Ο Στέλιος Καλαϊτζής στο Press Publica για τα «94 μίλια» , το «Curing Room», την τέχνη-Τι λέει για το ναζιστικό φαινόμενο και τα άκρα

 

Συνέντευξη στην ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ
Ο Στέλιος Καλαϊτζής ερμηνεύει καθηλωτικά το ρόλο του στο θέατρο Vault, και έτσι μας επιτρέπει να αντιληφθούμε τις απάνθρωπες και αιμοβόρες ναζιστικές συμπεριφορές. Με αφορμή λοιπόν την παράσταση “Curing room” το PressPublica τον ρώτησε για τα περι άκρων, Δημοκρατίας, Αλέξη Τσίπρα και Τεχνών.

 

  • Δείπνο με τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Που θα τον πήγαινες, τί θα τον συμβούλευες, ποιά θεατρική παράσταση θα του πρότεινες;

Δεν γνωριζόμαστε προσωπικά με τον Αλέξη Τσίπρα, οπότε δεν ξέρω αν θα ήταν ευχάριστο αυτό το δείπνο.  Σε τέτοιες περιπτώσεις προτιμώ μια Καντίνα . Κάτι βρώμικο.  Να μην είσαι αναγκασμένος να μείνεις πολύ αν δεν περνάς ευχάριστα,  κι αν γίνει το αντίθετο πας και για ένα ποτάκι.  Θα τον συμβούλευα να εστιάσει σε μια πιο ανθρωποκεντρική πολιτική, προσεγγίζοντας και διοικώντας τον πολίτη ως σημαντική μονάδα.  Όσο για την παράσταση, σίγουρα θα τον καλούσα σε κάποια δική μου. Ο λόγος απλός και κατανοητός.  Πληρωνόμαστε με ποσοστά!

  • Στην εκπληκτική παράσταση “Curing Room”, στο θέατρο Vault, υπάρχει μια κενή θέση. Ποιός θα ήθελες να κάτσει;  Ο Πρωθυπουργός ή το κορίτσι που κυνηγάς;

Δεν θα επέλεγα κανέναν από  τους δύο αλλά την γιαγιά μου και το εννοώ.  Καημό το έχει η αγαπημένη μου. Αφού πρέπει να επιλέξω όμως, θα προτιμήσω το κορίτσι που κυνηγάω.  Πρώτον γιατί μου αρέσει να κυνηγάω, δεύτερον γιατί θα ένιωθα ότι έχω έναν δικό μου άνθρωπο απο κάτω και τρίτον γιατί θα είχα την ευκαιρία να φλερτάρω μετά την παράσταση μαζί της.  Ο έρωτας είναι πιο σημαντικός από ένα συμβατικό και τυπικό δείπνο.

  • Τι σε γοητεύει σε μία γυναίκα; Ιδεατά, ποιά είναι τα χαρακτηριστικά που θα ήθελες να συγκεντρώνει;

Είμαι λάτρης της γυναίκας.   Στιλοβάτης της οκογένειας.  Ο ζωντανός οργανισμός που θα με κάνει να ερωτευτώ, να αγαπήσω, να πονέσω,  να νευριάσω.  Πως να μην λατρέψεις την γυναίκα.  Δεν υπάρχει συγκεκριμένος τύπος που να με τραβάει περισσότερο.  Όλοι είμαστε όμορφοι και το πιστεύω αυτό.  Με γοητεύουν οι γυναίκες με χιούμορ,  που δεν έχουν ντροπές στο να εκφράζουν αβίαστα αυτό που θέλουν.  Γυναίκες με αξιοζήλευτο τρόπο ζωής, γυναίκες εργαζόμενες και αυτόνομες.

  • Δεδομένου ότι υπάρχουν διάφορες ομάδες θεατών, όχι κατ΄ ανάγκην ομοειδείς στα γούστα, πώς ο σκηνοθέτης θα ικανοποιήσει τουλάχιστον την πλειοψηφία;

Ποτέ δεν μπορείς να ικανοποιήσεις τις ανάγκες όλων, ούτε καν του ίδιου μας του εαυτού.  Θα τύχει να κάνουμε σπουδαίες δουλειές και θα τύχει και ακριβώς το αντίθετο. Το θέμα είναι να θέλεις να αφήσεις κάτι, έστω και μικρό, σε αυτόν τον κόσμο.

  • Ποιά επιστήμη σε γοητεύει; Σχετίζεται με την Τέχνη σου κατά κάποιο τρόπο;

Με γοητεύει η επιστήμη της Ανθρωπολογίας. Όχι τόσο η κοινωνική, όσο η φυσική Ανθρωπολογία.  Εστιάζει στις βιολογικές όψεις και δραστηριότητες της ανθρώπινης ζωής.  Προσφέρει γνώση σχετικά με τις φυλετικές διαφορές, την ανθρώπινη προέλευση, αλλά και την εξέλιξη οικολογικών συστημάτων σε σχέση με την εξέλιξη του ανθρώπου.  Σχετίζεται σίγουρα με την Τέχνη μας, αφού είμαστε βιολογικά και σωματικά  όργανα και με τα μέσα αυτά εκφράζουμε οι καλλιτέχνες κάθε φορά τη δημιουργία μας. Η μελέτη και η προσωπική δουλειά του καλλιτέχνη-δημιουργού αδιαμφισβήτητα σχετίζεται άρρηκτα με την εξέλιξη του ανθρώπου.

  • Πως θα ήταν η ανθρωπότητα αν δεν είχε αφήσει το στίγμα του το αιμοβόρο φαινόμενο των Ναζί του Γ΄Ραίχ;

Υποθετικά μιλώντας βλέπω δύο εκδοχές.  Η μία είναι ότι σε κάποια στιγμή της ιστορίας θα υπήρχε ένα άλλο φαινόμενο των Ναζί.  Με άλλη ονομασία και ίσως αυτό να είχε και άλλη κατάληξη, χειρότερη ή καλύτερη για την ανθρωπότητα.  Η δεύτερη εκδοχή είναι πως αν ιστορικά δεν υπήρχε αυτό το στίγμα ίσως τώρα να μην καταλαβαίναμε για το τι είναι ικανός ο άνθρωπος να πράξει. Το γεγονός ότι μιλάμε αντιπολεμικά και είμαστε υπέρ της ειρήνης και της ελευθερίας του ανθρώπου είναι αποτέλεσμα της οδυνηρής ναζιστικής εμπειρίας.

  • Απ΄ ότι φαίνεται οι άνθρωποι δεν μαθαίνουμε από την Ιστορία και «επιδιδόμαστε» στα ίδια λάθη. Πως εξηγείς την άνοδο των άκρων ανά τον κόσμο.

Τα άκρα είναι, δυστυχώς, μια από τις ισχυρότερες παραδόσεις της νεότερης Ευρώπης.  Αντλεί δύναμη από μια δεξαμένη θυμού που τροφοδοτείται από διάφορα τμήματα της κοινωνίας, τα οποία αντιτίθενται όχι μόνο στην πολυπολιτισμικότητα ή στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία, αλλά και στις φιλελεύθερες αξίες αυτές καθαυτές.  Τα άκρα επιτίθενται ανελέητα στα παραδοσιακά κόμματα, με τη δικαιολογητική βάση  ότι είναι πανομοιότυπα και δεν προσφέρουν τη δυνατότητα πραγματικής επιλογής.  Με τις συνεχόμενες »κρίσεις»  που χτυπήσανε τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, τα άκρα κάνουν  την επανεμφάνισή τους.  Τα ίδια λάθη θα επαναλαμβάνονται στο διηνεκές, όσο δεν βρίσκονται ουσιαστικές λύσεις.

  • Το Curing Room στο οποίο συμπρωταγωνιστείς στόχο έχει να αποδομήσει τους Ναζί καταδεικνύοντας τις θηριωδίες τους;

Όχι δεν είναι αυτός ο στόχος του έργου.  Ο συγγραφέας οπωσδήποτε παρουσιάζει τα ιστορικά αυτά γεγονότα, υπογραμμίζοντας τις ανατριχιαστικές θηριωδίες.  Ο βασικός του όμως στόχος είναι να καταδείξει τις απάνθρωπες θηριωδίες οποιασδήποτε σύρραξης.  Είναι καθαρά ένα αντιπολεμικό έργο, που πραγματεύεται την ουσιαστική ανάγκη για την ελευθερία και την επιβιωσή.  Παρουσιάζοντας το έργο την πιο ακραία στιγμή της ανθρώπινης ιστορίας, καταφέρνει να μας δείξει τι είμαστε ικανοί να κάνουμε και να γίνουμε.

  • Ποιό είναι το πιο αποκρουστικό ένστικτο του ανθρώπου και ποιό το πιο ευγενές;

Η αλαζονεία.  Κατά τη γνώμη μου αποτελεί την αφετηρία όλων των αποκρουστικών ανθρώπινων ενστίκτων. Όσο για το πιο ευγενές  θα πω αυτό που βρίσκεται στον αντίποδα.  Την ταπεινότητα.

  • Είναι η Δημοκρατία το ιδεατό πολίτευμα;

Δεν ξέρω αν η Δημοκρατία συνιστά το ιδεατό πολίτευμα. Μπορώ όμως να σου μιλήσω για μια ιδεατή Δημοκρατία. Αυτή που μεριμνά για το κοινό καλό προστατεύοντας ταυτόχρονα τα θεμελιώδη δικαιώματα του πολίτη.  Ο υπεύθυνος πολίτης τοποθετεί το καλό του συνόλου πάνω από το δικό του συμφέρον, επειδή καταλαβαίνει ότι αν το σύνολο δεν ευημερεί, μακροπρόθεσμα ούτε ο ίδιος θα ευημερεί. Και πάνω από όλα καταλαβαίνει ότι η δική του συμβολή είναι σημαντικότατη. Η δημοκρατία χρειάζεται συνειδητοποιημένους πολίτες, που  αναλαμβάνουν το μερίδιο της ευθύνης τους για όσα γίνονται, πολίτες που καταλαβαίνουν ότι δεν έχουν μόνο δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις.  Και φυσικά, η πολιτεία, οφείλει να εξασφαλίζει ευκαιρίες για όλους στηριζόμενη αποκλειστικά στην αξιοκρατία.

  • Αν είχες δικό σου Θέατρο, πώς θα το ονόμαζες, ποιά παράσταση θα ανέβαζες και με ποιούς ηθοποιούς.

Το πως θα το ονόμαζα δεν ξέρω.  Παίζει να το άφηνα και τελευταία στιγμή, κάτι που θα μου κινούσε το ενδιαφέρον.   Όσον αφορά στο έργο , θα έβρισκα σίγουρα ένα έργο με πολύ κόσμο,  ώστε να συνυπάρξουν οι παλιοί με τους νέους. Οι παλιοί καλλιτέχνες οφείλουν να μεταλαμπαδεύουν την εμπειρία και τη γνώση στους νέους.  Οι νέοι οφείλουν να θέλουν να εξελιχθούν.

  • Ποιό είναι το αριστούργημα των Τεχνών όλων κατά τη γνώμη σου;

Θα μιλήσω πολύ εμπειρικά … η οροφή της Καπέλα Σιξτίνα του Μικελάντζελο.  Στο παρεκκλήσι του Σίξτου. Βατικανό. Ρώμη.  Τα πρόσωπα, η χρονολογική σειρά τους, η απόδοση των μορφών, το γυμνό, οι εκφράσεις, η τοποθέτηση τους στο ναό αλλά και δίπλα στις άλλες μορφές. Τίποτα από ότι έκανε ο Μιχαήλ Άγγελος δεν είναι τυχαίο.  Με θυμάμαι να είμαι εκεί και απλά να χάνομαι.

  • «Στο τέλος δεν θυμόμαστε τα λόγια των εχθρών μας αλλά τη σιωπή των φίλων μας». Συμφωνείς με τα λόγια αυτά του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ;

Συμφωνώ περισσότερο με μία άλλη φράση του ιδίου. » Η γενιά μας, θα πρέπει να απολογηθεί όχι τόσο για τις σκληρές και άδικες πράξεις των κακών ανθρώπων, όσο για την απαράδεκτη σιωπή των καλών ανθρώπων ». Δυστυχώς  θυμάμαι τόσο τα λόγια των εχθρωών όσο και τη σιωπή των φίλων  …

  • Ηθοποιός και υστεροφημία. Καρέζη, Κατράκης και τόσα άλλα ιερά τέρατα.  Πως ο καλλιτέχνης καταξιώνεται στη συνείδηση των γενεών που έρχονται;

Η καταξίωση έρχεται μόνο όταν αφήσεις κάτι αξιοζήλευτο πίσω σου για να το συνεχίσει κάποιος άλλος.  Είναι κατ΄ εξοχήν σημαντικό οι επόμενες γενιές να εμπνέονται από τους προηγούμενους.  Για μένα αυτή είναι η καταξίωση .

 

  • Σου δίδεται η ευκαιρία να δειπνήσεις είτε με την Μαντόνα είτε με τον Χουάν Μανουέλ Σάντος (Πρόεδρος Κολομβίας-Νόμπελ Ειρήνης). Ποιόν από τους δύο θα επέλεγες και γιατί;

Σίγουρα την Μαντόνα. Στην παρούσα φάση μου θα ήθελα πολυ να περάσω το χρόνο μου με έναν ακραίο  καλλιτέχνη.  Πόσο μάλλον όταν αυτός είναι η Μαντόνα. Εμπειρικά πιστευώ θα μου ταίριαζε περισσότερο.  Μπορεί να καταλήγαμε να κάνουμε ωτοστόπ γυμνοί ….

  • Τα 94 μίλια, στο οποίο πρωταγωνιστείς και σκηνοθετείς, γιατί θα πρέπει να προσκελκύσει το κοινό;

Νεοελληνικό έργο. Ανεβαίνει για πρώτη φορά. Ίσως αποτελέσει κίνητρο γι άλλους νέους συγγραφείς.  Ποτέ δεν ξέρεις τι διαμάντια μπορεί να ανακαλυφθούν.  Δεύτερος λόγος , ολίγον εγωιστικός (!), είναι η  πρώτη μου σκηνοθεσία σε θεατρική σκηνή. Ο κόσμος που ήδη παρακολουθεί τη δουλειά μου θα έρθει για να δει τι έχω να προσφέρω στο σκηνοθετικό κομμάτι, μια ευκαιρία και για μένα να ανακαλύψω τι τους ενδιαφέρει.  Όσοι πάλι δεν με ξέρουν, είναι μια ευκαιρία να με γνωρισούν.  Τρίτος  λόγος, η πολύτιμη συνεργασία. Δουλέψαμε στο κομμάτι της υποκριτικής με τέτοιο τρόπο ώστε 4 διαφορετικής νοοτροπίας ηθοποιοί να παίξουμε το ίδιο έργο. Να μιλήσουμε την ίδια γλώσσα και να να συνυπάρξουμε στις ίδιες ποιότητες. Τόσο λοιπόν το κείμενο της Ελένης Γιασσά όσο και το σύνολο όσων χτίσαμε με τους Μυριέλα Κουρεντή , Λία Τσάνα και Πάνο Τοψίδη πιστεύω πως είναι λόγοι προσέλκυσης.

Ο Στελιος Καλαιτζης συμπρωταγωνιστει στην παρασταση «94 μιλια» την οποια και σκηνοθετει. Σε λιγες μερες θα ανεβει για δευτερη χρονια το εκπληκτικο Curing room, στο οποιο επισης συμπρωταγωνιστει.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here