Η Prognosis αλλάζει τα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Πάρκινσον

Του ΘΑΝΟΥ ΚΑΜΗΛΑΛΗ
αναδημοσίευση από www.microvia.gr

Τέσσερις φοιτητές του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, ο Κωνσταντίνος, η Δέσποινα, η Βίκυ και ο Δημήτρης κατορθώνουν να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία στην υπηρεσία της ιατρικής και να πρωτοπορήσουν στην αντιμετώπιση μιας από τις πιο δύσκολες ασθένειες, του Πάρκινσον.

Η «Prognosis» είναι μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα που βοηθάει ασθενείς και φορείς της νόσου, αφενός να την αντιληφθούν σε αρχικό στάδιο κι αφετέρου να καταπολεμήσουν συμπτώματα της που εμφανίζονται όλο και περισσότερο στην καθημερινότητα τους.

Η εφαρμογή διαθέτει δύο βασικές λειτουργίες. Η πρώτη αφορά την προδιάγνωση, και συνίσταται στην ανίχνευση, μέσω του κινητού, ορισμένων αρνητικών συμπτωμάτων, που δείχνουν προδιάθεση του ατόμου να εκδηλώσει την ασθένεια, κάτι που συνιστά σημαντική πρωτοπορία, δεδομένου ότι η διάγνωση του Πάρκινσον συμβαίνει σε προχωρημένο στάδιο. Η δεύτερη λειτουργία αφορά την καταπολέμηση συγκεκριμένων προβλημάτων που εμφανίζουν οι ασθενείς, όπως το «κλείδωμα» κατά τη διάρκεια του βαδίσματος, αλλά και η δυσκολία ύπνου, κύριο πρόβλημα των ασθενών, που αναγκάζονται να κοιμούνται μάξιμουμ τρεις ώρες τη νύχτα. Όπως επισημαίνουν και τα μέλη της ομάδας, αν και σε δοκιμαστική έκδοση η «Prognosis» έχει καταφέρει να διευκολύνει τις ζωές αρκετών ασθενών, αφήνοντας πολλές υποσχέσεις για τη συνέχεια.

Η ομάδα Prognosis πρόσφατα κατέκτησε την πρώτη θέση στον ελληνικό διαγωνισμό της Microsoft «Imagine Cup» και διεκδικεί τη συμμετοχή της στην τελική φάση, που θα διεξαχθεί στο Seattle. Ωστόσο ανεξάρτητα από την έκβαση της διαγωνιστικής πορείας, η εφαρμογή θα κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο μέχρι το φθινόπωρο.

Αποτελείται από τους Κωνσταντίνο Μαυροδή, Δέσποινα-Αναστασία Ευθυμιάδου, Βίκυ Μπίκια και Δημήτρη Ιακωβάκη, που παραχώρησαν συνέντευξη στα microvia.gr

φοιτητες ΑΠΘ

Πώς σας ήρθε η ιδέα για την εφαρμογή;

Η ιδέα ήταν του καθηγητή μας, κ. Λεοντίου Χατζηλεοντιάδη, ο οποίος μας πρότεινε να το προχωρήσουμε σαν πρότζεκτ. Ο ίδιος έχει, μάλιστα, πολλές διακρίσεις στο διαγωνισμό «Microsoft Imagine Cup», τόσο πανελλαδικά όσο και παγκοσμίως. Έτσι, ήταν ο καταλληλότερος άνθρωπος για να είναι ο μέντορας μας.

Γιατί αποφασίσατε να στραφείτε προς τον χώρο της ιατρικής;

Ο καθένας από εμάς είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος απέναντι στην ασθένεια, με αφορμή προσωπικές εμπειρίες συγγενικών προσώπων. Παράλληλα, είμαστε μέλη του εργαστηρίου Επεξεργασίας Σήματος και Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, το οποίο παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα στον ιατρικό χώρο υπό την καθοδήγηση του κ.Χατζηλεοντιάδη και σε συνεργασία με γιατρούς διάφορων ειδικοτήτων. Το γεγονός ότι δεν υπάρχουν βιολογικοί δείκτες που υποδεικνύουν την ασθένεια, δημιούργησε την ανάγκη για εύρεση ενός εναλλακτικού τρόπου έγκαιρης διάγνωσης της νόσου.

Η εφαρμογή, τι είναι ακριβώς;

H εφαρμογή εστιάζει σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις: το «Early Detection» του Πάρκινσον και τα «Interventions».

Όσον αφορά την πρώτη, προσπαθούμε να πετύχουμε την προδιάγνωση της ασθένειας βασιζόμενοι σε πρώιμα συμπτώματα, τα οποία δεν είναι ακόμη εμφανή σε γιατρούς και ασθενείς. Έτσι, εκμεταλλευόμενοι νέες τεχνολογίες, όπως τους αισθητήρες που διαθέτει το κινητό, συλλέγουμε συμπεριφορικά δεδομένα και εξάγουμε συμπεράσματα ως προς την προδιάθεση εμφάνισης της νόσου. Σε περίπτωση που εντοπίσουμε κάτι ανησυχητικό, παραπέμπουμε το χρήστη στο γιατρό.

1

Η δεύτερη κατεύθυνση αναφέρεται σε παρεμβάσεις οι οποίες στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενή. Ήρθαμε σε επαφή με ασθενείς και γιατρούς και εντοπίσαμε τα προβλήματα που αυτοί αντιμετωπίζουν. Έτσι, διαμορφώσαμε τις παρεμβάσεις που προτείνουμε με βάση τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους.

Ένα σύνηθες πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένας παρκινσονικός είναι το «πάγωμα» στο περπάτημα. Τι σημαίνει αυτό; Ο εγκέφαλος «κλειδώνει» την ώρα που ο ασθενής περπατάει και έτσι σταματά παρά τη θέλησή του. Χρειάζεται, λοιπόν, κάποιο ερέθισμα για να «ξεκλειδώσει» και να επανέλθει στο φυσιολογικό βάδισμα. Τι κάνουμε εμείς; Συνδέουμε την εφαρμογή μας με το Microsoft Band, ένα «έξυπνο ρολόι», ώστε να εντοπίσουμε την στιγμή που σταματάει να περπατάει και αναπαράγουμε μια δόνηση στο χέρι του, αλλά κι έναν ήχο στα αυτιά του. Αυτό είναι αρκετό για να προσομοιωθεί το ερέθισμα, και να δοθεί ένας ρυθμός περπατήματος ώστε να συνεχίσει να περπατά. Είμαστε, μάλιστα, ενθουσιασμένοι, διότι η μέθοδος που προτείνουμε λειτουργεί και δέχτηκε ιδιαίτερα ενθαρρυντικά σχόλια από ασθενείς.

Ένα ακόμη πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς είναι οι διαταραχές κατά τη διάρκεια του ύπνου. Χρησιμοποιώντας και πάλι το Microsoft Band η εφαρμογή μας εντοπίζει τις διαταραχές αυτές σε πραγματικό χρόνο και αναπαράγει αυτόματα ειδικά διαμορφωμένους ήχους, Binaural Beats, σε ακουστικά που φοράει ο ασθενής, ώστε να συντονιστεί ο εγκέφαλός του, να χαλαρώσει και τελικά να επιστρέψει σε συνθήκες ήρεμου ύπνου. Αυτό έχει θετικά αποτελέσματα και στην καθημερινότητα του ασθενή, γιατί μετά από έναν ατάραχο ύπνο τα συμπτώματα εξασθενούν, και, άρα, μειώνεται και η ανάγκη για μεγάλη κατανάλωση ισχυρών φαρμάκων.

Αυτή την στιγμή μια δοκιμαστική έκδοση της εφαρμογής μας είναι διαθέσιμη για Windows κινητά, και μπορεί να την κατεβάσει οποιοσδήποτε θέλει εντελώς δωρεάν!

2

Όταν λέμε «πρώτα συμπτώματα» τι εννοούμε, δηλαδή ποια μπορεί να είναι τα προμηνύματα για την εμφάνιση της νόσου, που η εφαρμογή μπορεί να διαγνώσει;

Στα πρώτα στάδια της νόσου τα συμπτώματα είναι σχετικά διακριτικά και δεν γίνονται αντιληπτά από τον ασθενή και τον γιατρό. Εμείς συλλέγοντας δεδομένα και παρατηρώντας τις συμπεριφορικές αλλαγές, επιθυμούμε να δημιουργήσουμε μοντέλα τα οποία θα εξάγουν συμπεράσματα σχετικά με την προδιάθεση εμφάνισης της νόσου. Τα δεδομένα αυτά αντικατοπτρίζουνε μεταβολές στην κινησιολογία, την ομιλία αλλά και τη συναισθηματική κατάσταση του χρήστη.

Άρα πέρα από το τεχνικό κομμάτι, μιλήσατε και με ομάδες ασθενών, συλλέξατε στοιχεία, στατιστικές κ.λπ.;

Δεν ξεκινήσαμε κατευθείαν την υλοποίηση. Μελετήσαμε σχετική βιβλιογραφία και είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με την ιατρική κοινότητα. Συγκεκριμένα, συνεργαζόμαστε με την καθηγήτρια νευρολογίας κα. Κωνσταντζοπούλου. Αυτόν τον καιρό πραγματοποιούμε πιλοτική μελέτη σε συνεργασία με το Σύλλογο Παρκινσονικών Β. Ελλάδος, καθώς βασική μας επιθυμία είναι όλα όσα προτείνουμε και υλοποιούμε να δοκιμάζονται και να  αξιολογούνται από τους ανθρώπους αυτούς που βιώνουν καθημερινά την ασθένεια.

Πόσο καιρό κράτησε μέχρι στιγμής όλο το πρότζεκτ, από την έρευνα μέχρι και την υλοποίηση;

Η υλοποίηση της εφαρμογής ξεκίνησε στις αρχές του 2015. Ωστόσο, η έρευνα ξεκίνησε πολύ νωρίτερα- σχεδόν ένα χρόνο πριν. Θεωρήσαμε υποχρέωσή μας να ενημερωθούμε διεξοδικά και να προετοιμαστούμε κατάλληλα πριν προχωρήσουμε στην υλοποίηση μιας εφαρμογής που αφορά την υγεία συνανθρώπων μας.

Έχει ήδη δοκιμαστεί η εφαρμογή σε ασθενείς; Τι σχόλια ακούσατε;

Τα σχόλια που πήραμε ήταν πολύ θετικά. Όσοι ασθενείς το δοκίμασαν δεν ήταν εξοικειωμένοι με την τεχνολογία. Παρόλα αυτά, δήλωσαν πως η όποια τεχνολογική εξάρτηση της εφαρμογής δεν τους επιβάρυνε καθόλου και θέλησαν να την ενσωματώσουν στην καθημερινότητά τους.

Η συνέχεια ποια είναι, τόσο όσον αφορά το διαγωνισμό, όσο και την εφαρμογή; Είναι ανοικτός ο δρόμος για να προωθηθεί μαζικά;

Το θετικό είναι ότι μιλάμε για λογισμικό, το οποίο οποιοσδήποτε με ένα smartphone και πρόσβαση στο ίντερνετ μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Επίσης, στην Ευρώπη υπάρχει ήδη έντονη κινητικότητα που ενισχύει τέτοιες πρωτοβουλίες, επομένως θεωρούμε ότι ο δρόμος είναι ανοιχτός για την ανάπτυξη.

Όσον αφορά την πορεία του πρότζεκτ, η Prognosis κατέκτησε την πρώτη θέση στους ελληνικούς τελικούς του Imagine Cup, και έχουμε υποβάλει συμμετοχή για τα παγκόσμια προημιτελικά. Αν προκριθούμε θα διαγωνιστούμε το ερχόμενο καλοκαίρι στο Seattle των ΗΠΑ.

Ο διαγωνισμός, όμως, είναι απλώς ένας σταθμός σε αυτό το μεγάλο ταξίδι που έχει ξεκινήσει. Η μεγάλη πρόκληση και στόχος για εμάς είναι να ολοκληρωθεί η εφαρμογή και να προσφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα στην καθημερινότητα αυτών των ανθρώπων.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here