Μιχάλης Σαράντης: Ο άνθρωπος είναι καθαρός λίγο πριν κοιμηθεί και μερικές στιγμές αφού ξυπνήσει. Μόνο τότε είμαστε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας στα ίσα

 

Συνέντευξη στην ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ

ΦΩΤΟ: PRESS PUBLICA

 

Μιχάλης Σαράντης.  Αριστοτεχνική θεατρική κίνηση, μεστή σκηνική παρουσία, στιβαρή προσωπικότητα, ώριμη προσέγγιση των τεκταινομένων.  Το Press Publica, τον συνάντησε στο Εθνικό Θέατρο, και ενθουσιάστηκε με τις απόψεις του αναφορικά με τον «κακό»  μας εαυτό, τις ανθρώπινες φοβίες, τις κληρονομικές «διαμάχες».   Ιδού τι μας είπε λοιπόν!

———————

Μιχάλη αντιλαμβάνεσαι την τελειότητα με την οποία εκτελείς το ρόλο στην παράσταση Οπερέτα;

Ούτε καν! Δεν σκέφτομαι ούτε με τέτοιο τρόπο, ούτε τέτοια πράγματα.

Μόνο το κοινό τα σκέφτεται;

Δεν νομίζω!

Τί νομίζεις δηλαδή για την υποκριτική σου δεινότητα επί σκηνής;

Εγώ προσπαθώ να είμαι παρών 100% στην παράσταση που φτιάξαμε με τον Νίκο Καραθάνο και να έρχομαι αντιμέτωπος με τα όριά μου.  Μία μάχη με τα όριά μου μπορεί να διέκρινες στην Οπερέτα.  Δεν μ΄ αρέσει όμως να σκέφτομαι συγκριτικά και σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι διαθέτω «δεινότητα».

Η τρέλα και ο ανταγωνισμός της εποχής μας δεν υπάρχει και στο Θέατρο;

Όλα υπάρχουν σε όλους μας.  Το θέμα είναι σε τί ακριβώς διαλέγει ο καθένας μας να εστιάσει και τι θεωρεί ότι τον αφορά περισσότερο.

Εσένα στις συνεργασίες σου τί σε ενδιαφέρει;

Να συναντιέμαι με τους ανθρώπους και να παλεύουμε με κάτι μεγαλύτερο από εμάς.  Το θέατρο μπορεί να είναι ένας τόπος ουσιαστικής συνάντησης.

 Στη θεατρική συνάντηση ξεχνάς τις σκέψεις σου, τις μοναξιές σου, τις ιδιαιτερότητές σου. Νιώθεις μια παρηγοριά, που για λίγο ζεις ελεύθερος, που έχεις την ευκαιρία να μοιραστείς ουσιαστικά κάτι με άλλους ανθρώπους.   Παίζει βέβαια να γίνει και το ακριβώς αντίθετο.

Γιατί είναι τόσο ουσιαστική η “θεατρική” συνάντηση και όχι η οιαδήποτε συνάντηση Μιχάλη;

Σκέψου λοιπόν Κέλλυ ότι πας σε ένα πάρτι με μάσκες.  Ξαφνικά, με τη μάσκα, απελευθερώνεσαι από τον εαυτό σου από την εικόνα σου και κατ΄ επέκταση απ΄ό.τι σε βασανίζει ή δεν σε βασανίζει.  Για λίγο αισθάνεσαι χαρούμενη, ελεύθερη! Έτσι και με το θέατρο.  Στη θεατρική συνάντηση ξεχνάς τις σκέψεις σου, τις μοναξιές σου, τις ιδιαιτερότητές σου. Νιώθεις μια παρηγοριά, που για λίγο ζεις ελεύθερος, που έχεις την ευκαιρία να μοιραστείς ουσιαστικά κάτι με άλλους ανθρώπους. Παίζει βέβαια να γίνει και το ακριβώς αντίθετο.  Στην καθημερινότητά μας οι άνθρωποι φοβόμαστε να χαρούμε, να κλάψουμε, να πονέσουμε, να πούμε μία κουβέντα καθαρά.  Κάνουμε εκατομμύρια σκέψεις και καταλήγουμε να πούμε μία μαλακία.

Μία μαλακία!;

Δυστυχώς μας είναι πιο εύκολο να πούμε κάτι αρνητικό και κακό, παρά κάτι καλό.

 Γιατί μας συμβαίνει αυτό στους ανθρώπους;

Δεν με νοιάζει το γιατί πάντα.  Με νοιάζει η αντίσταση. Και μόνο που το έχω εντοπίσει προσπαθώ να αντιστέκομαι και να μην το κάνω.  Ανθίσταμαι στον κακό εαυτό μου.  Ο κακός εαυτός μου έχει πολλές εκφάνσεις, είναι αυτός που, ενώ επί της ουσίας σκέφτεται λουλούδια, τελικά μιλάει για σκουπίδια.

Ο άνθρωπος είναι καθαρός λίγο πριν κοιμηθεί και μερικές στιγμές αφού ξυπνήσει.  Μόνο κατά τη διάρκεια αυτών των μικροδιαστημάτων είμαστε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας στα ίσα.  Με την πάροδο των στιγμών αυτών συμβαίνει ό,τι και με τις αλλεργίες.  Ξαφνικά το σύστημα θυμάται ότι πάσχει, και αρχίζουν οι καταρροές, ο βήχας, τα πάντα. Αρχίζει δηλαδή το ψυχικό κώλυμα.  Σε αυτό πρέπει να μάθουμε να αντιστεκόμαστε.

Αυτός ο κακός μας εαυτός είναι συνεχώς παρών;

Ο άνθρωπος είναι καθαρός λίγο πριν κοιμηθεί και μερικές στιγμές αφού ξυπνήσει.  Μόνο κατά τη διάρκεια αυτών των μικροδιαστημάτων είμαστε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας στα ίσα.  Με την πάροδο των στιγμών αυτών συμβαίνει ό,τι και με τις αλλεργίες.  Ξαφνικά το σύστημα θυμάται ότι πάσχει, και αρχίζουν οι καταρροές, ο βήχας, τα πάντα. Αρχίζει δηλαδή το ψυχικό κώλυμα.  Σε αυτό πρέπει να μάθουμε να αντιστεκόμαστε.

Η υποκριτική τέχνη απαιτεί μοναχική διαδρομή Μιχάλη;

Όχι.  Παρόλα αυτά ούτως ή άλλως μόνοι μας είμαστε.  Τόσο μόνοι που ούτε καν εμείς δεν καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας.  Δεν προλαβαίνουμε.  Μέσω των άλλων βλέπουμε τις διαθέσεις που δημιουργούμε στον περίγυρο.

Συμφωνείς λοιπόν με τον Πιραντέλο ότι έχουμε τόσους εαυτούς όσοι και οι άνθρωποι που γνωρίζουμε;

Ετσι είναι.  Υποσυνείδητα σου δίνω αυτό που θέλεις από μένα κι εσύ μου δείχνεις την πτυχή, που επιθυμείς να παρουσιάσεις σε μένα. Ενας άνθρωπος είμαστε με διαφορετικούς καθρέφτες απέναντί μας.

Και το μέσα μας; Πώς είναι όταν φύγουν οι καθρέφτες;

Το φαντασιακό μας είμαστε οι άνθρωποι.  Απλώς στον έξω κόσμο παρουσιάζεται σε ανθρώπινη μορφή με μαλλιά και νύχια.  Και τα όνειρα που βλέπουμε τη νύχτα εμείς είμαστε και αυτό που ξεφεύγει από τα όριά μας εμείς είμαστε.  Και τα αγαπημένα πρόσωπα, που έχουν φύγει από τη ζωή, εμείς είμαστε.

Τι ακριβώς εννοείς ότι τ΄ αγαπημένα μας πρόσωπα είμαστε εμείς;

Η μάνα μου υπάρχει μέσα από μένα.  Η αύρα της, το πνεύμα της, η ιστορία της, υπάρχουν και γι αυτόν ακριβώς το λόγο μπορώ και την μνημονεύω. Είναι χαραγμένη στο πρόσωπό μου, στα μάτια μου.  Την έχω μέσα μου, το ίδιο κι εσύ με τον πατέρα σου.  Είμαστε συνονθύλευμα πραγμάτων, δεν είμαστε μονοδιάστατοι.

Τι συνονθύλευμα είμαστε;

Από εκατομμύρια ανθρώπους, που έχουν έρθει, και από εκατομμύρια ανθρώπους, που πρόκειται να έρθουν.

Θετικά συναισθήματα μόνο, δεν έχω για κανέναν.  Αυτό όμως δεν είναι κακό, έτσι πρέπει να είναι.  Τα πράγματα δεν γίνεται να υπάρχουν χωρίς την αντίθεσή τους.  Οι αντίθετες δυνάμεις είναι αυτές που μας εξισορροπούν.

Για τους γονείς σου έχεις μόνο θετικά συναισθήματα Μιχάλη;

Θετικά συναισθήματα μόνο, δεν έχω για κανέναν.  Αυτό όμως δεν είναι κακό, έτσι πρέπει να είναι.  Τα πράγματα δεν γίνεται να υπάρχουν χωρίς την αντίθεσή τους.  Οι αντίθετες δυνάμεις είναι αυτές που μας εξισορροπούν.

Το ταλέντο τι είναι;

Ελα ντε! Τι λέξη κι αυτή!

Θα μας προσδιορίσεις τη σχέση ηθοποιού και κοινού;

Ενέργεια είναι.  Υπάρχουν στιγμές που ενεργειακά το κοινό αναδίδει πράγματα, αλλά υπάρχουν και στιγμές που νιώθεις μία ψυχρότητα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ο θεατής δεν είναι παρών.  Ίσα ίσα έχει πιο πολύ ψωμί εκεί.

Και το χειροκρότημα;  Ουδείς το μίσησε;

Με έναν τρόπο η παράσταση σαν οργανισμός “εκβιάζει” αυτήν την κίνηση των χεριών.  Κάτι φτάνει στο ζενίθ του, σε κρεσέντο, σε τέλμα, σε κάθαρση και πρέπει να εκτονωθεί με κρότο.   Μουσική είναι το χειροκρότημα.

Ποιά τραγωδία θεωρείς κορυφαία όλων;

Τον Αίαντα. Είναι το απόλυτο κείμενο.  Είναι η τραγωδία που μ έναν τρόπο δείχνει ότι ο άνθρωπος νίκησε το θάνατο. Ο Αίας είναι ο πρώτος αυτόχειρας της Ιστορίας.  Είναι ο πρώτος που είπε «Μάγκες δεν λειτουργεί έτσι» και αποχώρησε.  Αυτό συνιστά νίκη.  Ο πρώτος άνθρωπος που ήρθε σε επαφή με την αυτοχειρία.  Κείμενο βγαλμένο από την Οδύσσεια.  Τι συζητάμε τώρα! Περνάνε από μέσα ο Οδυσσέας, ο Αγαμέμνων, ο Μενέλαος.

Τι άλλο σε καθηλώνει στην Τέχνη;

Ο Ρέμπραντ.  Με παίρνει από το χέρι και με πάει βόλτα.  Ο Στράτος Διονυσίου.  Ο Arvo Part.  Το μη δήθεν.  Το λαικό.

 Ο Γούντι Αλεν έχει πει ότι η «εμφάνιση είναι η μισή επιτυχία κάθε project».  Εσύ τι λές;

Νομίζω ότι χρειάζεται μία αντίσταση σε ό,τι δεν έχει να κάνει αμιγώς με τη δουλειά σου.  Όλο λάδι και τηγανίτα τίποτα! Μπορείς επί σκηνής να βγάζεις τα συκώτια σου;  Αυτό έχει σημασία.

Γουστάρεις να σου ζητάνε συνεντεύξεις;

Σίγουρα με τιμά το γεγονός ότι θέλεις να κάνεις μαζί μου μία κουβέντα.

 Ποιοί ηθοποιοί σου αρέσουν;

Οι ελαττωματικοί.

Ποιό είναι το μήνυμα της Οπερέτας;

Εσύ που την είδες ποιό νομίζεις ότι είναι;

Με καθήλωσε τόσο πολύ η σκηνική σας παρουσία, που δεν με ενδιαφέρει να δω τίποτα άλλο!

Κακό αυτό! Πρέπει να την ξαναπαίξουμε την Οπερέτα με ηθοποιούς που να μην σε καθηλώνουν, οπότε να καταλάβεις και το μήνυμα του έργου!

Ασε την πλάκα και πέσμου την πεμπτουσία της καταπληκτικής αυτής παραστάσεως Μιχάλη!

Ο Γκομπρόβιτς έγραψε ένα κείμενο υπό τη μορφή μίας Οπερέτας και στην ουσία βγάζει τη γλώσσα στο ίδιο το είδος στο ίδιο το θέατρο, στον ‘Ανθρωπο.  Με ένα «εύπεπτο» είδος θεάτρου κατακεραυνώνει τα πάντα όλα.  Τα διαλύει και σου λέει προχώρα τώρα να σε δω.

Θνητοί είμαστε, πεθαίνουμε. Αυτό είναι ούτως ή άλλως βίαιο.  Και συνειδητά να μην το ξέρεις, το σώμα σου το γνωρίζει.  Μεγαλώνουμε, ωριμάζουμε.  Η ζωή είναι η απόλυτη χαρά και ταυτόχρονα η απόλυτη βία.

Κάτι άσχετο να σε ρωτήσω τώρα. Οι συγγενείς γιατί μαλώνουν μεταξύ τους για τα κληρονομικά;

Κτητικοί είναι οι άνθρωποι. Το θέμα είναι όμως να αντιστεκόμαστε σε ό,τι είναι τόσο προφανές στη φύση μας την ίδια.  Η ουσία δηλαδή, οφείλει να είναι το μη προφανές. Να παλέψεις με τον εαυτό σου για το μη προφανές, να νικήσεις την αδυναμία σου. Να αντιταχθούμε στην παθογένεια της φύσης μας.

Ποιά είναι η παθογένεια της φύσης μας που ανέφερες;

Θνητοί είμαστε, πεθαίνουμε. Αυτό είναι ούτως ή άλλως βίαιο.  Και συνειδητά να μην το ξέρεις, το σώμα σου το γνωρίζει.  Μεγαλώνουμε, ωριμάζουμε.  Η ζωή είναι η απόλυτη χαρά και ταυτόχρονα η απόλυτη βία.

Και το θέατρο είναι η απόλυτη χαρά;

Το θέατρο είναι σπουδαίο πράμα αρκεί να γίνεται όπως του αξίζει.  Κάτι σου ψιθυρίζει το θέατρο που εσύ φοβάσαι να πεις.  Το σκέφτεσαι όμως.  Φοβάσαι να το κάνεις στη δουλειά σου, στον άνθρωπό σου, φοβάσαι, φοβάσαι, φοβάσαι. Τί ωραίο που είναι το θέατρο όμως! Ερχεται κάποιος και σου λέει: “Μην φοβάσαι. Κι εγώ φοβάμαι”.

Ναι. Τα άκρα είναι φόβος. Υπέρτατος φόβος, υπέρτατος συντηρητισμός, τροφή στο Εγώ, το άδειο Εγώ.  Τίποτα. Φελλός.  Οταν όλα καταρρέουν, θα ανθίσει το κακό, όχι το καλό.

Και τα Άκρα; Σε αυτόν το φόβο οφείλεται η άνοδος των άκρων ανά την Ευρώπη;

Ναι. Τα άκρα είναι φόβος. Υπέρτατος φόβος, υπέρτατος συντηρητισμός, τροφή στο Εγώ, το άδειο Εγώ.  Τίποτα. Φελλός.  Οταν όλα καταρρέουν, θα ανθίσει το κακό, όχι το καλό.

Σ’ ευχαριστούμε Μιχάλη!  Brake a leg για άλλη μία παράσταση απόψε στην «Οπερέττα»

——————

Ο Μιχάλης Σαράντης πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Οπερέττα» του Βίτολντ Γκομπρόβιτς, σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου, στο Κτίριο Rex, Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» (τηλ. 210 3305074).  Η παράσταση θα παίζεται έως τις 4 Ιουνίου και θα συνεχιστεί και την επόμενη σεζόν.

Ακόμη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, θα συμπρωταγωνιστεί με τους Γιώργο Γάλλο και Χρήστο Λούλη στην παράσταση «Μήδεια» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζά.  Παραστάσεις στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου στις 30 Ιουνίου και 1 Ιουλίου 2017.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here