Ο σκηνοθέτης Ενκε Φεζολλάρι μιλάει για το » Σπίτι της Μπερνάντα Αλμπα»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ:  ΜΑΡΙΑ  ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Μία από τις πιό ενδιαφέρουσες παραστάσεις της καλοκαιρινής σεζόν, που ελπίζουμε να συνεχιστεί τον χειμώνα, βρίσκει «ανοιχτή» στέγη στο Βρυσάκι. Αν και είχε γίνει πρόταση στο Φεστιβάλ Αθηνών, για low budget παραγωγή,   όχι μόνο δεν εντάχθηκε στο ρεπερτόριο  αλλά δεν απαντήθηκε ποτέ η πρωτοκολλημένη αίτηση.
Μιλήσαμε με τον σκηνοθέτηΈνκε Φεζολλάρι για την ενδιαφέρουσα οπτική της παράστασης του:  «Το Σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα” που συνεχίζεται και τον Ιούλιο.

1. Τί δύναμη έχει ο έρωτας, όπως τον ενσαρκώνει στο έργο η Αδέλα;
Σε ότι αφορά το έργο ο έρωτας είναι το οξυγόνο, είναι διέξοδος αλλά συνάμα είναι και αδιέξοδο. Αυτό αποδεικνύεται μέσα από το έργο του Λόρκα όπως και στη ζωή μας. Στην αρχαία Ελλάδα ο έρωτας ήταν αρρώστια. Πιστεύω ότι αρρώστια ήταν και για τον Λόρκα. Μέσα στο σύμπαν του Λόρκα ο έρωτας είναι και ο θάνατος, μεταφορικώς και κυριολεκτικώς. Σαν μια τράπουλα ταρώ λειτουργεί ο έρωτας. Στον Λόρκα πάντα ο έρωτας «ξεσπάει» και καταλήγει σε τραγωδία. Ο έρωτας ανυψώνει τον άνθρωπο και με την ίδια δυναμική τον καταβαραθρώνει. Εξ’ ού και ο άνθρωπος επαναστατεί στον έρωτα.Δεν υπολογίζει τίποτα, σαρώνει τα πάντα. Ο Λόρκα δημιουργεί χαρακτήρες που γεύονται τον έρωτα, δεν είναι πλατωνικός αλλά σαρκικός. Από τη στιγμή που η Αδέλα γεύεται τη σάρκα του εραστή της, έρχεται η καταστροφή της. Πίστεύω ότι ο έρωτας είναι πυρήνας για τον άνθρωπο. Όμως, ο έρωτας έχει πάντα ένα σκληρό τίμημα, γιατί είναι αδυσώπητος. Σήμερα οι άνθρωποι, λόγω της προόδου και της προοπτικής για καριέρα, είναι «ευνουχισμένοι». Παρόλ’ αυτά όταν ο έρωτας σε βρεί δεν υπολογίζει κανέναν και τίποτα.

2. Το έργο αντικατροπτίζει έναν «κόσμο παλιό», προσκολλημένο σε προκαταλήψεις. Αυτός ο « κόσμος» παρατηρείται σήμερα μέσα στην ελληνική κοινωνία;
Βεβαίως υπάρχει, ειδικά στην επαρχία συναντάμε εσώκλειστες καταστάσεις, τις οποίες γεννούν οι μικροκοινωνίες. Ζούμε σε μία χώρα γεμάτη παραδόσεις. Η Ελλάδα είναι πέρασμα-σταυροδρόμι λαών της Ανατολής και της Δύσης, επομένως στηρίζεται πάνω σε αξιακά και οικογενειακά συστήματα. Παρατηρούμε ότι ακόμα και η Αθήνα είναι μια κλειστή κοινωνία, δεν έχει αποδεχτεί νεωτερισμούς γιατί είμαστε βαλκάνια. Είμαστε μονίμως σε δύο άκρα. Απο τη μία στο βαθύ συντηρητισμό και από την άλλη στην απόλυτη ελευθερία. Κατά βάση είμαστε συντηρητική κοινωνία γιατί είμαστε εμποτισμένοι με φόβο. Υπάρχει ο φόβος γαι την επιβίωση, για τον άλλον, για το άγνωστο. Η Μπερνάντα έχει τις κόρες της σε εγκλεισμό γιατί πρέπει να επιβιώσουν. Αν η μεγάλη κόρη της παντρευτεί δεν θα μπορούν πια να τραφούν. Το έργο είναι και ταξικό.

3. Γιατί επιλέξατε αυτό το έργο και από ποιά οπτική το προσεγγίσατε;
Η συνθήκη που το έχω ανεβάσει είναι κινηματογραφική, από τον κινηματογράφο του Αλμαδόβαρ, τον οποίο θεωρώ πατέρα μου. Θα έλεγα μάλλον ότι είναι η συνάντηση της Γιουκοσλαβίας με την Ανδαλουσία. Επίσης, η εικόνα αυτών των έγκλειστων γυναικών, είναι για μένα πολύ οικεία. Όταν πήγαινα στο χωριό της μητέρας μου έβλεπα την θεία Ζάντε, η οποία φορούσε μια βράκα, κάπνιζε στριφτά τσιγάρα και είχε 4 κόρες-γεροντοκόρες. Επειδή ως παιδί είχα πολλές ξαδέλφες που με έπαιρναν αγκαλιά και ένιωθα τον γυναικείο «οργασμό», με την έννοια του γυναικείου πλουραλισμού, για μένα είναι κάτι οικείο. Επίσης, στα χωριά της Αλβανίας αλλά και της Ελλάδας υπάρχουν ακόμα γυναίκες που πενθούν κλεισμένες στα σπίτια. Είναι ενδιαφέρον να ασχοληθείς με ένα πολιτικό έργο, το οποίο όμως « μιλά» και για τον εγκλεισμό, το αδιέξοδο όπως και για τον έρωτα. Είναι το έργο-κύκνειο άσμα του Λόρκα και γράφεται σε μία ταραγμένη περίοδο.

4. Υπάρχει ελπίδα να ξεφύγει ένας άνθρωπος από την εξουσία της οικογένειας;
Πιστεύω ότι η ιδέα της αγίας-βαλκανικής οικογένειας καταρρέει. Ζούμε στο μεταίχμιο. Δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από την οικογένεια. Όταν ένας άνθρωπος εξαρτάται οικονομικά, έχει από πίσω του μια κληρονομιά. Είμαστε μια κοινωνία δομημένη πάνω σε παλιές αξίες. Η μη ανεξαρτησία αποτελεί έναν άρρωστο πυρήνα, ένα τραύμα.

5. Στο έργο υπάρχουν μόνο γυναίκες. Ο άντρας παρουσιάζεται ως ιδέα. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η γυναίκα είναι αυτή που γεννά. Κουβαλά έναν ιδιαίτερο ψυχισμό. Ο κόσμος των γυναικών περιέχει πολλά επίπεδα. Ό Λόρκα επιλέγει έναν κόσμο γυναικών. Η Μπερνάντα, όμως, αποτελεί ένα ανδρόγυνο, έχει ευνουχίσει την αντρική παρουσία, γιατί εχει αναλάβει στο σπίτι το ρόλο και του άντρα και της γυναίκας. Υπάρχει παντελή έλλειψη πατέρα. Η Μπερνάντα έχει παντρευτεί και έχει θάψει δύο άντρες.

6. Στο τέλος η Μπερνάντα πονά με τον θάνατο της κόρης της; Κάποια στιγμη στο έργο αναφέρεται ότι αγαπά τις κόρες της.

Η Μπερνάντα είναι αστή. Θέλει να κρατήσει το κοινωνικό όνομα και τα πλούτη της οικογένειας. Θέλει να επιβιώσει. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται δέσμια του εαυτού της. Είναι και η ίδια θύμα. Όπως και οι υπόλοιπες γυναίκες στο σπίτι. Όταν ζεις σε ένα κλειστό περιβάλλον χάνεις την οντότητα σου και γίνεσαι ένα με τον άλλον. Αγαπά με τον δικό της αρρωστημένο τρόπο την οικογένεια.

7. Ποιά άποψη έχετε για την σύγχρονη ελληνική-πολιτικοκοινωνικοικονομική ζωή.
Η πραγματικότητα μας ξεπερνά. Κάθε στιγμή συμβαίνει ένα γεγονός που μας ξεπερνά. Είναι ένας φαύλος κύκλος. Ζούμε ιστορικές στιγμές, ζούμε την αλλαγή. Σίγουρα αυτή η αλλάγη θα φέρει πόνο. Πάντα, στο τέλος, ο λαός υποφέρει. Ανέκαθεν ήταν ταξική η πάλη. Ο Λόρκα δολοφονήθηκε από φασίστες. Υπάρχει μία πολιτική, η οποία δεν οδηγεί πουθενά. Δολοφονούμαστε, πεθαίνουμε ως οντότητες και ως χώρες.

8. Η ελπίδα, μέσα σε όλη αυτήν την κατάσταση, που βρίσκετε;
Η ελπίδα βρίσκεται στον άνθρωπο, στον διπλανό μας, στην τέχνη. Η ελπίδα είναι η αντίσταση που φέρει ο κάθε άνθρωπος, από ένα χαμόγελο μέχρι την ψυχραιμία που χρειάζεται όταν φτάνει στην κάλπη. Η άνθρωποι της τέχνης έχουμε υποχρέωση να σχολιάζουμε την πραγματικότητα, χωρίς διδακτισμό. Οι άνθρωποι της τέχνης, αυτή την μαγεία κατέχουν, να πιάνουν τον παλμό πολύ πριν, από τον παλμό της ίδιας της κοινωνίας. Πάντα η τέχνη και η ζωή συναγωνίζονται ένα βήμα πριν η μία την άλλη.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Κείμενο: Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Μετάφραση: Μαρία Σκαφτούρα
Σκηνοθεσία, μουσική επιμέλεια, φωτισμοί : Ένκε Φεζολλάρι
Δραματολογική Επεξεργασία: Ναταλί Μηνιώτη
Κοστούμια και Επιμέλεια Σκηνικού Χώρου: Χριστίνα Κωστέα
Βοηθός Σκηνοθέτη: Στεφανία Βλάχου
Φωτογραφίες: Κική Παπαδοπούλου
Κομμώσεις:Τάσος Καστανιάς
Επιμέλεια μακιγιάζ: MakeuplabbyYannisMarketakis
Ερμηνεύουν:
Δώρα Στυλιανέση, Μαρία Σκαφτούρα, Αντιγόνη Κουλουκάκου, Ελεονώρα Αντωνιάδου, Δανάη Παπουτσή, Aγάπη Παπαθανασιάδου, Βέφη Ρέδη (VefiRedhi), Φρύνη Θετάκη, Ξανθή Κρανίδη

Ημέρες Παραστάσεων: Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη
Ώρα Έναρξης: 21.30
Διαρκεια Παράστασης: 90 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Τιμές Εισιτηρίων: 10 € (γενική είσοδος), 5 € (μειωμένο για φοιτητές, σπουδαστές)
Χώρος: Βρυσάκι, Χώρος Τέχνης & Δράσης (Bρυσακίου 17, Πλάκα -Πληροφορίες  3210179

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here