π. Βασίλειος Θερμός: Ξεκλειδώνοντας τις σχέσεις

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Η οικογένεια παίζει τον κύριο ρόλο στην εξέλιξή μας, αυτή καθορίζει τη σχέση μας με τη ζωή και τους συνανθρώπους μας. Η σχέση ανάμεσα στους συζύγους, η σχέση γονιών και παιδιών, τα μυστικά της διαπαιδαγώγησης μικρών και μεγάλων, κυρίως όμως τα κρυμμένα ψυχικά τραύματα και οι λαβύρινθοι της ανθρώπινης ψυχής είναι τα θέματα που απασχολούν τον συγγραφέα, ο οποίος καταθέτει το απόσταγμα της ποιμαντικής και ψυχοθεραπευτικής του εμπειρίας. «Ξεκλειδώνοντας τις σχέσεις», του π. Βασιλείου Θερμού,  Δομή – Αρχονταρίκι. Τα κείμενα είναι ομιλίες που πραγματοποιήθηκαν σε Σχολές Γονέων, Σχολεία, Ενορίες κ.λ.π. συνοδεύονται δε από τις σχετικές ερωτήσεις που είχαν τεθεί στον ομιλητή. Ένα επιπλέον, λοιπόν, στοιχείο που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει, είναι η διατήρηση της ζωντάνιας και της πιστότητας του προφορικού λόγου. Η δε παρουσίαση των ερωταπαντήσεων λύνει πολλές απορίες του αναγνώστη που πιθανόν κι αυτός θα ήθελε να θέσει στον συγγραφέα.

Το βιβλίο παρουσιάζεται την Κυριακή, ωρα 1.00 μ,μ στο ξενοδοχείο Κάραβελ, βασιλέως Αλεξάνδρου 2. Μιλούν οι: π. Σπυρίδων Βασιλάκος, Εφημέριος Ιερού Ναού Ευαγγελιστού Λουκά Θήβας, Δρ. Αγγελική Τζουβάλη-Καριώτογλου, Θεολόγος-Συγγραφέας. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο συγγραφέας του βιβλίου π. Βασίλειος Θερμός.

– Άλλο ένα βιβλίο σας για τους λαβύρινθους της ανθρώπινης ψυχής;

Δεν ξεμπερδεύεις ποτέ με τους λαβύρινθους της ψυχής. Απλώς εξομαλύνεις περάσματα και φωτίζεις δύσβατα. Για να μην σκοντάφτεις διαρκώς και πονάς, για να μην προκαλείς πόνο σε άλλους. Δεν στοχεύουμε σε ικανοποίηση της γνώσης και της περιέργειας, αλλά σε ξεκλειδώματα, όπως λέει και ο τίτλος.

– Τι περιλαμβάνει το νέο σας πόνημα; Σε ποιους απευθύνεται;  

Περιέχει ομιλίες που έγιναν σε ποικίλα ακροατήρια και επικεντρώνεται κυρίως σε οικογενειακά ζητήματα. Η ζωντάνια του άμεσου ακροατηρίου παράγει κάτι διαφορετικό από το γραφείο- χρήσιμα και τα δύο. Τα μάτια των νέων ή των γονιών τα οποία παρακολουθούν και αναρωτιούνται, πονάνε και ελπίζουν, αυτά τα μάτια γέννησαν ποικιλία θεμάτων, που όμως αφορούν σχεδόν όλους μας. Διότι οι ζωές μας είναι πολυσύνθετες και οι συμπεριφορές μας πολύπλοκες. Διότι διαδραματίζουμε καθημερινά πολλαπλούς ρόλους- σε άλλους ρέουν τα πράγματα φυσικά και σε άλλους έχουμε εμπλοκές.

– «»Μη με αγγίζεις! Μη με ρωτάς! Μη μου μιλάς! Μείνε μαζί μου».  Οι σχέσεις των ανθρώπων στο έλεος μιας ρευστής εποχής;

Υπάρχουν και αυτοί που δεν θέλουν κουβέντες, μόνο παρουσία ζεστή και στηρικτική. Αλλά είναι πολλοί ακόμη εκείνοι οι οποίοι αναζητούν διάλογο ουσιαστικό, που θα τους βοηθήσει να ξεφοβηθούν από όσα τους τρομάζουν. Βλέπετε, ο λόγος έχει την ικανότητα να περιγράφει το ‘τέρας’ και έτσι να το απομυθοποιεί. Από την άλλη, πρέπει να δείξουμε πολύ σεβασμό σε όσους βαρέθηκαν τα λόγια, ίσως επειδή συνάντησαν πολλά κούφια μέχρι τώρα που τους άφησαν ακάλυπτους. Αυτοί μας καλούν σε κάτι πιο δύσκολο, να αντέξουμε τον άλλο και να δώσουμε καρδιά αντί για λόγο.

– Στα χρόνια της κρίσης που περάσαμε πιστεύετε πως οι δεσμοί ήταν υποστηρικτικός παράγοντας για να αντιμετωπίσουμε την οδύνη μέσα και γύρω μας;

Οπωσδήποτε. Μια πιο ‘δυτική’ ή πιο ‘βόρεια’ κοινωνία, με τους ίδιους οικονομικούς δείκτες θα ήταν σε χειρότερη ψυχολογική και βιολογική κατάσταση. Αλλά χρειάζεται να αναρωτηθούμε μήπως οι ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί έχουν εν μέρει δημιουργήσει την κρίση! Αναφέρομαι σε αυτό το φαινόμενο στο βιβλίο μου Φυγή προς τα εμπρός. Κληρονομήσουμε ένα είδος συγγενικών δεσμών το οποίο μας έσωσε σε άλλες δύσκολες εποχές, σήμερα όμως μας πνίγει.

– Τα είδη των ανθρώπινων σχέσεων, ζευγάρι, γονείς, παιδιά, πέρα απο τις ιδιαιτερότητες τι κοινά έχουν;

Το σχετίζεσθαι διαθέτει κοινούς ψυχολογικούς νόμους. Τα προτερήματα και τα ελαττώματα κάθε ανθρώπου φαίνονται στις σχέσεις του. Εκεί αποκαλύπτεται αν συνδεόμαστε με τρόπο υγιή ή νοσηρό. Είναι δύσκολο έως αδύνατο να έχεις υγιείς σχέσεις με τον/την σύντροφό σου και νοσηρές με τα παιδιά σου- και αντίστροφα. Να θυμίζω μόνο ότι μιλάμε πάντα για την εσωτερική ποιότητα των σχέσεων, όχι για την επιφάνειά σου. Μερικούς ανθρώπους μπορούμε να τους ξεγελάμε, όχι για πάντα, και όχι όλους.

– Τι θα συμβουλεύατε ένα νεαρό ζευγάρι σήμερα;

Να μείνει γερά συνδεδεμένο με τον Θεό και να βαθαίνει συνεχώς την αγάπη μεταξύ τους. Με αυτά τα δύο να μην φοβάται τίποτε. Οι άνθρωποι μπαίνουν στην επικίνδυνη ζώνη όταν αφήνουν να φθείρεται ο γάμος τους και όταν ατονεί η πίστη τους. Δηλαδή όταν ξεθωριάζουν οι δύο κεντρικότερες σχέσεις του ανθρώπου.

– Η θέση του παππού και της γιαγιάς στην οικογένεια σήμερα;

Πολύ σημαντική, αρκεί να μην παρεμβαίνουν και να μην ανατρέπουν όσα οι γονείς προσπαθούν να κάνουν.

– Το μέλλον της χριστιανικής οικογένειας;

Μεγάλο, αρκεί να πάρει στα σοβαρά α) την χριστιανική της ιδιότητα, β) ότι ζη στον σύγχρονο κόσμο. Οποιοδήποτε από τα δύο ξεχάσει θα έχει πρόβλημα.

Πολλές οικογένειες νόμιζαν πως είναι χριστιανικές επειδή στην πραγματικότητα η κοινωνία ήταν πιο συμβατή με την Εκκλησία. Αυτή υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες αυταπάτες του τελευταίου αιώνα. Καθώς η ελληνική κοινωνία άρχισε να αποχριστιανοποιείται, αποκαλύφθηκαν τα σαθρά θεμέλια της δήθεν χριστιανωσύνης της οικογένειας. Ζούσε με ξένα στηρίγματα και πίστωνε στον εαυτό της την χριστιανική της ιδιότητα. Στην πραγματικότητα, πολλοί γονείς περιμένουν από το κράτος και από την Εκκλησία να κάνουν όσα οι ίδιοι αρνούνται να κάνουν ή αγνοούν πώς να τα κάνουν. Το κενό είναι μεγάλο: οι περισσότεροι ενήλικες δεν ξέρουν πώς να είναι σωστοί Χριστιανοί, αλλά ταυτόχρονα δεν θέλουν να απαρνηθούν την καύχηση πως ηγούνται μιας χριστιανικής οικογένειας. Και πως ζουν σε μια χριστιανική χώρα…

– Ποιμαντική και ψυχοθεραπευτική σε συναρμογή;

Βέβαια. Χωρίς φοβικά σύνδρομα, ψεύτικες αυτάρκειες, αχρείαστες καχυποψίες. Με κριτικό πνεύμα, φυσικά. Αφού και ψυχοθεραπεία και ποιμαντική έχουν επιτυχημένες και αποτυχημένες στιγμές, ανάλογα με το πρόσωπο το οποίο τις ασκεί.

– Στην εποχή της παντοκρατορίας των ΜΜΕ  θέματα όπως η σεξουαλική αγωγή, η σχολική βία, τα πρότυπα ομορφιάς κ.α που καλλιεργούνται απο την τηλεόραση και το διαδίκτυο, πως μπορουν να τα αντιμετωπίσουν οι γονείς;

Οι γονείς έχουν μεγαλύτερη δύναμη από τα ΜΜΕ, απλώς δεν το γνωρίζουν. Έχουν χάσει την αυτοπεποίθησή τους επειδή δεν λειτουργεί ουσιαστικά η ψυχική επαφή με τα παιδιά τους. Έτσι πανικοβάλλονται, ξεχνώντας πως η υγεία την οποία μπορούν να καλλιεργήσουν είναι ισχυρότερη από την αρρώστια.

Η φύση απεχθάνεται τα κενά. Έτσι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι εκπομπές εκπαίδευσης μοντέλων, τα βιντεοπαιγνίδια, η πορνογραφία κ.ά., στην πραγματικότητα εισβάλλουν και επιβάλλονται σε νεανικές ψυχές όπου η ζωή δεν έχει νόημα, η πλήξη αποτελεί φόβητρο, η επαφή με τους γονείς δεν απαλλάσσει από το άγχος, η αυτοπεποίθηση αντλείται από την επιφάνεια κ.ο.κ.

– Θεωρούμε ως δεδομένο πως είμαστε συνεργοί του Θεού στα κλειδιά της ζωής και της ψυχής μας; Τελικά υπάρχουν γενικοί κανόνες, 1,2,3,4 …..για να  ξεκλειδώσουμε τις σχέσεις μας;

Η αγάπη, μαζί με τη διάκριση, είναι τα κλειδιά. Εννοείται ότι αυτά εφαρμόζονται με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τη σχέση. Όσο υγιέστερη είναι η σχέση μας με τον Θεό, εν τω μεταξύ, τόσο πιο καλή και η σχέση μας με τους άλλους.

Και αν μερικές σχέσεις δεν λένε να ξεκλειδώσουν, ας γίνουν αφορμή για προσευχή και σμίλεμα της προσωπικότητας.

Ο π. Βασίλειος Θερμός γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1957 και σπούδασε Ιατρική και Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ασκεί την Ψυχιατρική και Ψυχοθεραπεία παιδιών εφήβων και νέων. Η διδακτορική του διατριβή στη Θεολογία έχει ως θέμα την ψυχολογία της ιερατικής κλίσεως. Μετεκπαιδεύθηκε ως επισκέπτης επιστήμονας (Visiting Scholar)στα πανεπιστήμια Ηarvard Boston University, Boston College, Andover Newton. Τα βασικά του ενδιαφέροντα είναι ο διάλογος Θεολογίας-Ποιμαντικής και Ψυχιατρικής-Ψυχαναλύσεως, η ψυχολογία του κληρικού και του εκκλησιαστικού οργανισμού, η ψυχολογία και ψυχοπαθολογία της θρησκευτικότητας, η εφηβεία και τα προβλήματά της. Έχει εργασθεί σε εκπαιδευτικά προγράμματα κληρικών και εκκλησιαστικών στελεχών, έχει δημοσιεύσει διάφορα βιβλία και άρθρα, έχει συμμετάσχει σε πολλές εκδηλώσεις και εκπομπές. Υπηρετεί στην Ιερά Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας.

Ο π. Σπυρίδων Βασιλάκος γεννήθηκε στον Πειραιά. Είναι πτυχιούχος της Ανωτέρας Εκκλησιαστικής σχολής Αθηνών και του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής σχολής Αθηνών. Τον Ιανουάριο του 1995 χειροτονήθηκε διάκονος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη πρ. Πειραιώς κ. Καλλίνικο και το Σεπτέμβριο του 1998 πρεσβύτερος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη πρ. Θηβών και Λεβαδείας και νυν Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κ. Ιερώνυμο. Είναι εφημέριος του Ιερού Προσκυνηματικού ναού Ευαγγελιστού Λουκά Θηβών. Διακονεί ως υπεύθυνος του Εκκλησιαστικού Ραδιοφώνου της τοπικής Εκκλησίας.

Η Αγγελική Καριώτογλου κατάγεται από το Μεσολόγγι  Αιτωλοακαρνανίας. Σπούδασε θεολογία στις Θεολογικές Σχολές του Πανεπιστήμιου Αθηνών και Mṻnster της Γερμανίας. Ειδικεύτηκε σε θέματα διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών. Είναι αριστούχος διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Δίδαξε επί 35 χρόνια στο Κλασσικό Αρσάκειο Λύκειο Ψυχικού, του οποίου διετέλεσε και Υποδιευθύντρια.

Με τη διδακτορική της διατριβή , η οποία φέρει τον τίτλο « Αυθεντία και ελευθερία στο μάθημα των Θρησκευτικών» ( εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 2009) έδωσε νέα ώθηση στην κατανόηση  της θεμελίωσης  του μαθήματος με βάση τη διδασκαλία των Νηπτικών Πατέρων της Εκκλησίας και τα πορίσματα της επιστήμης της Παιδαγωγικής. Έχει γράψει βοηθήματα για μια ορθότερη κατανόηση των σχολικών εγχειριδίων του Γυμνασίου και του Λυκείου, και τα βιβλία:  «Το ομότιμον του άνδρα και της γυναίκας» (1984),  «Ζωντανό Σχολείο» ( Ακρίτας 1997), « Του Λόγου το αληθές»(Γρηγόρης 2015) και ένα αριθμό άρθρων.

Η επιτυχία της στο χώρο της εκπαίδευσης συνίσταται στην προσπάθεια εισαγωγής ορθόδοξων κριτηρίων σε σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας που βασίζονται στο δημιουργικό διάλογο με τα παιδιά.

Είναι παντρεμένη με τον π.Αλέξανδρο Καριώτογλου και μητέρα τεσσάρων παιδιών.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here