Ποτάμια, γεφύρια και γεφυροποιοί

Παραδοσιακό γεφύρι στην Πύλη Τρικάλων.

 

 

 

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

 

Οι πρόσφατες πλημμύρες που έπληξαν και συνεχίζουν να πλήττουν αλύπητα και απροειδοποίητα τον τόπο μας, ειδικά τη νότια χώρα, είχαν ως αποτέλεσμα, τουλάχιστον μέχρι στιγμής,  κάποια σημαντικά γεφύρια της χώρας μας να καταρρεύσουν και να καταστραφούν δυστυχώς χωρίς δυνατότητα ικανοποιητικής επισκευής και επαναλειτουργίας, λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών που επικράτησαν, αλλά και ίσως και λόγω της ελλειμματικής ή προβληματικής κατασκευής τους. Την ίδια στιγμή που διαδραματίστηκαν αυτά τα γεγονότα της φύσης, διαπιστώνω πως ακόμα έχω στην κατοχή μου το εμβληματικό εκείνο μυθιστόρημα του νομπελίστα Σέρβου Ίβο Άντριτς, με τίτλο ‘Το γεφύρι του Δρίνου’ που είχε εκδοθεί στην Ελλάδα εκεί κάπου στη δεκαετία του 1950, παρά τις αναρίθμητες έκτοτε εκδόσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας και στη χώρα μας όπως φυσικά και αλλαχού. Ένα μωσαϊκό πολιτών, θρησκειών, γεγονότων, νοοτροπιών και αντιλήψεων βρίσκεται αποτυπωμένο και αναφέρεται με τον χαρισματικό τρόπο και πένα του συγγραφέα καλύπτοντας την ιστορία του τόπου του για μια χρονική περίοδο κάπου τεσσάρων αιώνων. Επανάφερα ξανά τις παραπάνω λεπτομέρειες με την ευκαιρία πρόσφατης επίσκεψης της γέφυρας Γκλίνικερμπρικε, στο Πότσνταμ, όπου συνήθιζαν να γίνονται οι ανταλλαγές των κατασκόπων στην εποχή του ψυχρού πολέμου, μέχρι την εμβληματική πτώση του τείχους του Βερολίνου, τον Νοέμβριο του 1989.

Η έννοια της γέφυρας, σε γενικές γραμμές,  είναι χιλιοτραγουδισμένη ανά τους αιώνες από όλους τους λαούς αφού αποτελεί σημαδιακό σημείο και διακριτικό έμβλημα μεγάλων πόλεων και οικιστικών σχηματισμών, όπου ρέουν υδάτινοι όγκοι, αλλά παράλληλη πορεία φαίνεται πως ακολουθεί και εκείνη του ‘γεφυροποιού’. Κι’ εδώ δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά στους τεχνίτες, στην αρχή, ούτε στους αρχιτέκτονες, στη συνέχεια, που δημιούργησαν αρκετά στιβαρά και πανέμορφα κομψοτεχνήματα, αλλά και σε κάποιους άλλους πολίτες ή πολιτικούς που προσπάθησαν να συμβιβάσουν με περίεργους τρόπους και αλχημείες τα αταίριαστα. Ασυμβίβαστες, τουτέστιν, παράξενες και δύσκολα συμπορευόμενες νοοτροπίες και πολιτικές. Στην περίπτωση των μεγάλων γεφυρών, η κατασκευή τους δίνει λύση στο πρόβλημα διέλευσης πάνω από έναν μεγάλο και επικίνδυνο όγκο νερού, ενώ στην άλλη περίπτωση να ενώσει ή να συγκολλήσει κατά κάποιο τρόπο όσες διαφορετικές απόψεις, ρωγμές και αντίθετες και φυγόκεντρες δυνάμεις χωρίζουν πολιτικά συνειδητοποιημένες, και μη, ομάδες πολιτών. Πρόσφατα γίναμε μάρτυρες αρκετών τέτοιων κινήσεων από ορισμένες πλευρές του πολιτικού σκηνικού. Αν δούμε τα πράγματα λίγο από την σκοπιά της ιστορίας, ειδικά της περιόδου της μεταπολίτευσης, όπως αυτή είθισται να ορίζεται, θα θυμηθούμε ότι ένας μεγάλος και ικανότατος ‘γεφυροποιός’  υπήρξε ο Ευάγγελος Αβέρωφ, ο οποίος προσπάθησε και τα κατάφερε ομολογουμένως καλά, ευρισκόμενος στο μέσον πολλών ομάδων πολιτών, κομμάτων, Ελλήνων και ξένων σημαντικών πολιτικών προσωπικοτήτων, και μάλιστα σε μια εποχή δύσκολη αφού αφορούσε το διάστημα σημαδιακής και δραματικής εθνικής καταστροφής με την απώλεια σημαντικού μέρους της Κυπριακής μεγαλονήσου, αφενός, και την προσπάθεια ανάκαμψης της χώρας από την επταετή δικτατορία που βρισκόταν σε εμφανή περίοδο τελειώματος.

Εάν τώρα έρθουμε στα τεκταινόμενα της εποχής μας, κάποια ποτάμια εμφανίστηκαν αίφνης στο πολιτικό στίβο, χωρίς να γνωρίζουμε την απαρχή τους, όπως χαρακτηριστικά συμβαίνει και στον μεγάλο Δούναβη που ακόμα οι ειδικοί γεωλόγοι και δασολόγοι όχι μόνον δεν γνωρίζουν την αρχή της γένεσής του, αλλά υπάρχει έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στους σχετικούς  πιθανούς τόπους, που ερίζουν για τις αρχές του μεγάλου ποταμού της κεντρικής Ευρώπης, όπως τουλάχιστον αναφέρει ο Ιταλός  Κλάουντιο Μάγκρις στο αξεπέραστο μέχρι σήμερα βιβλίο του ‘Δούναβης’. Περήφανα στην αρχή, λοιπόν, τα δικά μας, μικρά έστω, ποτάμια χάραξαν αρχικά με αισιοδοξία την περαιτέρω πορεία τους. Καθ’ οδόν, όμως, κάποιες παράμετροι, άλλαξαν. Ο όγκος των υδάτων του, άρχισε να διαχέεται δεξιά και αριστερά. Ένα τμήμα του προχώρησε και συνεχίζει προς  τα εμπρός, άλλοι όγκοι νερού ξέφυγαν εδώ και εκεί ποτίζοντας αλλότριες  εκτάσεις, σε μερικά σημεία οι όχθες και τα βάθη του αποκαλύφτηκαν, φέρνοντας στην επιφάνεια άχρηστα αντικείμενα,  αλλού στέρεψε το ρεύμα, και έτσι μένουν  μετέωρα  κάποια ερωτηματικά και οι αντίστοιχες απαντήσεις τους για το συγκεκριμένο κίνημα. Τα πρόχειρα γεφύρια που σχηματίστηκαν πάνω απ’ αυτό, όμως, ακόμα δίνουν το στίγμα και τον τόνο τους στη σύγχρονη πολιτική ζωή. Κόσμος περνάει απ’ τη μια μεριά στην άλλη, με μεγάλη σχετικά ευκολία, μη λαμβάνοντας καταφανώς υπόψιν τις επικίνδυνες στιγμές από τις φουρτούνες των εποχών. Οι καιροί μας είναι σίγουρα ευμετάβλητοι, με μεγάλης έκτασης και αιφνίδιες μεταβολές, κι’ έτσι ας οπλιστούμε με υπομονή. Το μέλλον μας, ας έλεγαν μια φορά κάποιες αλήθειες οι ποιητές μας,  μπορεί να είναι ξερό, αλλά ίσως και να  έχει πολύ νερό ακόμα!

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here