Άπειρες συγκρούσεις  επικαλύπτουν τα «απαγορευμένα» μας. Φωλιάζουμε στα οικεία… στα συνήθη γιατί τα όνειρα έχουν κόστος. Οι επιλογές μας δεν συμβαδίζουν πάντα με τις σκέψεις της καρδιάς. Στον κάτω κόσμο θαμμένα πολλά από τον εσωτερικό μας κόσμο. Δεν πεθύμησα κανέναν και τίποτα… Δεν επιθυμώ όλους αυτούς που βάζουν μάχαιρα στον αυθορμητισμό μου, γιατί οι ίδιοι μέσα στο ατσαλάκωτο, σκληρό είναι τους δεν συγχωρούν τους δικούς τους «αυθορμητισμούς». Άρπαξε ένα καμβά που λέγεται ζωή και πάνω γράψε και ζωγράφισε ΕΣΥ..ΕΣΕΝΑ, σαν τότε που ήσουνα παιδί και χωρίς την προσταγή των σημερινών σου χρόνων !

– «Το σ’ αγαπώ δεν είναι μαγική λέξη. Μαγικές λέξεις είναι αυτές που δύσκολα σηκώνουν απάντηση…Συγγνώμη, σε χρειάζομαι, μίλα μου, σε συγχωρώ.»

–   Ένας χάρτης είναι η ζωή! Ανηφορίζεις… Στέκεσαι… Κωπηλατείς… Αφουγκράζεσαι… Περιπλανιέσαι… Χάνεσαι… Ξαποσταίνεις… Γυρίζεις γύρω από την ίδια περίμετρο… Βαδίζεις πάντα μέσα στα μονοπάτια των εμπειριών… Οι πνοές σου σφίγγουν από τις άγριες φυλλωσιές… Ξεντύνεσαι πολλά από τα βαριά «ρούχα» του παρελθόντος… Βουτάς στον άδυτο εαυτό σου… Τον αρπάζεις από τα μαλλιά για να τον ξεπνίξεις… Εύθραυστα και μετέωρα τα σχοινιά που θα σε κρατήσουν, αλλά εσύ καραβόσκοινα βάφτισε τα …

Την πτώση ποτέ μην φοβηθείς, ούτε αν διωχθείς για το δίκιο… Για πρώτη φορά ας μην νοιαστείς τόσο για το τομαράκι σου και την ανθρώπινη μοίρα αλλά για το δίκιο… Μην μένεις τόσο σε αυτή τη σαθρή κοινωνική επιφάνεια αντιμετώπισης των πραγμάτων… Μόλις την ξεσκεπάσεις και δεις το απύθμενο θα θαμπωθείς από την λάμψη διαμαντιών που σε προσμένουν για άλλα μεγάλα, ωραία, αληθινά! Π ρ ο χ ώ ρ α στον αναστοχασμό, στην ενδοσκόπηση, στην εξέλιξη, στον συναισθηματικό αλφαβητισμό… Για να μας «μάθουμε»… Γιατί η ανακάλυψη του εαυτού είναι η πλατυτέρα όλων των ανακαλύψεων! Τότε θα μπορείς να πεις τις μαγικές λέξεις: συγγνώμη… Σε χρειάζομαι… Μίλα μου… Σε συγχωρώ.

– Κατερίνα, «ποιός είναι πιο δυνατός; Αυτός που φεύγει. ή αυτός που μένει;»

–   Θεωρώ ότι ο πιο δυνατός είναι αυτός που φεύγει, γιατί αφήνει πίσω του συνήθειες, βόλεμα, ασφάλεια. Η φυγή συνιστά άνοιγμα, δεκτικότητα, αλλαγή, προσαρμογή, μετατόπιση και προϋποθέτει αποφασιστικότητα και θάρρος ανεξαρτήτων συνεπειών. Μόνο παίρνοντας ρίσκα χαράζουμε σταυροδρόμια, ανοίγουμε περάσματα, χτίζουμε γέφυρες. Τολμάμε να συνθέσουμε και να σκηνοθετήσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό, την ίδια μας τη ζωή.

Τάσος Ράπτης: «Επιτυχία είναι η διατήρηση της καθαρότητας της συνείδησης»!

Ο κοινός εραστής μητέρας και κόρης, ο Τάσος, αποτυπώνει την δική του προσωπική αλήθεια, προσανατολισμένη στην αγάπη που μένει. Και αυτό είναι μία επιτυχία.

Και ας μένει μόνος.

– «Βαριέμαι να μιλάω για όσα συμβαίνουν πραγματικά. Θέλω να μιλάω για όσα συμβαίνουν στ’ αλήθεια. Κατανοείς τη διαφορά, αγάπη μου;» Τάσο, τι λες;

–   Πραγματικότητα και αλήθεια. Δύο έννοιες που, σε πρώτη ανάγνωση, δείχνουν ταυτόσημες. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι; Μπορεί κάτι να συμβαίνει στα αλήθεια και να μην είναι αληθινό; Ναι και όχι, θα πω. Εξαρτάται απ’ την οπτική του καθενός. Για μένα η πραγματικότητα είναι μία. Είναι αυτό που συμβαίνει και το βλέπουμε, το ακούμε, το αισθανόμαστε. Και η αλήθεια είναι μία. Υπάρχει όμως και η παράμετρος της προσωπικής αλήθειας του κάθε ανθρώπου. Αυτό νομίζω πως εννοεί ο ήρωας του έργου μας, όταν λέει: «βαριέμαι να μιλάω για όσα συμβαίνουν πραγματικά, θέλω να μιλάω για όσα συμβαίνουν στα αλήθεια». Θέλει να μιλάει για τη δική του αλήθεια, ή, αν θέλεις, για τις αληθινές στιγμές της σχέσης του με την Κατερίνα – την ηρωίδα του έργου. Ουσιαστικά φτιάχνει μια δική του πραγματικότητα, με τις δικές του αλήθειες.

– «Κοίτα, η αλήθεια είναι πως οι σαραντάρηδες της γενιάς μου αποτύχανε…»

–   Η αλήθεια είναι ότι αποτύχανε. Πολλοί. Και το λέω με σχετική σιγουριά, γιατί οι περισσότεροι, στο βάθος του μυαλού τους, αλλιώς την είχαν φανταστεί τη ζωή τους. Για να μην πάμε στο κομμάτι του τί όνειρα είχαν ως παιδιά και πόσοι τόλμησαν, έστω, να δοκιμάσουν να τα πραγματοποιήσουν. Συμβιβάστηκαν πολύ και δέχθηκαν τους ρόλους που τους ανέθεσε η κοινωνία. Θα μου πεις, εσείς οι υπόλοιποι  – οι λιγότεροι -, που τολμήσατε να ακολουθήσετε τα όνειρά σας, πετύχατε; Η απάντηση δεν είναι απλή. Εξαρτάται τί ορισμό δίνουμε στον όρο επιτυχία. Αυτό που είναι σίγουρο, για να μιλήσω προσωπικά, είναι πως πέρα απ’ τη διατήρηση της καθαρότητας της συνείδησης, έχω πετύχει να διατηρήσω καθαρή και ανέπαφη από εξωτερικούς παράγοντες τη σκέψη και την κρίση μου. Κι αυτό είναι μια επιτυχία.

 

– «..όποια ζωή διαθέτει αρκετό χώρο είναι συνήθως μια άδεια ζωή. Τί θα πει, όμως, ρε φίλες, άδεια ζωή, μου λέτε;»

–   Είναι μια ζωή χωρίς ενδιαφέροντα. Χωρίς σεβασμό στον εαυτό σου. Χωρίς στόχο. Κι όταν λέω στόχο, εννοώ τη συνειδητοποίηση του ποιος είσαι, πού ανήκεις κοινωνικά και τί στάση πρέπει να κρατήσεις στη ζωή σου μέσα στην κοινωνία. Είναι μια ζωή ανασφάλειας, μιζέριας και συνεχούς προσπάθειας για αυτοεπιβεβαίωση.

– «Η επόμενη που θα ‘ρθει, δε θα φύγει. Η επόμενη θα είναι η Αγάπη.»

–   Για αρχή, θα πω: Μακάρι! Καλώς να ορίσει! Και το ζητούμενο, βέβαια, δεν είναι να μη φύγει, αλλά να μείνει επειδή το θέλει.

Νίκη Σκιαδαρέση: «Σκέφτηκα μήπως εγώ έκανα κάτι λάθος ερμηνευτικά.»

Η Ιωάννα αποτυπώνει την αλήθεια, που ανέκφραστη πονάει, αλλά, όταν εκφράζεται, πληγώνει περισσότερο. Μια κακέκτυπη σχέση μάνας – κόρης, που την κατατρύχει, όσο και αν απομακρύνεται συνειδητά από αυτόν τον εφιάλτη.

– Νίκη, η Ιωάννα ξεστομίζει: «Με μισώ που σ’ αγαπώ τόσο. Το παιδί δεν είναι υποχρεωμένο ν’ αγαπήσει τον γονιό, κατάλαβες;»

–   Πολύς κόσμος που έρχεται να δει την παράσταση μου λέει μετά: ‘’είσαι κακιά κόρη, δεν αγαπάς την μαμά σου, είναι δύσκολο παιδί η Ιωάννα’’.  Δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί την αδικούν έτσι. Ναι, θα την χαρακτήριζα δύσκολο παιδί, αλλά πρώτα από όλα θα την χαρακτήριζα  ευνουχισμένο παιδί, κάτι που ο κόσμος προσπερνάει. Στην αρχή σκέφτηκα μήπως εγώ έκανα κάτι λάθος ερμηνευτικά, που την έβγαζε άδικη απέναντι στην μαμά της, αλλά μετά κατάλαβα, πως μεγάλο μέρος του κοινού μας είναι γονείς και δεν τους αρέσει να ακούνε ένα παιδί να μιλάει άσχημα για τους γονείς του, γιατί σκέφτονται ότι αυτό το παιδί θα μπορούσε να είναι το δικό τους. Η Ιωάννα όμως έχει πολλούς λόγους να υπερασπίζεται την παραπάνω ατάκα. Εγώ την βρίσκω μάλιστα, δεδομένου όσα πέρασε από την μαμά της,  διακριτική στον χειρισμό της. Βγάζει τα εσώψυχά της μόνη,  στο δωμάτιο της για να μην πληγώσει την ανισόρροπη μητέρα της, δεν λέει υπερβολές, ακόμα και όταν φτάνει στα όριά  της, τα λόγια της είναι αιχμηρά και πονάνε. Και ο λόγος που πονάνε είναι επειδή είναι αληθινά.  

– «Ήθελα να γελούσαμε πιο πολύ μαζί.»

–   Όταν η Ιωάννα λέει αυτά τα λόγια, δεν θεωρώ ότι κυριολεκτεί. Πιστεύω πως η μόνη εικόνα που έχει από μια ευτυχισμένη οικογένεια είναι αυτή των διαφημίσεων, που τα παιδιά και οι γονείς κάθονται αγκαλιά στον καναπέ και παρακολουθούν κάποια κωμωδία και γελάνε όλοι μαζί,  ή αυτή των ταινιών, που ο μπαμπάς παίζει μπέιζμπολ με τον μικρό του γιο στην τετράγωνη, όλο γκαζόν αυλή τους και άλλα τέτοια κλισέ καρέ, που πιστεύει αφελώς, ότι είναι το συστατικό που λείπει από την σχέση της με την μητέρα της. Δεν έχει βιώσει πως είναι μια υγιής σχέση μητέρας – κόρης. Το κακό είναι πως το τέλος του έργου βρίσκει την Ιωάννα έγκυο, και είναι μοιραίο να επαναλάβει τα ίδια λάθη, ή, στην προσπάθειά της να τα αποφύγει, να διαπράξει χειρότερα.

– «…Και χαλούν και φτιάχνονται οι άνθρωποι / Και ψιθυρίζονται τα μυστικά / Σα να ‘τανε τραγούδια…»

–   Το παραπάνω κομμάτι είναι μέρος  ενός ποιήματος της Γεωργίας Δρακάκη, που ενσωμάτωσε στο θεατρικό.  Δεδομένου  άλλωστε ότι η Ιωάννα – κόρη έχει πολλά  στοιχεία του χαρακτήρα της, κάποια σύνδεση θα βρήκε με το συγκεκριμένο ποίημα. Η ποίηση όμως μεταφράζεται αλλιώς στον καθένα μας. Προσωπικά πιστεύω πως η Ιωάννα εκφράζει το παράπονό της μέσω της ποίησης, ώστε να ακούγεται περισσότερο σαν τέχνη παρά σαν θυμός. Η Ιωάννα έχει κολλήσει στην εφηβεία και ποιο παιδί στην εφηβεία δεν έχει δοκιμάσει να γράψει ποίηση; Δεν μιλάει για τα προσωπικά της στον Τάσο, αλλά του διαβάζει την ποίησή της. Είναι μία »έφηβη» που στην πραγματικότητα ψοφάει να ακουστεί!

INFO:
Συντελεστές

Κείμενο: Γεωργία Δρακάκη

Σκηνοθεσία: Θοδωρής Κατσαρός

Δραματουργική Ανάλυση / Διδασκαλία: Ειρήνη Κανακάκη

Επιμέλεια Κίνησης: Μίκα Στεφανάκη

Κοστούμια: Δημήτρης Γραμματικογιάννης

Πρωτότυπη Μουσική: Γιώργος Μουκίδης

Φωτισμοί / Μουσική Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Τζηλίνης

Επικοινωνία / Δημόσιες Σχέσεις: Χρύσα Ματσαγκάνη

Φωτογραφίες/Trailer: Μαρκέλλος Πλακίτσης, Αποστόλης Αναστασόπουλος

Γραφιστική Επιμέλεια: Λογότυπο

Παραγωγή: 2S Ads&Promos

Έκδοση Θεατρικού Προγράμματος: Εκδόσεις Εύμαρος

Ερμηνεύουν

Κατερίνα Γκατζόγια, Τάσος Ράπτης, Νίκη Σκιαδαρέση

Πληροφορίες

Παραστάσεις: Από 23 Ιανουαρίου (για 14 παραστάσεις)

Ημέρες & ώρες παραστάσεων:Τετάρτη & Πέμπτη, 21.00

StudioΜαυρομιχάλη

Μαυρομιχάλη 134, Αθήνα | τηλ. 210 6453330

 

Διάρκεια παράστασης: 70 λεπτά χωρίς διάλειμμα

 

Ειρήνη Λίτινα

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here