Παρασκευή Τσιμά: «Κυκλαδικός πολιτισμός. Ένα ταξίδι στις προϊστορικές Κυκλάδες μέσα από τις αισθήσεις των παιδιών»

 

 

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Τον Νοέμβριο του 2016 παρακολούθησα στην Αθήνα, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, την Έκθεση «Κυκλάδες – 5000 χρόνια πριν» και εκείνη τη στιγμή ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ με τα παιδιά του Βόλου τη συγκίνηση που μου προκάλεσε. Θυμήθηκα την πρώτη μου αρχαιολογική εκδρομή ως φοιτήτρια με καθηγητή τον Γιάννη Σακελλαράκη στην Κνωσό. Επτά η ώρα το πρωί, γιατί μόνο αυτή την ώρα όπως έλεγε ο καθηγητής μας, είναι το φως καθαρό και οι ήχοι ξεχωρίζουν και στη συνέχεια να μας ρωτάει… γιατί πιστεύουμε  ότι επέλεξαν αυτόν τον τόπο οι άνθρωποι της εποχής εκείνης και να μας ζητάει να ακούσουμε και να παρατηρήσουμε το περιβάλλον γύρω μας που δίνει από μόνο του τις απαντήσεις. Η έκθεση αυτή ήθελε να τονίσει ακριβώς αυτή τη  μακρά διάρκεια στην ιστορία, τις σταθερές που δεν αλλάζουν και ας έχουν περάσει χιλιάδες χρόνια και ήταν η αφορμή για το ταξίδι μας στις προϊστορικές Κυκλάδες με βοηθό τις μουσειοσκεύες του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης». Συνομιλούμε με την Παρασκευή Τσιμά, ιστορικό-αρχαιολόγο, υπεύθυνη του εκπαιδευτικού προγράμματος και επιμελήτρια της έκθεσης των εργασιών των παιδιών που παρακολούθησαν το πρόγραμμα στο «Στέκι Παιδιού» στην πόλη του Βόλου.

-Πώς λειτούργησε η μουσειοσκευή του Μουσείου Κυκλαδικής τέχνης στο πρόγραμμα και στο αποτέλεσμα; 

Η μουσειοσκευή λειτούργησε με τρόπο μαγικό στα μάτια των παιδιών. Φανταστείτε την έκπληξή τους όταν ανοίξαμε τη βαλίτσα του μουσείου και αντίκρισαν το περιεχόμενό της! Από αυτήν ξεκίνησε ένα υπέροχο ταξίδι στις προϊστορικές Κυκλάδες.

Οι Μουσειοσκευές είναι βαλίτσες που σχεδιάστηκαν για να φέρουν πιο κοντά τον κόσμο του Μουσείου στα παιδιά και στους εκπαιδευτικούς και περιέχουν αρχαιολογικά αντίγραφα, εκπαιδευτικό υλικό και παιχνίδια.  Κάθε μουσειοσκευή αναφέρεται σε ένα διαφορετικό θέμα και ο εκπαιδευτικός μπορεί να χρησιμοποιήσει το υλικό για να προτρέψει τους μαθητές να συμμετέχουν και οι ίδιοι ενεργά στην παρουσίαση. Πρόκειται δηλαδή για ένα εκπαιδευτικό εργαλείο που έχει ως στόχο να προκαλέσει τη δημιουργικότητα των παιδιών και να τα κάνει να αγαπήσουν τα μουσεία.

Ο αρχικός σχεδιασμός μας ήταν να δανειστούμε τη μουσειοσκευή για τον Κυκλαδικό πολιτισμό.  Στη συνέχεια όμως μας κίνησε το ενδιαφέρον η πολυαισθητική βαλίτσα για τα άτομα με προβλήματα όρασης και αποφασίσαμε να δανειστούμε και να υλοποιήσουμε το πρόγραμμα και σε συνεργασία με τα Ειδικά σχολεία της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Το εποπτικό υλικό της μουσειοσκευής πλαισιώθηκε από ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που προσέγγισε πολύπλευρα τον κυκλαδικό πολιτισμό και έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση του με τη σύγχρονη τέχνη απ’ όπου και εμπνεύστηκαν τα παιδιά τις αυτοπροσωπογραφίες τους.

– Πόσα παιδιά συμμετείχαν στο πρόγραμμα, με τι δραστηριότητες;

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν περίπου 400 παιδιά από τα σχολεία και τα ειδικά της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κάθε ομάδα ολοκλήρωνε το πρόγραμμα με διαφορετικό εργαστήριο. Έχουμε λοιπόν έργα κεραμικά στα οποία περιλαμβάνονται  ειδώλια με διπλωμένα χέρια, κεφάλια, «τηγανόσχημα» αγγεία, ζωόμορφα ειδώλια, κυλινδρικές πυξίδες και έργα ζωγραφικά, χάρτες, πορτρέτα παιδιών και ασκήσεις φαντασίας όπως το εργαστήριο «Δες το ειδώλιο αλλιώς…» που είναι και ο τίτλος του διαγωνισμού που ετοιμάζει το τμήμα εκπαιδευτικών προγραμμάτων του μουσείου. Η μεγάλη συμμετοχή των παιδιών, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάζονται στην έκθεση, οδήγησαν το Τμήμα Προγραμμάτων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης να παραχωρήσει στις Παιδικές Βιβλιοθήκες του Δήμου Βόλου τη σχετική μουσειοσκευή μέχρι και το 2019 για να αξιοποιηθεί και από άλλα σχολεία της Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας αλλά και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

 

– Συναντήσατε δυσκολίες; Η ανταπόκριση των παιδιών;

Η δημιουργία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος είναι μια διαδικασία γοητευτική και πολύ δημιουργική. Υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που ο καθένας καλύπτει το θέμα από τη δική του πλευρά έτσι λοιπόν θεατρολόγοι, μουσικοί, εικαστικοί, κεραμίστες, μουσικολόγοι και πολλοί άλλοι ενώσαμε τις δυνάμεις μας και κατορθώσαμε να παρουσιάσουμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα  που από τα έργα των παιδιών καταλαβαίνουμε την ανταπόκριση που είχε στους μαθητές.


– Τα παιδιά ειδικής αγωγής; Είδαμε θαύματα γλυπτικής.

Η πολυαισθητική βαλίτσα περιέχει ένα βιβλίο, ένα κεντημένο χάρτη, έναν απτικό χάρτη νερού, πέτρες, κλωστές, θραύσματα από αντίγραφα ειδωλίων, κομμάτια αφρολέξ και ένα μαρμάρινο αντίγραφο ειδωλίου. Με όλα αυτά τα αντικείμενα τα παιδιά έπαιξαν και χάρηκαν ιδιαίτερα με το παιχνίδι του ταξιδιού με βότσαλα και χάρτινα καραβάκια κατανοώντας με αυτό τον τρόπο το ταξίδι από νησί σε νησί των Κυκλαδιτών. Συμμετείχαν  ενεργά σε μουσικοκινητικές δραστηριότητες, έδωσαν μορφή στον πηλό δημιουργώντας τα δικά τους ειδώλια και ζωγράφισαν ευφάνταστα έργα ζωγραφικής με τον τίτλο «Το δικό μου ειδώλιο έχει το χρώμα που αγαπώ» με την αμέριστη πάντα υποστήριξη των δασκάλων και των συνοδών τους


– Πώς παρουσιάζεται το σύνολο των έργων στην έκθεση;

Τα έργα παρουσιάζονται σε ενότητες ανάλογα με το θέμα που είχε το κάθε εργαστήριο ή η σχολική τάξη. Έχουμε λοιπόν τους χάρτες, τα ειδώλια με διπλωμένα χέρια,  κεφάλια εμπνευσμένα από τα κυκλαδικά, «τηγανόσχημα» αγγεία, κυλινδρικές πυξίδες, ζωόμορφα ειδώλια,  πορτρέτα των παιδιών από πηλό και  ζωγραφικά πορτρέτα.

– Ποιος είναι ο επόμενος στόχος για το «Στέκι Παιδιού»; 
Ταξίδια πάντα στο χώρο και στο χρόνο με θέματα εμπνευσμένα από την ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό. Επόμενος σταθμός η αρχαϊκή εποχή με τα σπουδαία δημιουργήματα της, τους Κούρους και τις Κόρες και συνεχίζονται και τα  προγράμματα που αφορούν στο βιβλίο και την ανάγνωση.

Η έκθεση που στεγάζεται στο Κέντρο Τέχνης «Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο» στον Βόλο, θα παραμείνει ανοιχτή έως και την Παρασκευή, 2 Φεβρουαρίου 2018.

 

Print Friendly, PDF & Email

2 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Από προσωπική εμπειρία, το πιο βαθειά ανθρώπινο εργαστήρι τέχνης για παιδιά που έχω συναντήσει. Πόσο ουσιαστική προσπάθεια, αυτό που λέμε «Τίποτε δεν πάει χαμένο»! Βεβαίως υπάρχουν και άλλα εργαστήρια και άλλοι φωτισμένοι άνθρωποι κοντά στα παιδιά μας. Τα εργαστήρια της ελπίδας!
    Απολαμβάνουμε το τωρινό αποτέλεσμα, αναμένουμε την επόμενη έκπληξη!

  2. Μπράβο! Αξίζει κάθε έπαινος στους παιδαγωγούς που εργάζονται στο στέκι! Ας μου επιτραπεί και λίγο περισσότερο ενθουσιασμός εξ αιτίας της αναφοράς στον σπουδαίο Γιάννη Σακελλαράκη και την Κνωσό! Δύναμη καλή για τη συνέχεια του έργου σας!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here