Μάθημα ανθρωπιάς στο Μόναχο

 

Της ΔΕΠΟΙΝΑΣ ΜΑΡΓΙΩΡΗ, κοινωνιολόγου-παιδοψυχολόγου

 

Ήταν μία ωραία ανοιξιάτικη προς καλοκαιρινή μέρα η χθεσινή. Ξεκίνησα νωρίς για να προλάβω να φτάσω στην ώρα μου στο συνέδριο με θέμα πολύ επίκαιρο, την θεραπεία ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων. Στο Μόναχο. Πώς να αντιμετωπίσεις και να βοηθήσεις ένα παιδί που τα έχει δει όλα και έχει χάσει ακόμη πιο πολλά; Που έχει δει να σκοτώνεται ή μάλλον να σκοτώνουν την αδερφή του, ή την μητέρα του; Πώς μπορεί να σταθεί ένας ψυχολόγος δίπλα σε ένα παιδί που φοβάται να μιλήσει για τα αμέτρητα βράδια που δεν μπορεί να κοιμηθεί; Που προτιμά τη σιωπή από τον στιγματισμό; Που ντρέπεται για τις ουλές που κουβαλάει στο σώμα του απόδειξη μιας τερατώδους τυραννίας; Που θέλει να ξεχάσει αλλά όχι να ξεχαστεί; Πώς; Κι αν δεν σε κοιτάει στα μάτια, δεν είναι επειδή δεν λέει την αλήθεια. Σέβεται. Εσένα. Επειδή σε θεωρεί «ανώτερη». Έτσι το θέλει η κουλτούρα τους. Τους ανώτερους δεν τους κοιτάς στα μάτια. Δεν κοιτάς, δεν μιλάς, σχεδόν δεν υπάρχεις.

Άφησα τον χώρο του συνεδρίου με ανακούφιση στην σκέψη ότι υπάρχουν και άνθρωποι που δεν θέλουν να ρημάξουν, να κατακρεουργήσουν, να πονέσουν, να αφανίσουν. Πως υπάρχουν άνθρωποι με αγαθές προθέσεις για αυτούς που πονάνε. Πως καλό θα ήταν να ακούμε πιο συχνά για τέτοιες ενέργειες και όχι για την απόλυτη καταστροφή.

Το μάθημα της ημέρας μου έμελλε να συνεχιστεί. Εγώ ακόμη δεν το ήξερα. Απόλαυσα κάποιους δρόμους και την όμορφη αρχιτεκτονική του Μονάχου πριν μπω στο τρένο μου για την επιστροφή. Το τρένο άρχιζε σιγά σιγά να γεμίζει. Ευχόμουν να μην έχω πολύ κόσμο γύρω μου για να μπορέσω να διαβάσω με την ησυχία μου και για να έχω χώρο να απλώσω τα πόδια μου. Όμως δεν μου έγινε η χάρη. Σε λίγη ώρα ήρθε στο βαγόνι που καθόμουν μία ομάδα ενήλικων, οι περισσότεροι από αυτούς νέοι, από κάποια αφρικανική χώρα. Δυσανασχέτησα επειδή μιλούσαν δυνατά και πίστεψα πως τα ίδια ντεσιμπέλ θα με συνόδευαν σε όλη την διαδρομή και ότι δεν θα μπορούσα να διαβάσω. Δύο από αυτούς, ένα ζευγάρι, κάθισαν απέναντί μου. Τα πρόσωπά τους φαίνονταν κουρασμένα. Ιδιαίτερα του άντρα. Φαινόταν και θλιμμένος. Όταν σήκωσα τη ματιά μου για αναγνώριση πεδίου, αυτόματα η δική μου συναντήθηκε με τις ματιές των αντρών γύρω μου. Για λίγο. Για πάρα πολύ λίγο. Οι άνθρωποι αυτοί, όλοι τους, εσκεμμένα απέφυγαν την οπτική επαφή μαζί μου. Από σεβασμό. Το αισθάνθηκα. Το εξέπεμπε όχι μόνο η ματιά τους αλλά και όλο τους το σώμα.

Συνέχισα το διάβασμα και συνέχισα να παρατηρώ. Ένας από αυτούς διάβαζε επίσης ασταμάτητα. Δεν ξέρω τι επειδή η γραφή ήταν ακατανόητη για μένα. Μέσα σε στιγμές, άρχισα να εκπλήσσομαι. Με την έμφυτη ευγένεια και τον σεβασμό με τον οποίο φερόταν ο άντρας στην γυναίκα του. Χωρίς να προσποιείται, όλη την ώρα που συνταξιδεύαμε. Παρόλη την κούραση και την θλίψη του. Τους ρώτησα από πού είναι και δειλά και διστακτικά μου είπε ο άντρας ότι είναι από την Αιθιοπία. Γιατί; Ντρέπεται; Φταίει αυτός που δεν έχει να πληρώσει για το εισιτήριο και του το παρέχει το γερμανικό κράτος; Φταίει αυτός που έπρεπε να τρέξει να σωθεί;

Οι άνθρωποι που αρχικά πίστεψα πως θα βροντοφωνάζουν και δεν θα με αφήσουν να διαβάσω, συνομιλούσαν με τον πιο παραδειγματικό τρόπο, με προσοχή να μην ενοχλήσουν. Αυτοί που ενοχλούσαν ήταν οι μεθυσμένοι Γερμανοί που πήγαιναν πέρα δώθε φωνάζοντας. Οι φοβισμένοι μετανάστες προσπαθούσαν να καταλάβουν τους μεθυσμένους Γερμανούς. Η ανθρώπινη ματιά τους κάθε φορά και το ενδιαφέρον τους για ό,τι συνέβαινε γύρω τους με έκανε να πιστεύω ότι ακόμη και τους συμπονούσαν. Έδειχναν να μην μπορούν να συλλάβουν τους λόγους για τους οποίους ένας άνθρωπος φτάνει να μεθύσει, όταν φαίνεται να μην του λείπει τίποτα.

Η μιάμιση ώρα συνύπαρξής μου με τους Αιθίοπες μου θύμισε τι έχουμε ξεχάσει, τι έχουμε αφήσει να φύγει από την ζωή μας ανεπιστρεπτί. Την έκφραση έμφυτης ανθρωπιάς, ευγένειας, ευγνωμοσύνης και χαράς για ό,τι μας προσφέρεται. Τις προκαταλήψεις ακόμα και ένας άνθρωπος όπως εγώ που χαίρεται για κάθε καινούρια γνωριμία με ανθρώπους από όλες τις γωνιές του πλανήτη, τις έχουμε στο τσεπάκι μας. Κι ας μην νιώθουμε να μας βαραίνουν. Τις κουβαλάμε. Όλοι μας.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here