Παρέα με τον Αλή στον χειμώνα της αραβικής ερήμου

 

 

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

 

Ο χειμώνας σε όλα ετούτα τα μέρη που παρευρίσκονται, διασταυρώνονται, συντυγχαίνουν και εντοπίζονται στις γεωγραφικές παρυφές του Τροπικού του Καρκίνου, όπως η περιοχή συγκεκριμένα του Σουλτανάτου του Ομάν,  στην πραγματικότητα είναι περισσότερο συμβολικός, παρά ουσιαστικός και δύσκολος να τον βιώνεις και να τον ανταπεξέρχεσαι, ειδικά εάν ελπίζεις και προσδοκείς σε διαφορετικές συνθήκες. Η σκληρότητα της φύσης αποδεικνύεται, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, μεγαλύτερη και ισχυρότερη από τους χειμώνες που επισκέπτονται την περιοχή.  Έτσι το να πέσει κάποια στάλα βροχής από ψηλά ή να κατρακυλήσει έστω και λίγο η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αποδεικνύεται θαυματουργική διαδικασία.  Όλα τα άλλα είναι φρούδες ελπίδες που εμφιλοχωρούν στη σκέψη των περισσότερο ευφάνταστων. Οι ευρωπαϊκοί ή πιο πολύ οι αμερικανικοί χειμώνες, ανήκουν οριστικά και μονίμως στην ακραία φαντασία των περισσότερων επισκεπτών, κυρίως. Έτσι μπορεί να μην υπάρχουν ούτε να παρατηρούνται ακραία καιρικά φαινόμενα σταλμένα από τον Αλλάχ εκεί ψηλά, αλλά η ραδιούργα φύση εξισορροπεί τεχνηέντως τα πράγματα και τις καταστάσεις έχοντας τις δικές της προειλημμένες αποφάσεις και εφαρμόζοντας τους δικούς της άτεγκτους και αναλλοίωτους νόμους. Στις δικές μας πόλεις ο χειμώνας υπαινίσσεται ή δρομολογεί εσωστρέφεια, περιορισμό κυκλοφορίας στους δρόμους, κρύο, χιόνια, βροχές και λάσπη, αλλά εδώ, αντίθετα,  σημαίνει ζέστη με  ιδρώτα και  βαριά  ατμόσφαιρα με εξάντληση, καρηβαρία και συνεχόμενη δίψα. Τα παλτά των ευρωπαίων έχουν, διαχρονικά και  αναγκαστικά,  αντικατασταθεί από τις γνωστές και παραδοσιακές κάτασπρες ριχτές κελεμπίες στους άντρες, άνετες στην εφαρμογή τους, οι οποίες  λόγω του χρώματός τους αποτρέπουν σε ικανό βαθμό την απορρόφηση της θερμότητας του περιβάλλοντος και της ενοχλητικής και επικίνδυνης ηλικιακής ακτινοβολίας.

Η ανυπαρξία δρόμων και μεγάλων οδικών αρτηριών στα επαρχιακά και απομονωμένα μέρη, ειδικά εκείνων που  βρίσκονται στην άλω της παραδοσιακής κατοικήσιμης γης και στην απαρχή της απέραντης αραβικής ερήμου,  εξισορροπείται από την έλλειψη βροχής και λάσπης. Όλα τελικά φαίνεται να έχουν το τίμημά τους σκέφτομαι και την υφέρπουσα  σημασία τους, κρυφή ή φανερή.

* * * * *

Μιλώντας με κατοίκους του Σουλτανάτου του Ομάν, διαπιστώνεις μεγάλες αλήθειες οι οποίες ίσως είναι λίγο ξεχασμένες και παραγκωνισμένες στα μεσογειακά μέρη μας. Οι μεγαλύτεροι, σε ηλικία, δεν βιάζονται να σε διακόψουν,  να μιλήσουν ή να απαντήσουν. Σε ακούνε σιωπηλά χαμογελώντας ήπια κι ύστερα αφού περάσει λίγη ώρα εκστομίζουν την γνώμη τους αργά και φιλοσοφημένα, και κυρίως  με έκδηλη καλωσύνη.  Με λίγα συγκεκριμένα  λόγια  και το σπουδαιότερο χωρίς εμπάθεια, ενώ ταυτόχρονα σε κοιτάνε βαθιά στα μάτια. Ο Αλή δεν είναι, τουλάχιστον έτσι δείχνει,  εγωιστής. Δραστηριοποιείται στο χώρο του τουρισμού εδώ και κάποια χρόνια αφού έχει πλέον πεισθεί για το μέλλον της εν λόγω αναδυόμενης με έκδηλη αισιοδοξία δραστηριότητας,  και διευθύνει ένα μεγάλο τουριστικό γραφείο στη Μασκάτ που αποτελεί ιδιοκτησία του με αρκετά άτομα στην διάθεσή του, όπως γραμματείς, οδηγούς, ξεναγούς και άλλα σχετικά επαγγέλματα. Ο βασικός μισθός των υπαλλήλων του, κυμαίνεται περί τα χίλια ευρώ μηνιαίως, όπως περίπου και των περισσότερων άλλων χαμηλόβαθμων και νέων εργαζόμενων στη χώρα του.  Να σημειώσω με την ευκαιρία πως ένα ριάλ του Ομάν ισοδυναμεί περίπου με τρία ευρώ σε τούτη τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Έχει ηλιοκαμένο πρόσωπο, φορά την παραδοσιακή στολή της χώρας του, την άσπρη κελεμπία που αποκαλείται ‘ντισντάσα’, και είναι περιέργως  αεικίνητος. Τον συναντώ εκεί που κυριολεκτικά δεν τον περιμένω, φορώντας  το μονίμως γνωστό του υπομειδίαμα. Δείχνει σαν να έχει ενστερνισθεί βαθιά την προτροπή του μακρυνού, γεωγραφικά και χρονικά,  Κομφούκιου, όταν τόσο φιλοσοφημένα εκείνος  προέτρεπε  τους άλλους να επιλέξουν ένα επάγγελμα που να αγαπούν τόσο πολύ ‘ώστε να μην είναι αναγκασμένοι να δουλεύουν ούτε μια μέρα στη ζωή τους’.  Στο κεφάλι του φέρει μονίμως το γνωστό κούμα ή κοφίγια, ένα καπέλο χαρακτηριστικό των αντρών που το φοράνε τις καθημερινές μέρες σε αντίθεση με το κάπως πιο επίσημο ‘μουσάρ’, τουτέστιν ένα μαντήλι τυλιγμένο δύσκολα οφείλω να ομολογήσω στην περιφέρεια του κεφαλιού τους.

 

Αρέσκεται να ακούει από τους άλλους πως η χώρα του είναι οργανωμένη άψογα σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη, δηλώνει συνεχώς την καλωσύνη και τις ξεχωριστές ικανότητες διακυβέρνησης του Σουλτάνου της χώρας του και χαμογελά μονίμως και κρυφίως. Έχει δέκα παιδιά κι η γυναίκα του επιθυμεί, όπως μου αποκαλύπτει, και άλλο ένα. Κάποια στιγμή επιστράτευσα το δημοσιογραφικό μου απωθημένο και τον ρώτησα διάφορα πράγματα, με κάποιο ύπουλο τρόπο, οφείλω να ομολογήσω, σε μια προσπάθεια αλίευσης ορισμένων, μάλλον, λίγο ενοχλητικών  απαντήσεων. Δεν είχα, όμως για να είμαι ειλικρινής,  ούτε στιγμή λησμονήσει, ούτε απωθήσει στην περιφέρεια του μυαλού μου, την γνώμη του Γιόζεφ Ροτ, μισού συγγραφέα και μισού δημοσιογράφου,  την οποία κατέγραψε αργότερα στο αντίστοιχο τμήμα του βιβλίου του ‘Τα χρόνια των ξενοδοχείων’, σε μια προσπάθεια να μας προσφέρει το πορτραίτο της εποχής του,  με την ευκαιρία εν προκειμένω της επίσκεψής του στον Πρόεδρο, Αχμέτ Ζόγου,  της Αλβανικής Δημοκρατίας, το 1927, πως ‘… Οι συνεντεύξεις είναι το άλλοθι του δημοσιογράφου, που δεν έχει ιδέες-και προσπαθεί να δικαιολογήσει την έλλειψη φαντασίας’, κι’ έτσι  σε μια προσπάθεια να μάθω περισσότερα για το Σουλτανάτο του  Ομάν τον ρώτησα τι είναι εκείνο που τον ενοχλεί στη χώρα του, ή εστίασα ακόμα περισσότερο ποιά ήταν τα τρία χειρότερα πράγματα στον τόπο του. Απέφυγε για μεγάλο χρονικό διάστημα να απαντήσει, αλλάζοντας συζήτηση. Κατάλαβα πως ενοχλήθηκε και φρόντισα ξανά να επανέλθω μετά από λίγο, διαφορετικά, ρωτώντας τι θα ήθελε να αλλάξει στη χώρα του ο Σουλτάνος και δεν το έκανε έως τώρα.  Τον επαίνεσε δεόντως, και καλά έκανε αφού όπως μου εκμυστηρεύτηκε το κράτος δίνει ισχυρά κίνητρα σχεδόν σε όλους στη δημιουργία επιχειρήσεων, αρκεί να προσλαμβάνουν γηγενείς σε μεγάλο ποσοστό και μικρότερο ποσοστό μεταναστών, με τη φορολογία, κατά τα λεγόμενά του, να μην υφίσταται στα ετήσια εισοδήματα που ανέρχονται έως τις επτακόσιες χιλιάδες ευρώ. Κατά τα άλλα, κάποια στιγμή μου εξομολογήθηκε ότι δεν συμπαθεί όσους πίνουν κρυφά αλκοολούχα ποτά και περισσότερο την επιθετική συμπεριφορά στους συνανθρώπους τους, στη συνέχεια. Αποφεύγει να κάνει κριτική στο ισχύον πολιτικό καθεστώς, κάτι που ισχύει για όλους τους πολίτες όπως γρήγορα μου κοινοποίησαν.

* * * * *

Σχόλια κακεντρεχή στα γνωστά και δημοφιλή μέσα της κοινωνικής δικτύωσης, όπως τα γνωρίζουμε εμείς στα μέρη μας, επιφέρουν σε σύντομο χρονικό διάστημα την άμεση και παραδειγματική τιμωρία όλων των εμπλεκομένων. Παρατηρώ, όλες τις μέρες που βρίσκομαι εδώ,  πλήρη απουσία λεκτικών εκρήξεων απ’ όλους, γραμμένων συνθημάτων  σε τοίχους κτιρίων και διαμαρτυρίες γενικώς. Κάποιες μικρές αντιδράσεις που φάνηκαν να δρομολογούνται,  πριν από λίγο καιρό, από φτωχούς μετανάστες, όπως μου είπε, τακτοποιήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν μου εξήγησε τις λεπτομέρειες και τον τρόπο. Στην τηλεόρασή τους, είναι έκδηλη η ευγένεια των συνομιλούντων, δημοσιογράφων και προσκεκλημένων,  και δεν διαπίστωσα, έστω στην αραβική γλώσσα,  ούτε στιγμή υποψία προσβλητικών διακοπών του ενός στον άλλο, ή ταυτόχρονη ομιλία πολλών, την τόσο γνωστή και δημοφιλή συνήθεια στα ημέτερα δίκτυα, που επί καθημερινής βάσεως θυμίζουν στιγμές από ανεξέλεγκτες συναθροίσεις αλλότριων έμβιων όντων σε αλλόκοτα και αποκρουστικά μέρη.

Το ταξί που του ζήτησα, σήμερα, να βρίσκεται μαζί μου για μεγάλο μέρος της μέρας ώστε να μπορέσω να επισκεφτώ κάποιες γωνιές που με ενδιέφεραν, και το σπουδαιότερο με διαρκείς και συνεχόμενες ωριαίες στάσεις σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, ήρθε σύντομα έξω απ’ το ξενοδοχείο μου και ο οδηγός του ήταν κάτι παραπάνω από ευγενικός.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here