Σπύρος Γκούμας-Γιώργος Μακρής: «Τα ρεμπέτικα του πολέμου και της Κατοχής»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2019 στις 20:30 μμ στον Πολυχώρο Πολιτισμού «διέλευσις» Λέσβου 15 και Πόρου, Κυψέλη, τηλ  2108613739 / 6977986185. www.dieleusis.gr

  «Όχι», …Πόλεμος, λοιπόν («Alors, c’ est la guerre»), ήταν  η  απάντηση του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά προς την όμορη ιδεολογικά φασιστική κυβέρνηση του Μπενίτο Μουσολίνι. M’αυτό τον τρόπο ο Μεταξάς έκφρασε, με παράδοξο τρόπο, το φρόνημα της συντριπτικής πλειοψηφίας του Ελληνικού λαού. Ένα «Όχι» στα μούτρα του φασισμού…που ζητούσε προκλητικά να καταλάβει  Ελληνικές περιοχές ως ««εγγύηση της ουδετερότητας της Ελλάδας»

  Τι θα παρουσιάσετε στη νέα σας εκδήλωση;

(ΣΓ) Είναι γνωστό ότι η ομάδα μας ασχολείται, κυρίως, με το ρεμπέτικο. Θα παρουσιάσουμε λοιπόν ρεμπέτικα τραγούδια τα οποία δισκογραφήθηκαν αμέσως με την κήρυξη του πολέμου μέχρι τις αρχές του 1941 και άλλα τα οποία για ευνόητους λόγους δημιουργήθηκαν στην περίοδο του πολέμου, αλλά ηχογραφήθηκαν  μετά το τέλος του. Η παρουσίαση περιλαμβάνει  ένα μικρό μέρος από τον μουσικό θησαυρό των επώνυμων και ανώνυμων λαϊκών καλλιτεχνών εκφράζοντας παράλληλα τον πατριωτισμό τους με την έναρξη του Β’ παγκόσμιου πόλεμου.

(ΓΜ) Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι το ρεμπέτικο τραγούδι  εκείνη την περίοδο ήταν απαξιωμένο, όχι μόνο από την «καθεστηκυία τάξη», αλλά και από  τον επίσημο συνδικαλιστικό φορέα των μουσικών, με αποτέλεσμα να μην προβληθεί όπως θα έπρεπε η πατριωτική προσφορά του στην περίοδο του πολέμου

Θα χρησιμοποιήσετε  οπτικοακουστικό υλικό στην παρουσίαση;

(ΓΜ) Βέβαια θα έχουμε και  οπτικοακουστικό υλικό και θα προσπαθήσουμε να ρίξουμε λίγο φως παραπάνω στην πολιτικο-κοινωνική περίοδο μέσα στην οποία διαδραματίστηκαν τα κρίσιμα γεγονότα της κήρυξης του πολέμου. Θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε ιστορικά στοιχεία, τα οποία δυστυχώς ποτέ δεν διδαχτήκαμε μέσα από την εκπαιδευτική μας διαδικασία, αλλά έχουν ιστορικά καταγραφεί επίσημα  μέσα από  μελέτες και προσωπικές μαρτυρίες.

     Άλλοι μουσικοί καλλιτέχνες   δραστηριοποιήθηκαν στην Ελλάδα  την κρίσιμη περίοδο του Β’ παγκοσμίου πολέμου;

(ΣΓ) Βέβαια και οι καλλιτέχνες του ελαφρού τραγουδιού και της επιθεώρησης άφησαν σημαντικό αποτύπωμα της δουλειάς τους την κρίσιμη περίοδο συμβάλλοντας και αυτοί στην ενίσχυση του πατριωτισμού των Ελλήνων. Άλλωστε οι καλλιτέχνες του ελαφρού τραγουδιού απολαμβάνοντας την αναγνώριση από την ««καθεστηκυία τάξη» είχαν μεγάλη διεισδυτικότητά στις λαϊκές μάζες (π.χ Σοφία Βέμπο κ.α)

 (ΓΜ) Δεν πρέπει να  μας διαφεύγει το γεγονός ότι το ρεμπέτικο παρόλο που κατηγορήθηκε και  αποδοκιμάστηκε διαχρονικά περνώντας μέσα  από λογοκρισία, ποινικές διώξεις, εξορίες των συντελεστών του και κοινωνικούς αποκλεισμούς απέδειξε έμπρακτα τον πατριωτισμό του. Με την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 1940, οι πένες  και τα μπουζούκια των λαϊκών  συνθετών, όσων δεν επιστρατεύτηκαν, πήραν φωτιά… προβάλλοντας τις νίκες του στρατού μας και διακωμωδώντας τους αντιπάλους συμβάλλοντας με τον τρόπο τους στην ενίσχυση του ηθικού των Ελλήνων.

(ΣΓ) Ένα  πολιτιστικό στοιχείο, όπως είναι το ρεμπέτικο, που  παράγεται και ανατροφοδοτείται μέσα στην κοινωνία και για την κοινωνία δεν μπορούσε να μείνει αμέτοχο από τις κοινωνικές εξελίξεις. Έτσι και την περίοδο του πολέμου   επεξεργάστηκε με τον δικό του αυθόρμητο τρόπο τις συνθήκες και παρουσίασε τα γεγονότα με τον δικό του λιτό και προσιτό τρόπο.

Ποιο είναι εκείνο το στοιχείο που επικαιροποιεί συνεχώς το ρεμπέτικο. ιδιαίτερα μετά την αναγνώριση της προσφοράς του από την UNESCO

 (ΣΓ) Είναι κατά τη γνώμη μου η αυθεντικότητα της μουσικής και των στίχων του που αποψιλωμένα από περιττά  ψιμύθια εκφράζει το πάθος της ψυχής και τα συναισθήματα των δημιουργών του με λιτό και προσιτό  τρόπο, αγγίζοντας παράλληλα άμεσα και καίρια το συναίσθημα ενός μεγάλου μέρους του λαού μας και όχι μόνο…

(ΓΜ) Αυτό εξασφαλίζει και την διαχρονικότητα του σε όλη την δημιουργική πορεία του. Οι νέοι/ες σε σημαντικό βαθμό ασχολούνται με αυτό μαζί με τις μεγαλύτερες ηλικίες. Όπως παλιότερά έτσι και τώρα τα θέματά όπως η φτώχια, η ανεργία, η ξενιτιά, ο έρωτας, η αρρώστια κ.λπ υποκρύπτουν στοιχεία κοινωνικής κριτικής και διαμαρτυρίας.

Ποιοι είναι οι συντελεστές του μουσικού αφιερώματος «Τα ρεμπέτικά του πολέμου και της κατοχής» ; 

 

(ΣΓ) : Παρουσίαση οπτικο-ακουστικού υλικού Γιώργος Μακρής
              Μουσική επιμέλεια: Σπύρος Γκούμας

Παίζουν οι «Παραπεταμένοι»
Σπύρος Γκούμας: μπουζούκι – τραγούδι
Σοφία Κονταράτου: τραγούδι-κρουστά
Δημήτρης Γκούμας: κιθάρα-τραγούδι
Μυρτώ-Κατερίνα Φατούρου: ακορντεόν
Γιώργος Μακρής: κιθάρα – τραγούδι
Φωτεινή Καράμπαμπα: μπαγλαμά

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here