Του Νίκου Τσούλια

 

Στα μεγάλα συμβάντα της συλλογικής μας ζωής δοκιμαζόμαστε έντονα και πολλαπλά και όταν μάλιστα έχουν περιοδικότητα – επομένως και μια ανοικτή κυκλικότητα αλλά και σταθερότητα  -, τα ερωτήματα και οι απορίες πέφτουν βροχή.

Υπάρχει άλλωστε και ένα σοβαρό μειονέκτημα της προσωπικής μας ζωής έναντι του περιβάλλοντός μας – πολιτισμικού και φυσικού. Στην ιστορία και πιο πολύ στη φύση υπάρχει μεν γραμμική εξέλιξη αλλά συνάμα ενυπάρχει και επαναληψιμότητα (με τη μορφή σπείρας) κάποιων γεγονότων (π.χ. εορτασμοί μεγάλων ιστορικών γεγονότων  και κυκλική εναλλαγή των εποχών αντίστοιχα), και αυτό απομειώνει την επέλαση του χρόνου δίνοντας περισσότερα περιθώρια στοχασμού στον άνθρωπο και καταλαγιάζοντας την υπαρξιακή του αγωνία.

Στην ισοπεδωτική επέλαση λοιπόν του χρόνου – πέραν των αναχωμάτων της μνήμης – τα επαναλαμβανόμενα μεγάλα γεγονότα τι ακριβώς προσφέρουν; Επαναφέρουν σημάδια του χθες διαρκώς και αενάως; Προοικονομούν σταθερά σημεία του αύριο; – αφού πάντα κάθε χειμώνα τον ακολουθεί η άνοιξη,  πάντα ο Δεκέμβριος κουβαλάει τα Χριστούγεννα… Συνδεσμώνουν τις φάσεις της ζωής μας; Είναι αποκούμπια και βεβαιότητες μέσα στο χάος του σύμπαντος και της ζωής μας;

Εδώ προκύπτει και ένα επακόλουθο ερώτημα. Πώς μπορούμε να έχουμε μια σαφή και ενιαία εικόνα για τη γιορτή των Χριστουγέννων, όταν αυτή διαρκώς μετασχηματίζεται και το σχήμα της ακολουθεί το σκηνικό του ευρύτερου πολιτιστικού περιβάλλοντος; Τι σχέση μπορεί να έχουν τα Χριστούγεννα της φτώχειας της δεκαετίας του 1960 – όταν η έννοια του δώρου στα παιδιά ήταν άγνωστη και μόνο ο μποναμάς της νονάς άλλαζε για λίγο το συναίσθημα, αφού τα χρήματα δεν έμεναν και πολύ στα παιδικά χέρια αλλά πήγαιναν για να «βουλώσουν» καμιά τρύπα στον πάντα ελλειμματικό οικογενειακό προϋπολογισμό και στα ατέλειωτα βερεσέδια – με τον καταναλωτικό παροξυσμό της δεκαετίας του 1980, όπου τα παιδικά παιχνίδια σάρωναν το τοπίο της διαφήμισης και της αγοράς;

Φυσικά δεν θα μπορούσε ποτέ η εικόνα των Χριστουγέννων να παραμένει σταθερή – θα ήταν σκληρή και αφόρητη. Εκείνο που έχει σημασία είναι η ερμηνεία και η επανερμηνεία αυτής της εικόνας – τι βαστάς και τι αναθεωρείς από τα ούτως ή άλλως παιδικά σου αρχέτυπα -, τι ξεφυτρώνει από τις συνεχείς προσχώσεις της καθημερινότητας, τι καινούργια μηνύματα αποδέχεσαι και εκφράζεις για τη Γιορτή, ποια στοιχεία είναι «διαμάντια μέσα στα κάρβουνα» που η ίδια η ζωή σου τα καταδεικνύει.

Εκείνο που έχει σημασία είναι αν τα Χριστούγεννα καλλιεργούν έναν πυρήνα ισχυρών ουμανιστικών αξιών, αν προάγουν την αυτογνωσία, αν αναδεικνύουν την ομορφιά της ζωής, αν στέλνουν μήνυμα άσκησής μας για το «αγαθό»  και για το «καλό», αν πράγματι «πλησιάζουμε» και αγαπάμε τον άνθρωπο.

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here