Mαρία Ρουσοχατζάκη: Πως θα βοηθήσουμε το βαρήκοο παιδί

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

Λέγοντας βαρηκοΐα εννοούμε τη δυσκολία κάποιου να ακούσει ήχους που η ένταση τους φτάνει μέχρι 20dB. To dB είναι η μονάδα μέτρησης της έντασης του ήχου. Η φυσιολογική ακοή είναι εκείνη που μπορεί να συλλάβει ήχους μέχρι τα 20 dB ισχυρούς.Εάν δεν είναι αυτό δυνατό, τότε αρχίζουμε να μιλάμε για διάφορους βαθμούς βαρηκοΐας, ανάλογα με τα dB που μπορεί να ακούσει κάποιος. Έτσι, η βαρηκοΐα μπορεί να είναι μέτριου, μεγάλου ή πολύ μεγάλου βαθμού και να φτάνει μέχρι την πρακτική κώφωση. Αυτό συμβαίνει, όταν οι συχνότητες που μπορεί κάποιος να ακούσει είναι σε ένταση τόσο μεγάλη, ιδιαίτερα στις συχνότητες αυτές που προσδιορίζουν την ομιλία, που, ουσιαστικά, πρακτικά δεν μπορεί να ακούσει. Μιλάμε με την Μαρία Ρουσοχατζάκη,  Λογοπαθολόγο M.S., C.C.C. – Συγγραφέα Παιδικών Βιβλίων.

-Τι δύναται να πετύχει ένα παιδί προσχολικής και σχολικής ηλικίας σε σχέση με το κοχλιακό εμφύτευμα;

Παρ΄ όλο που ο πληθυσμός σχολικής ηλικίας διαφέρει από τον προσχολικό πληθυσμό, ο πρωταρχικός σκοπός της αποκατάστασης παραμένει ο ίδιος: να διευκολύνει την ανάπτυξη του λόγου και γλώσσας μέσω ακρόασης με το να ενθαρρύνει και να αναπτύξει τη μέγιστη χρήση του κοχλιακού εμφυτεύματος. Στην περίπτωση παιδιών σχολικής ηλικίας, ένας επιπλέον στόχος είναι να καλλιεργηθεί στα παιδιά το αίσθημα της υπευθυνότητας για τη χρήση και φροντίδα του κοχλιακού εμφυτεύματος.

-Υπάρχει διαφορά αποκατάστασης ανάμεσα στα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας; Αν ναι, σε τι συνίσταται;

Τα παιδιά σχολικής ηλικίας με ικανότητα ακοής είναι κάπως διαφορετικά από τα παιδιά προσχολικής ηλικίας με πρόβλημα στην ακοή και η σημαντικότερη διαφορά είναι η μεγάλη παρέκκλιση των επικοινωνιακών ικανοτήτων στον πληθυσμό. Ενώ τα παιδιά προσχολικής ηλικίας αποτελούν μια ομογενή ομάδα που συνεχώς έχει αποκτήσει λιγοστό λόγο και ομιλία πριν την εμφύτευση, ο σχολικός πληθυσμός περιλαμβάνει παιδιά με μια μεγάλη εμβέλεια ηλικιών, κοινωνικότητας, ανάγνωσης, γραφής και ικανοτήτων γνώσης. Με τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, η αποκατάσταση μπορεί συνήθως να ακολουθήσει ένα αναπτυξιακό μοντέλο, προωθώντας την απόκτηση ικανοτήτων στη σειρά που ακολουθείται από παιδιά με κανονική ακοή. Αντίθετα, ένα θεραπευτικό μοντέλο είναι συνήθως πιο κατάλληλο για παιδιά σχολικής ηλικίας, γι΄ αυτό η αποκατάσταση με μεγαλύτερα παιδιά πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρωση των κενών γνώσης που φυσιολογικά θα έπρεπε να είχαν αποκτήσει προηγουμένως. Επιπρόσθετα, λόγω των ποικίλων αναγκών των παιδιών σχολικής ηλικίας, τα προγράμματα αποκατάστασης γι΄ αυτή την ηλικιακή ομάδα θα πρέπει να εξατομικεύονται σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Για παράδειγμα, ένας έφηβος με απώλεια ακοής μετά την έναρξη της ομιλίας, μεταγλωσσικώς δηλ. μπορεί να χρειαστεί μόνο τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη, ενώ ένα παιδί δημοτικού που μόλις δέχτηκε εμφύτευμα, με συγγενή απώλεια ακοής, θα απαιτεί μακρόχρονη παρέμβαση, διασύνδεση με το σχολείο και υποστήριξη από την οικογένεια.

-Η εμφύτευση της κοχλιακής συσκευής μπορεί να εγγυηθεί πλήρη ανάπτυξη του λόγου και της γλώσσας;

Η εμφύτευση μιας κοχλιακής συσκευής δεν εγγυάται από μόνη της την ανάπτυξη λόγου και γλώσσας. Παρά το γεγονός ότι τα παιδιά με εμφυτεύματα έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες από όλο το φάσμα των συχνοτήτων λόγου, και πάλι θεωρούνται, ότι έχουν μια λειτουργική απώλεια ακοής σε εντάσεις 80-110dB. Έχει αποδειχθεί, ότι υπάρχει μια σημαντική καθυστέρηση στην απόκτηση λόγου και γλώσσας ανάμεσα στα περισσότερα παιδιά με σοβαρή ή σχεδόν πλήρη απώλεια ακοής και στα παιδιά με φυσιολογική ακοή. Είναι δε καλά τεκμηριωμένο, ότι παιδιά με αυτό το επίπεδο βαρηκοΐας έχουν χαμηλότερο ρυθμό απόκτησης γραπτού και προφορικού λόγου και ότι η συνολική τους ικανότητα όσον αφορά τη χρήση, συντακτικού και λεξιλογίου είναι σημαντικά πτωχότερη. Επιπρόσθετα, αν και το παιδί με κοχλιακό εμφύτευμα μπορεί τώρα να έχει τώρα πρόσβαση σε πληροφορίες λόγου σε μεγάλο εύρος συχνοτήτων η ποιότητα της ακουστικής πληροφορίας που λαμβάνεται μέσω του κοχλιακού εμφυτεύματος είναι πολύ διαφορετική από αυτή που λαμβάνεται προεγχειρητικά από τα βοηθήματα ακοής. Με κατάλληλες παρεμβάσεις μπορούμε να καθοδηγήσουμε τα παιδί να ερμηνεύει και να λαμβάνει το μέγιστο όφελος από τη νέα ακουστική πληροφορία που δέχεται.

-Υπάρχει κάποιο στάδιο προσαρμογής για τα παιδιά με κοχλιακό εμφύτευμα;

Τα παιδιά με κοχλιακά εμφυτεύματα αποκτούν σύντομα ένα ευρύ φάσμα ακουστικών ικανοτήτων οι οποίες εξαρτώνται, εν μέρει, από την ακουστική τους εμπειρία πριν την εμφύτευση. Αν και τα παιδιά με πρόσφατη εμφύτευση μπορεί να μην είναι ικανά να χρησιμοποιούν την ακοή τους, αλλά που έχουν δεχτεί εμφύτευμα για κάποιο χρονικό διάστημα, μπορεί να είναι σε κατάσταση να κάνουν μια συζήτηση ακόμη κι από το τηλέφωνο. Για άλλα παιδιά, μπορεί να απαιτηθεί μακροχρόνια χρήση πριν εμφανιστούν μετρήσιμες ικανότητες στην αντίληψη του λόγου.  Κάποια παιδιά μπορεί να χρειαστούν μια περίοδο σταδιακής μετάβασης από τη χρήση των πληροφοριών που έχουν από το βοήθημα ακοής, στο κοχλιακό εμφύτευμα, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί η διακοπή συνέχειας στην επικοινωνία τους.

-Επηρεάζεται η ανάπτυξη της γλώσσας από την απώλεια ακοής; Υπάρχουν τεχνικές αρωγής του παιδιού;

Θεωρείται ότι η νευρική εκφύλιση εμφανίζεται με την απουσία ακοολογικής διέγερσης. Μια και η ανάπτυξη της γλώσσας για πολλά κωφά παιδιά είναι όχι μόνο καθυστερημένη αλλά και αποκλίνουσα (δηλ. δεν μαθαίνουν τη γλώσσα με τη φυσιολογική εξελικτική αλληλουχία), μπορεί να δημιουργηθούν ψευδείς εντυπώσεις για τις συνολικές τους ικανότητες. Μεγάλης σημασίας για το παιδί με απώλεια ακοής, είναι οι τεχνικές διευκρίνησης, μια και αυτές διευκολύνουν την απόκτηση πληροφοριών που μπορεί να είχαν χαθεί την πρώτη φορά που παρασχέθηκαν και επομένως βοηθούν την αποφυγή της κατάρρευσης της συζήτησης. Τα παιδιά με απώλεια ακοής συχνά προσπαθούν να αποφύγουν την αμηχανία με το να μπλοφάρουν μέσα στη συζήτηση χρησιμοποιώντας νεύματα και χαμόγελα, μην αναγνωρίζοντας ότι έχασαν σημαντικές πληροφορίες και ότι δεν καταλαβαίνουν πλέον τι διαπραγματεύεται η συζήτηση.

-Σε ποιο βαθμό έχει την δυνατότητα το κοχλιακό εμφύτευμα να βελτιώσει την παραγωγή λόγου;

Η δυνατότητα του παιδιού να τροποποιεί την παραγωγή λόγου εξαιτίας βελτιωμένης ακουστικής ανατροφοδότησης από ένα κοχλιακό εμφύτευμα ποικίλει αρκετά. Αν και ο λόγος μερικών παιδιών μπορεί να μην αλλάξει σημαντικά, έχει δειχτεί ότι μπορούν να γίνουν βελτιώσεις με εντατική δουλειά. Όσο μεγαλύτερο είναι το παιδί, τόσο πιο μη ρεαλιστικό είναι να περιμένουμε αλλαγές στην παραγωγή του λόγου τους. Στα μικρότερα παιδιά οι αλλαγές στο λόγο μετά από την παρέμβαση μπορεί να είναι ευκολότερες. Παρ΄ όλα αυτά, ακόμα και γι αυτά τα παιδιά η ανάπτυξη κατανοητού λόγου είναι μια μεγάλη πρόκληση. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ανάπτυξη του κατανοητού λόγου σε όλα τα παιδιά με σχεδόν πλήρη απώλεια ακοής είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος και στις περισσότερες περιπτώσεις θα απαιτήσει πολλά χρόνια δουλειάς.   Η συναναστροφή με τον κόσμο σε μεγαλύτερη κλίμακα (πχ. Το να πάει σον φούρναρη και να ζητήσει ψωμί) μπορεί να βοηθήσουν το παιδί να καταλάβει καλύτερα την παραγωγή του λόγου και έτσι να υπάρχει μια θετική ανατροφοδότηση. Είναι επίσης σημαντικό να προσέχουμε την υπερβολική διόρθωση των λαθών στην έκφραση, οι οποίες πολύ πιθανόν να μειώσουν την επιθυμία για επικοινωνία.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here