Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΔΟΥΚΑ

                                       Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις

                                    Να μην τις παίρνει ο αέρας

                                    Μ. Αναγνωστάκης, «Ποιητική»

Στον απόηχο της πρώτης φάσης ανασυγκρότησης της Κεντροαριστεράς, της «μαζικής» συμμετοχής και μπροστά στην επόμενη φάση μορφοποίησης του Κινήματος Αλλαγής, αξίζει να συλλογιστούμε:  Τί θέλουν να εκφράσουν όλοι όσοι συμμετέχουν στις διαδικασίες αυτές, τί σηματοδοτούν για τη συνέχεια;

Συνήθως αντλούμε τις ιστορικές εμπειρίες από τα Μεγάλα Κείμενα της Ιστορίας για τα σημαντικά γεγονότα και τις προσωπικότητες που σφράγισαν τις εξελίξεις.  Στη σκιά τους όμως υπάρχουν και οι Μικρές Ιστορίες των ανθρώπων που βιώνουν τα γεγονότα στον εσωτερικό τους κόσμο ή στις μεταξύ τους σχέσεις και  πολλές φορές κινούν τις μεγάλες ιστορίες. Τέτοιες ιστορίες μπορείς να βρεις  σε άλλα κείμενα ζωής,  «μικροιστορίες» της φτωχοποίησης, δημοσιογραφικές αφηγήσεις, λογοτεχνικά έργα-είδη τέχνης των διαψεύσεων ζωής,  σχόλια-διάλογοι αναγνωστών ή ομάδων στο διαδίκτυο ή καθημερινές κουβέντες στο δρόμο. Κουβέντες που μπορεί να συνθέτουν μια ιστορία για τους συμμετέχοντες στις διαδικασίες: Σαν να θέλουν να πουν, «εδώ που φτάσαμε, δε μπορεί, κάτι θα υπάρχει για να αλλάξουν τα πράγματα». Τί πιο φυσικό να το αναζητήσουν στο χώρο  που ανακαλεί μνήμες, είναι στοιχείο της ταυτότητάς τους;  Δεν είναι μια νοσταλγική αναπόληση του παρελθόντος, δε μπορούμε να ζήσουμε μόνο  με αναμνήσεις αν δεν τις συνδέουμε με χώρους προσδοκιών, συναισθήματα,  κριτικές, νέες αφετηρίες,  αναστοχασμούς απο το παρόν-μέλλον. Είναι σαν «μνήμη του μέλλοντος».

Οι «κυβερνητικοί» και οι «συντηρητικοί», έχουν πρόβλημα με τις ιστορίες των ανθρώπων. Οι μεν πρώτοι («κυβερνητικοί»), δαιμονοποιούν συνεχώς το παρελθόν, αν μπορούσαν μάλιστα θα  είχαν απαγορεύσει τη μνήμη, υπενθυμίζοντας την  ιστορική αλαζονεία των εξουσιαστών όλων των εποχών: Να θεωρούν τη δική τους εξουσία ώς την αρχή (και το τέλος;) της ανθρώπινης ιστορίας. Μπορεί πάλι η δαιμονοποίηση να είναι ένας αντιπερισπασμός,  ένα  είδος πλυντηρίου για να «ξεπλυθούν»  κυβερνητικές διαψεύσεις. Οι δεύτεροι («συντηρητικοί»), εκθειάζουν συνεχώς το κυβερνητικό τους παρελθόν (ακόμη και αυτό του Μεγάλου Εκτροχιασμού των ελλειμμάτων-πελατειακού κράτους), δίνοντας την εντύπωση ότι κινούνται στο ρυθμό «πάμε σαν άλλοτε», για μια νέα κατάληψη-νομή της εξουσίας.

Υπάρχει όμως και ένας άλλος τρόπος να σκεφθούμε την ιστορία, πέρα από δαιμονοποιήσεις ή αγιογραφίες. Σαν εμπειρία των ανθρώπων που  ζουν τις ιστορικές στιγμές και σε κάποιες περιόδους δημιουργούν τις κινήσεις της κοινωνίας. Αν ανατρέξουμε σε πρόσφατα ιστορικά βιβλία μιας «θεματικής» ιστορίας, που εκδίδεται με αφορμή την κρίση, θα διαπιστώσουμε αυτά τα κύματα των αλλαγών-εκσυγχρονισμών, την κίνηση της ιστορίας εν μέσω κρίσεων, χρεωκοπιών, εμφυλίων κ.α. Διερωτάται κανείς, ποια είναι η δυναμική των παρεμβάσεων που ευνοεί αυτές τις εξελίξεις στις σημερινές διεθνοποιημένες συνθήκες; Καταθέτουμε δύο υποθέσεις.

Η πρώτη είναι ότι οι δυνάμεις που κινούν τα νήματα στο παγκόσμιο σκηνικό, δεν είναι (όπως υποστηρίζει ο εγχώριος εθνολαικισμός),  μερικές «απρόσωπες», «σκοτεινές δυνάμεις» που δεν κάνουν άλλο από το να συνωμοτούν κατά του έθνους. Αλλά συγκεκριμένοι τρόποι ανασυγκρότησης του καπιταλισμού στις νέες κλίμακες «σμίκρυνσης» του χώρου-χρόνου και συγκεκριμένες πολιτικές  αποφάσεις των ισχυρών, σε ένα περιβάλλον υπερεθνικών ή διεθνικών μορφών διακυβέρνησης. Το τελευταίο-καθοριστικής σημασίας για την Ελλάδα-έχει ονοματεπώνυμο: Ευρωπαική Ένωση. Είναι περιττό να υπενθυμίσει κανείς ότι η ένταξη ή μη σε ευρωπαικές συμμαχίες έχει το ιστορικό βάρος μιας επιλογής αν βρισκόμαστε στη σωστή  ή στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Πιο πολύ βαραίνει αυτό στις σημερινές διεθνοποιημένες καταστάσεις. Μια ευρεία αρθρογραφία αυτό τον καιρό επισημαίνει ασυμμετρίες-αδυναμίες-

αντιφάσεις του ευρωπαικού οικοδομήματος, που είναι συγχρόνως και βήματα πιθανών κοινών παρεμβάσεων σε μια νέα ευρωπαική αρχιτεκτονική υπό αναζήτηση.

Η δεύτερη  υπόθεση είναι ότι οι δυνάμεις αναταράξεων στον διεθνή ορίζοντα, δεν επιδρούν με ομοιόμορφο τρόπο και σε ομοιόμορφα εθνικά περιβάλλοντα. Διαμεσολαβούν οι κρατικές οντότητες, που λειτουργούν ώς φίλτρα αξιοποίησης των διεθνών συνθηκών.  Αυτό δεν αποδεικνύεται από το διαφορετικό βαθμό ανταπόκρισης διαφορετικών κρατών στις ίδιες συνθήκες; Σε σημείο ώστε να δημιουργούνται νέες ασυμμετρίες κρατών; Και ακόμα περισσότερο, τί αποδεικνύουν οι διαφορετικές ταχύτητες  εξόδου από την χρεωκοπία των χωρών που επλήγησαν από αυτή;

Και οι δύο παρεμβάσεις (ευρωπαική-εθνικό κράτος) αλληλεπιδρούν, με αιχμή την επιδίωξη ενός «νέου παραδείγματος» ανάπτυξης-δίκαιης κατανομής και κλειδί το βαθμιαίο μετασχηματισμό του κράτους σε σχέση  με την οικονομία-κοινωνία.  Αν τα παραπάνω  συνοψίζουν μια ιστορία  σημαντικών εθνικών κυμάτων  αλλαγής, είναι επίσης μια ιστορία της ίδιας της δημοκρατικής-προοδευτικής παράταξης, λόγω της ταύτισής της με κορυφαίες ιστορικές διαδρομές. Αλλά έχουμε προχωρήσει σε θέματα του προαναγγελθέντος συνεδρίου. Όπως έγραψε σημαίνον στέλεχος της ανασυγκρότησης: «Ραντεβού την Άνοιξη».

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here