Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΔΟΥΚΑ

Φανταστείτε την εικόνα ενός οικοδομήματος-του εκπαιδευτικού οικοδομήματος: Στην κορυφή, τα κέντρα λήψης αποφάσεων (πολιτική ηγεσία,  επιτροπές ειδικών κ.α.). Στη βάση αυτοί που υλοποιούν τις  εντολές (εκπαιδευτικές κοινότητες). Όλα διαμορφώνονται κεντρικά. Μετά διαβιβάζονται στα σχολεία. Οι εκπαιδευτικοί θα τα διδάξουν. Oι μαθητές/τριες  πρέπει να  τα αφομοιώσουν,  να δώσουν εξετάσεις, να πάρουν βαθμούς και απολυτήρια  (και αν έχουν αντιρρήσεις, θα έρθουν οι βαθμοί των εξετάσεων για να προσαρμοστούν ανάλογα).  «Γυρίστε όλοι στη σελίδα 10», είναι η επιτομή του συστήματος. (Και αν επιτυγχάνονταν το ίδιο βιβλίο να είναι ανοικτό στην ίδια σελίδα, στον ίδιο χρόνο, στις ίδιες τάξεις σε όλη την επικράτεια, θα ήταν το επιστέγασμα της «αποδοτικότητας»).

Το σύστημα λειτούργησε με επιτυχία για μακρό χρονικό διάστημα. Βρίσκεται  σε  κρίση, αποτέλεσμα της αλλαγής των συνθηκών.  Δεν είναι μόνο ότι  αλλάζει η ποσότητα/ροή πληροφοριών/γνώσεων. Είναι ότι αλλάζει ο ίδιος ο τρόπος παραγωγής-διακίνησης γνώσεων.  Οι παλιές κατακόρυφες αλυσίδες μετάδοσης (πομπός-δέκτης)  δεν λειτουργούν. Οι νέοι τρόποι επικοινωνίας- ιδιαίτερα μέσω της τεχνολογίας του διαδικτύου- φέρνουν στην επιφάνεια κοινωνικές πρακτικές που βασίζονται σε πιο «επιπεδοποιημένες»,  προσωποποιημένες και συλλογικές διαδικασίες διαμόρφωσης νοημάτων. Μειώνεται η απόσταση μεταξύ «παραγωγών» και «καταναλωτών» μαθησιακών προϊόντων. Οι καταναλωτές μπορούν να γίνουν  παραγωγοί, οι παραγωγοί καταναλωτές. Λόγω του μικρού κόστους και της σχετικής ευκολίας παραγωγής, τα ψηφιακά μέσα και εργαλεία αυξάνουν τις δυνατότητες δημιουργίας υλικών και σχεδίων σε μικρές κλίμακες. Που μπορούν να ανανεώνονται, να είναι ανοικτά σε διαρκή αξιολόγηση-βελτίωση με τη συμβολή των εκπαιδευτικών, με συμμετοχή και διάλογο.

Ας  τροποποιήσουμε την αρχική εικόνα σύμφωνα με τα προηγούμενα. Θα  τη φανταστούμε ανεστραμμένη. Τώρα  τα σχολεία βρίσκονται στο επίκεντρο ( με δημόσια χρηματοδότηση, υποστήριξη-κίνητρα).

Σχολεία-Οργανισμοί/Κοινότητες  που παράγουν και δημιουργούν τα ίδια.

Σχολεία-Δημιουργικοί χώροι μάθησης, συνδεδεμένοι με τις τοπικές και παγκόσμιες κοινότητες, με τη χρήση πολλαπλών πηγών μάθησης.  Όλα αυτά  επανέρχονται με πολλούς τρόπους ως καθολικό αίτημα αλλαγής των σχολείων και της μάθησης, χωρίς όμως ποτέ να φθάνουν στο κρίσιμο σημείο της υλοποίησης στη σχολική ζωή.

Ερώτημα που εγγίζει βαθύτερες πτυχές των κινήτρων, των πολιτισμικών ταυτοτήτων των σχολείων:  Πώς οι συμμετέχοντες σε πρακτικές αλλαγών,  μαθαίνουν να  κάνουν τα πράγματα διαφορετικά και καλύτερα;   Ένας άλλος, εναλλακτικός παιδαγωγικός σχεδιασμός θα ξεκινούσε διαφορετικά. Με τη διαμεσολάβηση με τις σχολικές εμπειρίες.  Θα συνομιλούσε  με τις κατακτημένες πρακτικές των εκπαιδευτικών και των σχολείων, για τη διεύρυνση  του ρεπερτορίου τους.   Με παρότρυνση, κίνητρα,  εργαλεία και διαδικασίες για τη βελτίωση των ευκαιριών μάθησης.  Με τις  σκαλωσιές που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες ως προς την αναζήτηση-καταγραφή-τεκμηρίωση, τη  συνεργασία σε ομάδες, σε αυτοκατευθυνόμενες και συνεργατικές μορφές μάθησης.

Σε αναβαθμισμένους   ρόλους των εκπαιδευτικών-μέσω της επαγγελματικής  ανάπτυξης:

Εκπαιδευτικοί -Σχεδιαστές εκπαιδευτικών περιβαλλόντων μιας διαφοροποιημένης παιδαγωγικής, θεμέλιο της  ισότητας ευκαιριών.

Εκπαιδευτικοί- Συνδιαμορφωτές των προγραμμάτων.

Εκπαιδευτικοί -Προωθητές επαγγελματικών κοινοτήτων μάθησης  που δημιουργούν και διαμοιράζονται Μαθησιακά σχέδια (σχέδια μαθήματος, σχέδια εργασίας, σενάρια δραστηριοτήτων, εκπαιδευτικά υλικά στις τοπικές συνθήκες κ.α.)

Ξανά το θεμελιακό ερώτημα: Τί είδους  μάθηση για ποιους πολίτες- πρόσωπα-εργαζόμενους; Δύσκολο να προβλέψεις, αλλά κάποιες  κατευθύνσεις  είναι ορατές: Εστίαση-εμβάθυνση σε κύριες ιδέες/έννοιες/γεγονότα/διαδικασίες αντι του κατακλυσμού ύλης. Και  αντι της απλής αποστήθισης, η  οργάνωση  σε δραστηριότητες που στηρίζονται  στις λεγόμενες  νέες ικανότητες/δεξιότητες/αξίες/γραμματισμούς του 21ου αιώνα.

Φανταζόμαστε ένα  ταξίδι δια βίου μάθησης- απο γνωστές σε άγνωστες εμπειρίες ζωής, στην κατανόησή τους, στην κριτική στάση, στην παραγωγή νέων σχεδίων νοηματοδότησης-δράσης στη ζωή.

Ταξίδι  στους νέους κόσμους μάθησης και αλλαγών,  στους προμαχώνες των παγκόσμιων εκπαιδευτικών κοινοτήτων. Στις εμπροσθοφυλακές  εκπαιδευτικών και σχολείων,   όπως στα πιλοτικά προγράμματα της περιόδου 2010-2012, στην τελευταία εκδοχή των Μεγάλων Αλλαγών.  Αλλά που δεν  συνάντησαν γόνιμο  έδαφος στις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις.

Ας το πούμε χωρίς περιστροφές: Τέτοια μεγάλα κύματα αλλαγών, έχουν πάντα στην εκπαιδευτική ιστορία δημοκρατικό-προοδευτικό πρόσημο. Παρά τις όποιες αδυναμίες/αποτυχίες, η Δημοκρατική-Προοδευτική παράταξη γονιμοποίησε τα μεγάλα  ιστορικά-εκπαιδευτικά ρεύματα. Δεν είναι κάποια μεγαλύτερη  αξιοσύνη, το εμπόδιο είναι οι περιοριστικές παραταξιακές αντιλήψεις. Πολλές ιδεοληψίες-δογματισμοί-στερεότυπα  κυριαρχούν στο δημόσιο, κομματικό διάλογο. Οι μεν βλέπουν τον κόσμο ως μια Κρατικο-Κομματική  μηχανή που θα χειραγωγήσει «άνωθεν» τους ανθρώπους.  Για τους άλλους, ο κόσμος μια τεράστια «ελεύθερη αγορά» ανταγωνισμού, κέρδους, εξατομίκευσης. Με τέτοιες μονομέρειες, δεν είναι παράδοξο ότι κινούνται αποσπασματικά-μονοδιάστατα,  στην επιφάνεια των πραγμάτων (αριθμός εξετάσεων, ποσότητα ύλης, αυστηρότητα- χαλαρότητα, αριστεία (των λίγων) ή ισότητα (προς τα κάτω των πολλών). Η ουσία δεν θίγεται ποτέ.

Η Προοδευτική Παράταξη δεν εδράζεται σε παρόμοιες ιδεοληψίες/δόγματα. Είναι «καταδικασμένη», για το λόγο αυτό,  να στηρίζεται συνεχώς στην ικανότητά της να κινεί τα πράγματα προς τα μπρος, να επιβεβαιώνει την αξία της συνεχούς βελτίωσης. Έτσι μόνο μπορεί να υπάρξει.  Έτσι έχει νόημα η ύπαρξή της.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here