Το «πάρτι» ανομίας στα ΜΜΕ- Μια έκθεση που «θάφτηκε» επειδή «έκαιγε» τους καναλάρχες

 

Του ΝΑΣΟΥ ΧΑΤΖΗΤΣΑΚΟΥ

«Η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να θέσει τέρμα σε μια εικοσάχρονη εκκρεμότητα -παγκόσμια πρωτοτυπία- σχετικά με τη νομιμότητα της λειτουργίας των ραδιοτηλεοπτικών σταθμών. Επιτακτική είναι η ανάγκη για διαφάνεια στα ΜΜΕ και ειδικότερα στα οικονομικά τους» δήλωνε ο κ. Σίμος Κεδίκογλου από τη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου πριν από περίπου δύο χρόνια, μετά από συνάντηση με τον τότε γενικό γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του υπουργείου Δικαιοσύνης Γιώργο Σούρλα. Τελικά, η δέσμευση Κεδίκογλου «έμεινε στα λόγια» (τυχαίο;) έχοντας την ίδια τύχη με μια σειρά δηλώσεων και νομοθετικών παρεμβάσεων οι οποίες δεν εφαρμόστηκαν από το 1987 μέχρι σήμερα, δίνοντας περιθώριο για να στηθεί ένα μεγάλο «πάρτι» ανομίας στο χώρο των Μέσων Ενημέρωσης και δη των καναλιών.

Ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα της σημερινής κυβέρνησης, μετά την αποδοχή του τρίτου μνημονίου, είναι η εφαρμογή κανόνων Δικαίου σε αυτό το χώρο στον οποίο «δυστυχώς κυριαρχεί καθεστώς ανομίας και αδιαφάνειας», όπως αναφέρεται στα πρακτικά της από 10 Μαΐου 2013 συνεδρίασης της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Με αφορμή το νομοσχέδιο το οποίο συνυπογράφουν οι υπουργοί Επικρατείας Νίκος Παππάς, Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης και ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης (με τίτλο «Αδειοδότηση  παρόχων  περιεχομένου  επίγειας  ψηφιακής  τηλεοπτικής  ευρυεκπομπής ελεύθερης  λήψης) και το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως την Δευτέρα 24 Αυγούστου 2014, το presspublica.gr παρουσιάζει τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της τελευταίας έκθεσης Διαφάνειας του υπουργείου Δικαιοσύνης, στην οποία περιγράφονται αναλυτικά τα «σημεία και τέρατα» που επικρατούν στο χώρο των μεγάλων ΜΜΕ εδώ και 3 δεκαετίες.

Από το 1987 το ένα νομοθέτημα καταργεί το άλλο

Σύμφωνα με την έκθεση Πεπραγμένων της Γενικής Γραμματείας Διαφάνειας του υπουργείου Δικαιοσύνης της περιόδου 2012 – 2013, η οποία «θάφτηκε» όταν παρουσιάστηκε από τα μεγάλα ΜΜΕ, είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι το Τμήμα Ελέγχου Διαφάνειας που επικουρεί τη λειτουργία του ΕΣΡ (με αντικείμενο εργασιών την τήρηση του Μητρώου Επιχειρήσεων ΜΜΕ και την εκτέλεση όλων των ελεγκτικών και λοιπών εργασιών) δεν μπορεί να ασκήσει τις αρμοδιότητες του! Αυτό συμβαίνει επειδή είτε διότι δεν έχουν εκδοθεί οι υπουργικές αποφάσεις για την «ενεργοποίηση» των διατάξεών του, είτε διότι προσκρούουν σε άλλες διατάξεις δικαίου (όπως στις διατάξεις περί φορολογικού απορρήτου)!

Συγκεκριμένα, από το 1987 έως σήμερα έχουν εκδοθεί περί τα έντεκα βασικά νομοθετήματα που ρυθμίζουν την εν γένει λειτουργία των ηλεκτρονικών ΜΜΕ και τις αρμοδιότητες της εποπτεύουσας αρχής (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης), χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει γίνει κωδικοποίηση των σχετικών διατάξεων. Σύμφωνα με την έκθεση του υπ. Δικαιοσύνης, η τυπική φράση με την οποία κλείνει κάθε νεότερο νομοθέτημα, δηλαδή ότι «Κάθε αντίθετη διάταξη προς τις διατάξεις του παρόντος καταργείται» έχει δημιουργήσει ασάφεια σε σχέση με τις ισχύουσες διατάξεις και, συνέπεια αυτής, ανασφάλεια δικαίου. Τα προβλήματα στην εφαρμογή της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας επιτείνονται από το γεγονός ότι, ενίοτε, «αγνοούνται» ρυθμίσεις του κοινοτικού και του εσωτερικού δικαίου με αποτέλεσμα ο εφαρμοστής του νόμου να αναγκάζεται να καταφύγει σε, όχι πάντα επιτυχείς, ερμηνείες.

Επισημαίνεται ότι αρμόδια αρχή για τον έλεγχο των ΜΜΕ και για την χορήγηση αδειών λειτουργίας στους ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς αλλά και για τον έλεγχο της τήρησης της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας από τα ιδιωτικά ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά κανάλια είναι το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο το οποίο ιδρύθηκε το 1989 και αποτελεί μία από τις πρώτες ανεξάρτητες αρχές στην Ελλάδα.

Μεταξύ των αρμοδιοτήτων του ΕΣΡ περιλαμβάνεται και η τήρηση Μητρώου Επιχειρήσεων ΜΜΕ μέσα στο οποίο καταχωρούνται σε ειδικές μερίδες στοιχεία αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εταιρειών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης καθώς και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο χώρο των ΜΜΕ. Από τη μελέτη των στοιχείων του νομοθετικού πλαισίου που καθορίζει τη λειτουργία των ΜΜΕ και από την ενημέρωση από το προεδρείο του ΕΣΡ προς την τότε ηγεσία της Γενικής Γραμματείας Διαφάνειας του υπ. Δικαιοσύνης (στις 10 Μαΐου 2013) επιβεβαιώθηκε αυτό που αναφέρει η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής: «Δυστυχώς κυριαρχεί καθεστώς ανομίας και αδιαφάνεια στη λειτουργία των ΜΜΕ».

Αναλυτικότερα, από το 1995 δηλαδή επί δεκαοκτώ χρόνια:

  • Δεν γίνεται διασταύρωση των στοιχείων που υποβάλλονται από τις επιχειρήσεις των Μ.Μ.Ε. με αυτά που αποστέλλονται από άλλες δημόσιες αρχές για την ύπαρξη ασυμβίβαστων ιδιοτήτων.
  • Δεν διενεργείται οικονομικός έλεγχος στις επιχειρήσεις των ΜΜΕ και δεν υποβάλλονται εισηγήσεις στο Τμήμα Διαφάνειας του ΕΣΡ, γιατί δεν εκδόθηκε μέχρι σήμερα Υπουργική Απόφαση που βάσει του Ν. 2328/1995 θα καθορίζει τις αμοιβές των ελεγκτών!
  • Δεν συντάσσονται ετήσιες εκθέσεις από το ΕΣΡ για κάθε επιχείρηση ξεχωριστά και επομένως καθίσταται ανέφικτη η καταχώρηση στοιχείων στο Μητρώο Επιχειρήσεων ΜΜΕ.
  • Από το 2005 καταργήθηκε η Υπουργική Απόφαση (Ν.2310/2005) που προέβλεπε ότι επιχείρηση πριν την υπογραφή της σύμβασης όφειλε να υποβάλει αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού για τον έλεγχο ασυμβιβάστων και απαιτείται πλέον μόνο μια υπεύθυνη δήλωση του νομίμου εκπροσώπου.
  • Από το 2007 δεν τηρείται Μητρώο Επιχειρήσεων που συνάπτουν δημόσιες συμβάσεις από το Ε.Σ.Ρ. Έχει καταργηθεί με την υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’1673/23-8-2007).

 

ΣτΕ: Η λειτουργία παρανόμως τηλεοπτικών σταθμών αντίκειται στο Σύνταγμα

Όλα αυτά, επισημαίνεται στην έκθεση, συμβαίνουν όλα αυτά, ενώ:

Α) Οι πολιτικοί αρχηγοί υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στις 15/12/2009 αποφάσισαν να γίνει συζήτηση στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής και να υποβληθούν προτάσεις για θέματα λειτουργίας και ελέγχου των Μ.Μ.Ε. Η Επιτροπή κάλεσε σε ακροάσεις τους αρμόδιους και εμπλεκόμενους με το πρόβλημα φορείς σε οκτώ συνεδριάσεις. Υπέβαλε προτάσεις για «να δοθεί τέλος στο καθεστώς ανομίας και αδιαφάνειας που κυριαρχεί στη λειτουργία των ΜΜΕ και να μπει τάξη στις αυθαιρεσίες» αλλά δυστυχώς όμως δεν ελήφθησαν υπόψη από την εκτελεστική εξουσία.

Β) Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας στη με αριθ. 3578/2010 απόφασή της, έκρινε μεταξύ άλλων ότι: «η ίδρυση και η λειτουργία παρανόμως τηλεοπτικών σταθμών αντίκειται στο Σύνταγμα, από το οποίο απορρέει η υποχρέωση του κράτους για την πιστή εφαρμογή των νόμων και της αρχής της ισότητας. Η επ΄ αόριστον ανοχή της λειτουργίας τηλεοπτικών σταθμών, οι οποίοι ιδρύθηκαν και λειτούργησαν παρανόμως, αντίκειται προς το Σύνταγμα. Πρώτον μεν αντιβαίνει προς την θεμελιώδη συνταγματική αρχή του Κράτους Δικαίου, από την οποία απορρέει η υποχρέωση του Κράτους να εγγυάται υπέρ των πολιτών των πιστή εφαρμογή του νόμου και να προασπίζει τα δημόσια αγαθά. Τούτο επιτυγχάνεται με την αποτελεσματική λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών εφαρμογής και επιβολής του νόμου. Έτσι διαφυλάσσεται το κύρος του νόμου και επιβεβαιώνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στην έννομη τάξη, που πρέπει να γίνεται από όλους σεβαστή. Δεύτερον δε, η επίμαχη ρύθμιση αντιβαίνει προς την συνταγματική αρχή της ισότητας. Διότι θέτει τα πρόσωπα εκείνα, τα οποία, ενώ είχαν την πραγματική δυνατότητα και την βούληση να ιδρύσουν τηλεοπτικό σταθμό, δεν το έπραξαν όμως αυθαιρέτως και δεν παρέβησαν τον νόμο, σε εξόχως μειονεκτική μοίρα σε σχέση με τα πρόσωπα, τα οποία, με την αυθαίρετη κατάληψη ραδιοσυχνότητας, ίδρυσαν παρανόμως, χωρίς δηλαδή άδεια, τηλεοπτικό σταθμό.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here