Πέθανε ο σκηνοθέτης Δήμος Θέος

Πέθανε σε ηλικία 83 ετών ο σκηνοθέτης Δήμος Θέος. Ένας πρωτοπόρος του Νέου Ελληνικού Κινηματόγραφου που με τις ταινίες του, «Κιέριον» και «Εκατό ώρες του Μάη» σημάδεψε τον ελληνικό κινηματογράφο. 

Σε ανακοίνωση της, η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών εκφράζει την βαθιά θλίψη της για την απώλεια του αγαπημένου συναδέλφου και επίτιμου μέλους της: «Ο Δήμος Θέος με τη ζωή του, το έργο και τη δράση του, υπήρξε ένα πρότυπο ανθρώπου που οι αρετές του σπανίζουν διαρκώς στις μέρες μας. Εκτός από σημαντικός δάσκαλος ήταν πάνω από όλα πολίτης του κόσμου. Μας μίλαγε πάντα, ότι ο άνθρωπος της τέχνης για να είναι χρήσιμος, πριν αρχίσει να δημιουργεί πρέπει να γίνει ο ίδιος έργο τέχνης, να ζει σαν καλλιτέχνης, αρχή που τήρησε και διατήρησε σαν φωτεινό παράδειγμα, μέχρι τέλος, χωρίς να φοβάται κανένα τίμημα. Ήταν πάντα παρών σε όλους τους αγώνες και διεκδικήσεις της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, στηρίζοντας ιδιαίτερα πάντα τους νέους ανθρώπους, είτε στις σχολές όπου δίδασκε ή μέσω της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών».

Ο σκηνοθέτης Δήμος Θέος γεννήθηκε στην Καρδίτσα της Θεσσαλίας το 1935. Η παρουσία του στον Ελληνικό Κινηματογράφο με το ντοκιμαντέρ «100 Ώρες του Μάη» (1963), που αναφέρεται στην δολοφονία του βουλευτή της Αριστεράς Γρ. Λαμπράκη (1963), και την ταινία μεγάλου μήκους «Κιέριον» (1966/1997), που θα προβληθεί στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Βενετίας (1968) αποσπώντας ειδική διάκριση, θα εγκαινιάσουν μια νέα εποχή στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου. Οι δύο αυτές ταινίες δεν θα πάψουν ποτέ να αποτελούν σημεία αναφοράς στην εξέλιξη του ελληνικού σινεμά.

Το 1967, πριν από την δικτατορία της 21ης Απριλίου, ο Θέος ξεκίνησε να σκηνοθετεί την πρώτη ταινία του μεγάλου μήκους, το Κιέριον. Ένα φιλμ νουάρ σε πρώτο επίπεδο, το Κιέριον περιγράφει την προσπάθεια ενός δημοσιογράφου να βρει τον πραγματικό δολοφόνο ενός αμερικανού δημοσιογράφου για την οποία το παρακράτος τον κατηγορεί πως συνέργησε. Η υπόθεση έχει σαφείς αναφορές στη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζωρτζ Πολκ το 1948. Αποτελεί την πρώτη ίσως ελληνική πολιτική ταινία και παράλληλα εγκαινίασε το καλλιτεχνικό ρεύμα που ονομάστηκε Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος. Πολλοί μετέπειτα γνωστοί σκηνοθέτες του όπως ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος, ο Κώστας Σφήκας, ο Κώστας Φέρρης, ο Σταύρος Τορνές, η Τώνια Μαρκετάκη, ο Γιώργος Πανουσόπουλος κ.α. συνεργάστηκαν για τη δημιουργία της[4] . Ο ερχομός της δικτατορίας διέκοψε τη δημιουργία της ταινίας και ο Θέος διέφυγε μαζί με το υλικό της αρχικά στο Παρίσι και κατόπιν στη Αγγλία, όπου και μοντάρισε μια πρώτη μορφή της. Η δικτατορία είχε απαγορεύσει την προβολή της ταινίας στην Ελλάδα αλλά προβλήθηκε σε φεστιβάλ του εξωτερικού, ανάμεσά τους στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας του 1968, όπου έλαβε ειδικό βραβείο. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1974 μετά τη δικτατορία ο Θέος κατάφερε να ολοκληρώσει την ταινία η οποία κέρδισε το βραβείο καλύτερης ταινίας καλλιτεχνικής ταινίας στο 15ο Φεστιβάλ ελληνικού κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ενώ ο ίδιος ο Θέος βραβεύτηκε ως καλύτερος πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης . Την ίδια χρονιά συμμετείχε στο φεστιβάλ η Φόνισσα του Κώστα Φέρρη στην οποία ο Θέος είχε συμμετάσχει στη συγγραφή του σεναρίου.

Συλλυπητήριο μήνυμα του ΥΠΠΟΑ για τον θάνατο του Δήμου Θέου

Συλλυπητήρια για τον θάνατο του κινηματογραφιστή Δήμου Θέου εκφράζει σε μήνυμά του το υπουργείο Πολιτισμού.

«Η ταινία του «Κιέριον», την οποία σκηνοθέτησε λίγο πριν το πραξικόπημα του 1967, συνυπογράφοντας το σενάριο με τον Κώστα Σφήκα, ήταν η πρώτη ανοιχτά πολιτική ελληνική ταινία, και περιλαμβάνεται στον κατάλογο των ταινιών του περιοδικού Cahiers du Cin?ma για τις καλύτερες ταινίες μεταξύ 1968 και 1975» αναφέρει μεταξύ άλλων η ανακοίνωση.

«Με πέντε καθοριστικές ταινίες στο ενεργητικό του «Εκατό ώρες του Μάη» (1963), «Κιέριον» (1968), «Διαδικασία» (1976), «Καπετάν Μεϊντάνος» (1987), «Ελεάτης Ξένος» (1996), ο Θέος υπήρξε ένας διανοούμενος του ελληνικού σινεμά που δίδαξε σκηνοθεσία και κινηματογραφική θεωρία, αλλά εργάστηκε ως σκηνοθέτης και στο θέατρο και στην τηλεόραση. Παράλληλα έγραψε θεωρητικά και αισθητικά δοκίμια για τον φορμαλισμό, για το ιερό κ.ά. επίσης το μυθιστόρημα «Μανιάκ Μπέης» (Οδυσσέας 1994) και πολύ πρόσφατα το κύκνειο άσμα του «Οκτώ και δέκα επιχειρήματα για την αιωνιότητα του κόσμου» (Κάκτος 2018)» σημειώνεται.

Το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους συγγενείς και στους οικείους του Δήμου Θέου, που υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους έλληνες κινηματογραφιστές» καταλήγει η ανακοίνωση.

Συλλυπητήριο μήνυμα του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου για το θάνατο του Δήμου Θέου

«Τη βαθύτατη θλίψη και τα θερμά του συλλυπητήρια» για τον απώλεια «ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες κινηματογραφιστές» εκφράζει το το Ελληνικό Κέντρο Κινηματόγραφου (ΕΚΚ) σε συλλυπητήριο μήνυμα για τον θάνατο του Δήμου Θέου.

Το μήνυμα στη συνέχεια αναφέρει:

«Ο Δήμος Θέος υπήρξε ένας πρωτοπόρος και ρηξικέλευθος δημιουργός που το έργο του σημάδεψε τον κινηματογράφο στην Ελλάδα. Πέρα από τον κινηματογράφο, ασχολήθηκε με τη σκηνοθεσία στην τηλεόραση και στο θέατρο, καθώς και με τη συγγραφή στο πεδίο της θεωρίας της αισθητικής και με το δοκίμιο, ενώ δίδαξε σκηνοθεσία και κινηματογραφική θεωρία.

Απόφοιτος της Σχολής Σταυράκου, ξεκίνησε την ανατρεπτική του καριέρα ως βοηθός σκηνοθέτη σε διάφορες ταινίες το 1958. Η ταινία του «Κιέριον», την οποία σκηνοθετεί και συνυπογράφει το σενάριο μαζί με τον Κώστα Σφήκα, ήταν η πρώτη ανοιχτά ελληνική πολιτική ταινία και θεωρείται πως άνοιξε το δρόμο στον «Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο». Η ταινία απέσπασε ειδική μνεία στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας (1968), το πρώτο βραβείο και βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης (1974) και περιλαμβάνεται στον κατάλογο των ταινιών του περιοδικού Cahiers du Cin?ma για τις καλύτερες ταινίες μεταξύ 1968 και 1975.

Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου υποστήριξε σταθερά το έργο του Δήμου Θέου («Κιέριον» 1974, «Καπετάν Μεϊντάνος» 1987, «Ελεάτης Ξένος» 1996) που αναμφίβολα αποτελεί τομή για την ιστορία της κινηματογραφικής τέχνης στην Ελλάδα και ξεπέρασε τα εθνικά όρια. Οι σκέψεις, η μεθοδολογία και το έργο του έχουν καίρια θέση στην πολιτιστική κληρονομιά της χώρας και θα εμπνεύσουν τις επόμενες γενιές κινηματογραφιστών».

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here