Οι δέκα μέρες που κρίνουν τα πάντα. Τα σημεία-κλειδιά μιας συμφωνίας

 

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΕΡΒΑ

Παρά την ρητορική των υψηλών τόνων εκατέρωθεν, είναι πολλοί εκείνοι που πίσω από την ένταση της προτελευταίας στιγμής μεταξύ Ελλάδας και θεσμών, βλέπουν και μια έντονη διάθεση να μην οδηγηθούμε σε ρήξη.

Χωρίς φυσικά τίποτα να αποκλείεται, ούτε η περίπτωση ακούσιου πλέον ατυχήματος, οι κρίσιμες συνομιλίες, έστω και με την μορφή άτυπων διαπραγματεύσεων, συνεχίζονται. Είτε με τη μορφή δηλώσεων και σχολίων, είτε με τη μορφή διαρροών και δημοσιευμάτων, οι δύο πλευρές δίνουν μια μάχη χαρακωμάτων, ώστε να πετύχουν το μέγιστο δυνατό.

Και η μάχη αυτή, θα διαρκέσει ακόμη μερικές ημέρες, καθώς ουδείς μπορεί να θέσει ορόσημα. Σήμερα πάντως στο Eurogroup ουδείς αναμένει να συμβεί κάτι θεαματικό, καθώς δεν υπήρξε τις προηγούμενες ημέρες κάποια συστημική προεργασία για ένα βασικό κείμενο συμφωνίας. Το είπε άλλωστε και ο  Έλληνας υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης, ότι δεν αναμένει καμία απόφαση στο Εurogroup, παραπέμποντας σε πολιτική απόφαση των ηγετών της ΕΕ.  Ωστόσο όλη αυτή η συζήτηση δεν μπορεί να υπερβεί λογικά την 25 Ιουνίου, οπότε και θα πρέπει να συγκληθεί η σύνοδος κορυφής, καθώς πολλές χώρες χρειάζεται να επικυρώσουν την όποια συμφωνία στα κοινοβούλια τους.

Η αλήθεια είναι ότι οι θεσμοί, κάνοντας επίδειξη της ισχύος τους, επιδιώκουν με την αδιάλλακτη, σκληρή και ακραία εκβιαστική στάση τους, να δώσουν ένα καλό μάθημα στους ατίθασους Έλληνες και την κυβέρνηση τους που τολμά να αμφισβητεί τα ιερά και όσια του νεοφιλελεύθερου οικονομικού δόγματος. Με τον ίδιο «σμπάρο», στέλνουν μήνυμα και προς κάθε άλλη, νότια κατεύθυνση. Αντιρρήσεις  δεν επιτρέπονται, είναι το κεντρικό μήνυμα αυτής της ευρωπαϊκής πολιτικής, που στοχεύει να πλήξει και τους Podemos στην Ισπανία.

Ωστόσο, όπως  όλα δείχνουν και όπως διακηρύσσει άλλωστε κι ο πρωθυπουργός, η τελική διαπραγμάτευση  έχει ήδη ξεκινήσει.  Από το τρόπο δε, που η ελληνική πλευρά προβάλει τα θέματα και τις διαφωνίες της, μια ενδεχόμενη συμφωνία, ένας έντιμος συμβιβασμός που θα κατέληγε σε βιώσιμη λύση, θα πρέπει λογικά να περιλαμβάνει τα εξής:

1. Ασφαλιστικό

Υποχώρηση των θεσμών στο θέμα των περικοπών των συντάξεων στα επίπεδα του 1,8 δις ευρώ ετησίως, αρχής γενομένης από 1/7-2015. Ηδη στο θέμα αυτό, φαίνεται ότι υπάρχει ένα είδος προσέγγισης των δύο πλευρών. Οι χθεσινές δηλώσεις του προέδρου της Κομισιόν Ζ.Κ. Γιούνκερ το δείχνουν. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αντιπροτείνει σταδιακή περικοπή των πρόωρων συντάξεων από το 2016, ενοποιήσεις ταμείων(ώστε να μείνουν 3), θέσπιση αντικινήτρων για να μην βγαίνουν νωρίς στη σύνταξη οι εργαζόμενοι.  ταυτόχρονα ζητά να προηγηθούν οι αναλογιστικές μελέτες πριν τεθεί στο τραπέζι για βαθύτερες αλλαγές το ασφαλιστικό σύστημα

Οι θέσεις των δύο πλευρών εδώ δεν φαίνεται αν είναι πολύ μακριά. Οι σημαντικές αλλαγές θα παραπεμφθούν το Φθινόπωρο ενώ οι Ευρωπαικοί τουλάχιστον θεσμοί δεν φαίνεται να επιμένουν πια σε άμεσες περικοπές όλων συντάξεων, ύψους 1,8 δις ετησίως όπως εισηγείται το ΔΝΤ.

Αλλωστε ο Ζ.Κ Γιούνκερ, αν και εκνευρισμένος θεωρητικά με την ελληνική κυβέρνηση, έστειλε ήδη το μήνυμα, συνεχίζοντας την άτυπη διαπραγμάτευση-διαμεσολάβηση, ότι ένα μέρος των δαπανών μπορούν να βρεθούν με ήπιες περικοπές αμυντικών δαπανών. Η πρόταση αυτή, αποτελεί πράγματι διέξοδο για τη κυβέρνηση την οποία θα έπρεπε αμέσως να αποδεχθεί ή και να ενισχύσει.

2. Η καυτή πατάτα του ΦΠΑ

Εδώ ο πρωθυπουργός υπήρξε επίσης σαφής. Δεν διαφώνησε στο σύνολο των ρυθμίσεων για τους συντελεστές του ΦΠΑ, αλλά στην μετατόπιση του ρεύματος και των φαρμάκων στο υψηλότερο συντελεστή, κάτι που σημαίνει αμέσως αυξήσεις τουλάχιστον 10% στα ήδη αυτά. Αλλά κι εδώ οι θεσμοί φαίνεται ότι δεν θα επιμείνουν τελικά. Οταν ο πρόεδρος της Κομισιόν υποστηρίζει, έστω και ψευδώς ότι ουδέποτε μίλησε για τέτοιες αυξήσεις, τότε το συγκεκριμένο πρόβλημα μοιάζει να έχει ξεπερασθεί.

Αυτό που παραμένει αξεπέραστο είναι ότι από μόνη της η ελληνική πρόταση για τον ΦΠΑ φέρνει πρόσθετα έσοδα, δηλαδή επιβαρύνσεις στους πολίτες, ύψους περίπου 1 δις ευρώ! Και άσχετα με το γεγονός ότι το ποσό είναι μειωμένο σε σχέση με το 1,8 δις που ζητά το ΔΝΤ, το ζήτημα είναι ότι αποτελεί έμμεσο φόρο που αυξάνεται και επιβαρύνει έτσι πρωτίστως τα φτωχά στρώματα του πληθυσμού.

3. Πρωτογενή πλεονάσματα

Εδώ δεν ακούσθηκε τις τελευταίες ημέρες κάποια σοβαρή ελληνική ένσταση. Η διαφορά των δύο πλευρών ήταν της τάξης του 0,25%, καθώς οι θεσμοί το μείωναν στο 1% για το 2015 ενώ η ελληνική πλευρά ζητούσε να πάει στο 0,75% του ΑΕΠ. Η διαφορά αυτή δεν είναι αμελητέα, ισοδυναμεί με περίπου 400 εκατ. ευρώ. ωστόσο δεν φαίνεται ότι εμπόδισε τις δύο πλευρές να συνεχίσουν την άσκηση εργασίας τους. Οπως είπε άλλωστε ο πρωθυπουργός, οι ελληνικές προτάσεις καλύπτουν πλήρως όλες τις απαιτήσεις των θεσμών στο δημοσιονομικό επίπεδο.

Η μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων τη περίοδο 2015-2018, θα εξοικονομήσει στο ελληνικό προυπολογισμό, συνολικό ποσό 14 δις ευρώ, τα οποία θα αξιοποιηθούν για το κοινωνικό κράτος.

4. Ρύθμιση του χρέους 

Είναι γνωστό ότι η ελληνική πλευρά ζητά να υπάρξει μια συνολική ρύθμιση του ελληνικού χρέους καθώς αυτό δεν είναι βιώσιμο και εξυπηρετήσιμο. Σύμμαχός της εδώ είναι το ΔΝΤ, ωστόσο οι Ευρωπαικοί θεσμοί δεν συμμερίζονται την άποψη για άμεση διευθέτηση του. Η ελληνική κυβέρνηση ζητά να ρυθμισθεί οπωσδήποτε το χρέος των 27 δις ευρώ σε ελληνικά ομόλογα που έχει η ΕΚΤ, με επαναγορά τους μέσω του ΕSM και μεταφορά του χρόνου ωρίμανσης τους στο απώτερο μέλλον. Αυτό θα ανακουφίσει για τα επόμενα δέκα χρόνια την Ελλάδα από ένα υπέρμετρο φορτίο.

Αλλά όπως φαίνεται, οι εταίροι το μόνο που μπορούν να δώσουν προς το παρόν, είναι μια νέα υπόσχεση για διευθέτηση του χρέους, όπως είχαν κάνει και τον Νοέμβριο του 2012, αλλά ουδέποτε τήρησαν, αν κι η χώρα επέστρεψε στα πρωτογενή πλεονάσματα.

Αυτό που επιδιώκει η κυβέρνηση με την πρόταση για διευθέτηση μέρους του χρέους, είναι να μην εγκλωβισθεί στον αέναο φαύλο κύκλο της χρηματοδοτικής ανάγκης συνεχούς δανεισμού, όπως συμβαίνει τώρα. Θέλει να αποφύγει δηλαδή την υπογραφή συμφωνίας  που θα παραπέμπει σε νέο δανεισμό και άρα, σε νέο μνημόνιο.

5. Η παράταση του προγράμματος έως τον Μάιο του 2016

Είναι μια ιδέα που δεν είναι άγνωστη στις Βρυξέλλες καθώς όπως εκτιμούν η χώρα θα χρειασθεί δάνειο 30-40 δις-ευρώ.   Το περίεργο είναι ότι ακόμη κι η ελληνική πρόταση των 47 σελίδων που κατατέθηκε στους θεσμούς, φέρει στο τίτλο της Συμφωνία οικονομικής πολιτικής και μεταρρυθμίσεις της περιόδου 1/7/2015 έως 31-3-2016. Με άλλα λόγια και η ελληνική πλευρά, στηρίζει(ή τουλάχιστον στήριζε) τη νέα συμφωνία σε μια χρονική παράταση 9 μηνών.

Η λογική εδώ είναι βέβαια, ότι εάν υπάρξει ρύθμιση του χρέους, σε συνδυασμό με τα χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα, θα μειωθούν οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και δεν απαιτηθεί νέο δάνειο και μνημόνιο. Απώτερος στόχος να υπάρξουν προϋποθέσεις για έξοδο στις αγορές . κάτι που σήμερα φαντάζει βέβαια αδύνατον.

Η σύγκλιση στα παραπάνω κρίσιμα θέματα δεν είναι απόλυτη, είναι όμως υπαρκτή και εφικτή, όπως υποστηρίζει και ο πρωθυπουργός. Το πρόβλημα είναι πόσο πειστική θα είναι στο εσωτερικό, η εμφάνιση μιας τέτοιας συμφωνίας, ως βιώσιμης.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here