Σόνια Ζαχαράτου: «Είκοσι τρεις συνεντεύξεις και μία συζήτηση»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Νιώσατε κάποια διαφορά ανάμεσα στις συνεντεύξεις ανδρών και γυναικών;

«Όσο και αν ακούγεται περίεργο, εντυπωσιάστηκα που οι άνδρες είναι πιο ανοικτοί στο συναίσθημα και πιο ελεύθεροι στην έκφραση από ό,τι οι γυναίκες. Εξαίρεση, οι γυναίκες που ζουν στο εξωτερικό. Δεν ξέρω πού οφείλεται, αλλά ήταν μια εμπειρία περίεργη. Τι να είναι αυτό που μας κρατά και θέλουμε κάθε απάντηση να είναι άψογα διατυπωμένη και πολιτικώς ορθή; Γιατί φοβόμαστε τόσο την έκθεσή μας; Να, τώρα μου δώσατε την ιδέα για κάποιες συνεντεύξεις με αυτό το θέμα!». Μιλάμε με τη δημοσιογράφο Σόνια Ζαχαράτου,  συγγραφέα του βιβλίου «ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ: Είκοσι τρεις συνεντεύξεις και μία συζήτηση», εκδόσεις Πολύτροπον.

-Κυρία Ζαχαράτου, από ποιους χώρους προέρχονται οι φιλοξενούμενοι με συνεντεύξεις τους στο βιβλίο σας;

-Στο βιβλίο φιλοξενούνται με συνεντεύξεις: Οι αρχαιολόγοι Πέτρος Θέμελης, Μανόλης Κορρές και Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης. Οι εικαστικοί Διοχάντη, Βάνα Ξένου, Γιάννης Κουνέλλης, Παναγιώτης Τέτσης, Γιαν Φαμπρ και Χρύσα. Οι ηθοποιοί Ολυμπία Δουκάκη και Μηνάς Χατζησάββας. Οι ιστορικοί Χάουαρντ Ζιν και Ζακλίν ντε Ρομιγί. Ο ιστορικός τέχνης Άγγελος Δεληβορριάς. Οι μουσικοί Λεωνίδας Καβάκος και Θεόδωρος Κουρεντζής. Οι σκηνοθέτες Λευτέρης Βογιατζής, Μιχάλης Κακογιάννης και Θεόδωρος Τερζόπουλος. Οι συγγραφείς Λούλα Αναγνωστάκη, Γιώργος Βέλτσος, Δημήτρης Δημητριάδης –οι δύο τελευταίοι σε μία μεταξύ τους συζήτηση- και ο Γιώργος Μιχαηλίδης, που είναι και σκηνοθέτης. Τέλος, οι φιλόσοφοι Φρανσουά Ζιλιέν και Εντγκάρ Μορέν.

-Πώς έγινε η επιλογή των συγκεκριμένων προσώπων και συνεντεύξεων από όσες έχετε δημοσιεύσει, τα τελευταία χρόνια;

-Τα κριτήρια για την επιλογή ήταν τα εξής: α) η τιμή και ο σεβασμός που ήθελα να αποδώσω σε όσους –δυστυχώς- δεν είναι πια κοντά μας, β) η διεθνής εμβέλεια συμπατριωτών μας που, με το έργο τους, γίνονται κήρυκες του πολιτισμού μας στο εξωτερικό, γ) οι νεωτεριστικές θεωρίες ξένων προσωπικοτήτων και δ) η ιδιαιτερότητα κάποιων εξεχόντων δημιουργών. Να σας πω, όμως, ότι οι συνεντεύξεις που συναποτελούν το βιβλίο, δεν είναι πανομοιότυπες εκείνων που έχουν δημοσιευτεί. Στις απομαγνητοφωνήσεις μου είχε απομείνει αδημοσίευτο υλικό, το οποίο προσέθεσα, αναπλάθοντας κάποιες. Επίσης, υπάρχει και μία αδημοσίευτη συνέντευξη του καθηγητή Άγγελου Δεληβορριά.

-Μιλήστε μας λίγο για τους ξένους, που πιθανώς να μη γνωρίζουμε πολύ στην Ελλάδα.

-Φαντάζομαι ότι οι λιγότερο γνωστοί είναι ο γάλλος φιλόσοφος και σινολόγος Φρανσουά Ζιλιέν και ο αμερικανός ιστορικός και οικονομολόγος Χάουαρντ Ζιν. Τη μεγάλη ελληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγί τη γνωρίζουμε σχεδόν όλοι, όπως και τον πολιτικό φιλόσοφο Εντγκάρ Μορέν, αφού και των δύο έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά, πολλά συγγράμματά τους. Αλλά υπάρχει κι ένας σπουδαίος έλληνας, ποντιακής καταγωγής, ο Βίκτωρ Σαριγιαννίδης, που πιθανώς δεν είναι πολύ γνωστός.

-Τους καθηγητές Ζιλιέν και Ζιν, γιατί τους συμπεριλάβατε;

-Για κάποιον μοναδικό λόγο τον καθένα. Ο καθηγητής Ζιλιέν, ο οποίος έχει βραβευτεί και με το Μεγάλο Βραβείο της Φιλοσοφίας, μια μοναδική διάκριση, μελετά την αρχαία ελληνική φιλοσοφία όπως και την αρχαία κινεζική, κι έχει γράψει πολλά βιβλία αντιπαραθέτοντας τη μία στην άλλη. Είναι μια συνέντευξη που ανοίγει ορίζοντες στην πολιτική σκέψη και δίνει απαντήσεις για την εφαρμογή της δημοκρατίας στην Ευρώπη και στην Ανατολή. Από την άλλη, ο καθηγητής Χάουαρντ Ζιν έχει γράψει ένα διάσημο βιβλίο, την Ιστορία των ΗΠΑ, και καταθέτει ντοκουμέντα για το πόσο υπέφεραν οι λαοί από την εποχή που πάτησε στην Αμερική ο Κολόμβος το πόδι του. Άνθρωπος αριστερών φρονημάτων ο Ζιν, πιθανώς το ελληνικό κοινό να τον γνωρίζει από το θεατρικό έργο του «Ο Μαρξ στο Σόχο», το οποίο παιζόταν, επί σειρά ετών, από τον ηθοποιό Άγγελο Αντωνόπουλο.

-Και ο Βίκτωρ Σαριγιαννίδης;

-Ο αρχαιολόγος Σαριγιαννίδης ανέσκαπτε σε όλη τη ζωή του στη μεγάλη αφιλόξενη έρημο του Καρά Κουμ, στο σημερινό Τουρκμενιστάν, με ευρήματα που εντυπωσίασαν την παγκόσμια αρχαιολογική και ιστορική κοινότητα. Ολόκληρο πολιτισμό έφερε στο φως, και ο ίδιος πίστευε ότι ο προϊστορικός οικισμός Γκονούρ που ανακάλυψε, είναι το πέμπτο κέντρο πολιτισμού της ανθρωπότητας και ότι, κάποια στιγμή, η θεωρία του θα αποδειχθεί. Αυτός ο εκλεκτός Έλληνας, που ζούσε με ελάχιστα χρήματα ανάμεσα στη Μόσχα και στην έρημο, αλλά και μέσα σε ένα μεγάλο πάθος, έφυγε από τη ζωή το 2013. Το έργο του συνεχίζεται από άλλους αρχαιολόγους.

-Η Ζακλίν ντε Ρομιγί –τελευταία ο Δήμος της Αθήνας έδωσε στην πλατεία Ασωμάτων το όνομά της- ποια εντύπωση σας έκανε;

-Υπέροχη. Σαν ανθός. Μια γυναίκα που λίγα χρόνια πριν πεθάνει, το μόνο που σκεπτόταν ήταν μη και μείνει ατελείωτο το έργο της για την αρχαία φιλοσοφία και τη δημοκρατία και, ιδιαιτέρως, για τον Θουκυδίδη, που τον λάτρευε. Μια γυναίκα ζεστή, τρυφερή, υπομονετική, γλυκύτατη, με ένα σπουδαίο μυαλό και μια αστείρευτη αγάπη για την Ελλάδα. Βοήθησε πάρα πολύ και καίρια στο να γνωρίσουν άλλοι λαοί τον πολιτισμό μας, καθώς τα συγγράμματά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.

-Από όσο έχουμε δει, οι συνεντεύξεις σας δεν έχουν ενιαίο ύφος. Γιατί;

-Επειδή μου αρέσει να κάνω συνεντεύξεις ελεύθερες, χωρίς περιορισμένο και τυπικό ερωτηματολόγιο. Επιθυμία μου είναι να καταγράφω και το ‘άρωμα’ μιας συζήτησης, κάτι που δεν επιτυγχάνεται αν δεν αφήσεις τον συνομιλητή σου να ανοιχτεί σε μια κουβέντα, να ακολουθήσει τη ροή της σκέψης του, να αναρωτηθεί, να αντιδράσει, να εκδηλώσει τα συναισθήματά του, όπως γίνεται μεταξύ φίλων. Από κει και πέρα, σταχυολογώ και συνθέτω. Δεν θα έλεγα ότι είναι και πολύ εύκολο… Να μου επιτρέψετε, στο σημείο αυτό, να ευχαριστήσω θερμά όσους μου άνοιξαν την πόρτα τους και την καρδιά τους, όσους με εμπιστεύτηκαν, αλλά να ευχαριστήσω και το ΒΗΜΑgazino για τη θαυμάσια συνεργασία μας και τη φιλοξενία των συνεντεύξεων.

-Πείτε μας κάτι, από μια συνέντευξη, που να σας συγκίνησε ιδιαιτέρως;

-Πολλά, πολλά μικρά, που τα νιώθει και ο αναγνώστης διαβάζοντάς τες, αλλά εκείνο που, εκ των υστέρων, με συγκίνησε βαθιά, ήταν τα λόγια του αγαπημένου φίλου ηθοποιού Μηνά Χατζησάββα, ο οποίος ήθελε να ζήσει ως τα εκατό του χρόνια, για να κάνει ακόμη πολλά στο θέατρο. Είχε όνειρα… Πού να το φανταζόμασταν τότε….

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here