Προκόπιος Μαγιάτης: «Να μπει το λάδι μας  στη διεθνή πρωτοπορία»

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

 

Πανεπιστημιακός, καθηγητής στο Τμήμα Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, όπου διδάσκει Φαρμακογνωσία και Χημεία Φυσικών προϊόντων. «Μην μας εκπλήσσει το γεγονός ότι οι νεώτεροι επιστήμονες αναζητούν την ελευθερία τους σε ξένα πανεπιστήμια που τους δίνουν τις κατάλληλες συνθήκες για γόνιμη δημιουργία. Η καθυστέρηση της προόδου στη χώρα μας δεν οφείλεται μόνο σε οικονομικούς λόγους. Σε μεγάλο βαθμό είναι θέμα προβληματικής νοοτροπίας που πρέπει κάποια στιγμή να αλλάξει». Μιλάμε με τον Προκόπιο Μαγιάτη.

-Είναι ικανοποιητικό το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο;

Επί δεκαετίες το άσυλο και η ελευθερία της διακίνησης ιδεών και της έρευνας αποτελεί καυτό θέμα για τα πανεπιστήμια και την κοινωνία. Όμως η ευαισθησία όλων εξαντλείται σε πολύ συγκεκριμένες πλευρές του ζητήματος που σχεδόν πάντα έχει να κάνει με τα γνωστά επεισόδια, τη βια και τα λοιπά που συχνά κατακλύζουν τις τηλεοπτικές οθόνες. Υπάρχει όμως και μια άλλη αθέατη και πολύ καλά συγκαλυμμένη πλευρά του ζητήματος που δύσκολα φτάνει στη δημοσιότητα. Πόσο γνωστό είναι άραγε ότι η ανώτερη ιεραρχία στα πανεπιστήμια εκμεταλλεύεται και καταπιέζει τις νεώτερες γενιές επιστημόνων; Που είναι η ευαισθησία της ελευθερίας των ιδεών όταν οι πρόεδροι και διευθυντές απαιτούν να εμφανίζονται ως δικές τους όλες οι ιδέες των νεωτέρων; Που η ελευθερία της έρευνας όταν οι παλαιότεροι εμποδίζουν με κάθε τρόπο τους νεώτερους να καινοτομήσουν για να μην χάσουν το κατοχυρωμένο μερίδιο τους από την «πίτα» των ερευνητικών προγραμμάτων; Το θεσμικό πλαίσιο είναι τελείως σαθρό και δεν υπάρχει καμία προστασία απέναντι στην αυθαιρεσία των εχόντων την εξουσία μέσα στα πανεπιστήμια. Προσωπικά εδώ και δυο χρόνια έχω καταγγείλει σοβαρές περιπτώσεις λογοκλοπής, αυθαιρεσίας, διείσδυσης ιδιωτικών συμφερόντων που καπηλεύονται την δημόσια περιουσία και όλες οι διαδικασίες είτε είναι αναποτελεσματικές είτε κινούνται με απελπιστικά αργούς ρυθμούς. Υπό αυτές τις συνθήκες είναι αδύνατον κανείς να διεκδικήσει την ελευθερία του και τα δικαιώματα του.

-Τι συζητήσατε στο πρόσφατο συνέδριο στη Ζάκυνθο όπου συμμετείχατε;

Στo διεθνές συνέδριο στη Ζάκυνθο συζητήθηκαν όλες οι νεότερες επιστημονικές εξελίξεις σχετικά με το θέμα των φαινολικών συστατικών του ελαιολάδου σε σχέση με την υγεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δόθηκε στην ουσία ελαιοκανθάλη που είναι η σημαντικότερη φαινόλη του ελληνικού ελαιολάδου. Εντυπωσιακές ήταν οι αναφορές για την αντικαρκινική δράση της αλλά και για την ικανότητα της να παρεμποδίζει την εξέλιξη της νόσου Alzheimer αλλά και των χρόνιων φλεγμονών. Εντός της χρονιάς αναμένονται ανακοινώσεις των πρώτων μελετών σε ανθρώπους που θα προκαλέσουν αίσθηση.

-Τι αποφάσεις λήφθηκαν;

Στην Ζάκυνθο λήφθηκε η απόφαση να συσταθεί η διεθνής εταιρία ελαιοκανθάλης (Oleocanthal international Society) με έδρα την Ισπανία και κύριο στόχο τον συντονισμό της έρευνας και την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις ευεργετικές ιδιότητες του ελαιολάδου που είναι πλούσιο σε ελαιοκανθάλη και παρεμφερείς φαινολικές ενώσεις. Νιώθω πολύ περήφανός που με δική μου πρωτοβουλία και με την υποστήριξη της περιφέρειας Ιονίων νήσων καταφέραμε αυτή η προσπάθεια να ξεκινήσει από την Ελλάδα.

-Σας ικανοποιεί το σημερινό καθεστώς για την πιστοποίηση ποιότητας του ελαιολάδου;

Το μεγάλο καινούριο πρόβλημα είναι η πιστοποίηση όχι γενικά της ποιότητας αλλά ειδικά του ισχυρισμού υγείας. Εδώ και δυο ολόκληρα χρόνια βρισκόμαστε σε μια διελκυστίνδα από την πλευρά του ΕΦΕΤ σχετικά με το ποια συστατικά πρέπει να προσμετρώνται και με ποια μέθοδο μέτρησης. Με μια σειρά ακατανόητων, αντιεπιστημονικών και  αλληλοαναιρούμενων αποφάσεων ο ΕΦΕΤ προσωρινά έχει αποκλείσει την κυριότερη φαινόλη του ελληνικού ελαιολάδου, την ελαιοκανθάλη, από την προσμέτρηση για τον ισχυρισμό υγείας. Πριν λίγες μέρες, στα πλαίσια στρογγυλού τραπεζιού κατά τη διάρκεια του Greek Lipid Forum, ο εκπρόσωπος του ΕΦΕΤ δεσμεύτηκε να αναθεωρήσει την τελευταία γνωμοδότηση του. Δυο ολόκληρα χρόνια χαμένα, χωρίς κανένα λόγο! Από το 2012 προσπαθούμε να αναδείξουμε την μεγάλη ευκαιρία για το ελληνικό λάδι που προσφέρει ο Ευρωπαϊκός κανονισμός και ο ΕΦΕΤ, μαζί με τις προηγούμενες ηγεσίες του υπουργείου αγροτικής ανάπτυξης όχι μόνο δεν εκμεταλλεύτηκαν την έρευνα μας, αλλά για ακατανόητο λόγο προσπάθησαν να την υποβαθμίσουν και να την απαξιώσουν. Σήμερα απαιτείται άμεση επίλυση του θέματος της πιστοποίησης των υγειοπροστατευτικών ιδιοτήτων του λαδιού. Θα ήταν ευχής έργον αν οποιοσδήποτε δημόσιος φορέας (πχ πανεπιστημιο, ΕΛΓΟ Δήμητρα κτλ) αναλάμβανε την πιστοποίηση αυτή. Προς το παρόν αυτή προσφέρεται μόνο από το Πανεπιστημιο χωρία καμία θεσμική κάλυψη.

-Τι πολιτική πρέπει να ακολουθηθεί ώστε το γνήσιο ελαιόλαδο να γίνει περισσότερο ανταγωνιστικό;

Δεν αρκεί μόνο η καλή γεύση και η ωραία συσκευασία. Ο σύγχρονος και ενημερωμένος καταναλωτής θα διαθέσει περισσότερα χρήματα μόνο για να αγοράσει ένα προϊόν που θα το προσφέρει προστασία της υγείας του. Επομένως αν θέλουμε το λάδι να έχει υψηλότερη τιμή και αυξημένη ζήτηση σε σχέση με τα σπορέλαια θα πρέπει: πρώτον να προστατευθούν και να προβληθούν τα ελαιόλαδα που φέρουν ισχυρισμό υγείας και δεύτερον να ενισχυθεί η έρευνα ώστε να τεκμηριωθούν και άλλες ευεργετικές ιδιότητες πέραν αυτών που έχουν ήδη γίνει επίσημα αποδεκτές. Αν μονίμως προσπαθούμε να μειώσουμε το κόστος παραγωγής του λαδιού μάλλον ματαιοπονούμε γιατί δεν πρόκειται ποτέ να πετύχουμε κόστος μικρότερο από τα σπορέλαια ή από τις άλλες ανταγωνίστριες χώρες. Το συγκριτικό μας πλεονέκτημα είναι το μεγάλο ποσοστό έξτρα παρθένου ελαιολάδου που σημαίνει και μεγάλη δυνατότητα παραγωγής λαδιού με ισχυρισμό υγείας. Αυτό πρέπει να γίνει η σημαία του ελληνικού λαδιού.

-Αν ο υφυπουργός Ευάγγελος Αποστόλου σας ζητούσε προτάσεις για βελτίωση των υπαρχουσών συνθηκών, ποιές θα του αναφέρατε;

Πρέπει άμεσα να λυθεί το θέμα του ισχυρισμού υγείας και των προβλημάτων που δημιουργεί ο ΕΦΕΤ, πράγμα που ο ίδιος πρόσφατα δεσμεύτηκε στη βουλή να κάνει. Ας ακούσει τη γνώμη όλων των ειδικών επιστημόνων πάνω στο θέμα και ας σκεφτεί την μοναδική ευκαιρία που υπάρχει να μπει το ελληνικό ελαιόλαδο στη διεθνή πρωτοπορία. Το ελαιόλαδο είναι το 0.5% του ΑΕΠ της χώρας. Η παραμικρή ή ακόμα και μεγάλη βελτίωση της τιμής του θα μπορούσε να βοηθήσει τη χώρα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ήδη υπάρχουν ελληνικά  λάδια στην αγορά που φέρουν ισχυρισμό υγείας και πωλούνται σε δεκαπλάσια τιμή από ότι το χύμα. Φανταστείτε το όφελος για την εθνική οικονομία. Όλα αυτά θα μπορούσαν πολύ ευκολότερα να λυθούν και να προβληθούν αν υπήρχε ένας εθνικός φορέας πανεπιστημιακού κύρους για το λάδι αντίστοιχου με το κέντρο ελαιολάδου του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια. Να μια μοναδική ευκαιρία με μηδενικό κόστος. Το μόνο που χρειάζεται είναι η πρωτοβουλία του υπουργείου προς όφελος των πολλών μικρών και ποιοτικών παραγωγών.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here