Mαρία Κουλούρη: «Ρολόγια και άλλοι χτύποι»

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Γεννήθηκε στη Χαλκίδα και ζει στην Αθήνα. Εργάζεται ως  Λογοθεραπεύτρια, Σύμβουλος  Ψυχικής Υγείας και Εμψυχώτρια θεατρικής ομάδας ενηλίκων με αυτισμό και  νοητική υστέρηση.

Η συλλογή  Ρολόγια και άλλοι χτύποι είναι η δεύτερη της ποιήτριας. Για την πρώτη της ποιητική συλλογή  Μουσείο Άδειο (εκδ. Μελάνι) , βραβεύτηκε με το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ποιητή της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων. Επίσης ήταν υποψήφια για το Κρατικό Βραβείο Ποίησης, καθώς και ως πρωτοεμφανιζόμενη  ποιήτρια στα λογοτεχνικά βραβεία του περιοδικού «Ο Αναγνώστης». Θεατρικά της μονόπρακτα έχουν παρουσιαστεί σε μορφή θεατρικού αναλογίου, από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου της Αθήνας.  Έχει γράψει το σενάριο της ταινίας μικρού μήκους «Μη με λησμόνει». Στη δεύτερη ποιητική συλλογή της Μαρίας Κουλούρη, Ρολόγια και άλλοι χτύποι, εκδόσεις Μελάνι,  ο χρόνος βιώνεται ποικιλοτρόπως, προβάλλεται όμως πάντα σε μεγάλη κλίμακα: ως συνείδηση του τέλους αλλά και ως υπέρβασή του, ως μνημείωση και ανασκαφή του παρελθόντος, ως πρόπλασμα αιωνιότητας, αντοχή αλλά και εξάντληση, ως μονιμότητα και ως ελιγμός διαφυγής. Εδώ το αρχέγονο και το διαχρονικό διαπλέκονται με τη συγχρονία. Τα ποιήματα της συλλογής κινούνται έτσι ανάμεσα στην επίγνωση της φθαρτότητας και στην εναντίωση σε αυτήν, μέσω της κατάφασης στην ύλη, τη σωματικότητα και την προσδοκία της αγάπης.

-Ρολόγια και άλλοι χτύποι η δεύτερη σας ποιητική συλλογή;

Έχω την επιθυμία οι τίτλοι των συλλογών μου να προέρχονται από στίχους ποιημάτων τα οποία περιλαμβάνονται στην εκάστοτε έκδοση. Στο πρώτο βιβλίο αυτό έγινε πράξη παίρνοντας  ατόφιο τον καταληκτικό στίχο ενός ποιήματος και έτσι εκείνη η συλλογή ονομάστηκε Μουσείο Άδειο.  Εδώ δεν ήταν τόσο εύκολο. Πιστή στην επιθυμία, αρχικά είχα επιλέξει κάποιον άλλο τίτλο που υπήρχε ως στίχος στη νέα μου συλλογή, όμως στο τέλος σκέφτηκα ότι δεν απέδιδε συνολικά την κεντρική ουσία του συνόλου των ποιημάτων. Έτσι, τις ημέρες που ήμουν στην αναζήτηση νέου τίτλου διάβαζα παράλληλα και ένα μυθιστόρημα του Ντον ΝτεΛίλλο και σε κάποιο σημείο έγραφε την φράση «…ρολόγια και άλλες συσκευές…». Αυθόρμητα σκέφτηκα ότι στα ποιήματά μου αυτά διαπραγματεύομαι την έννοια του χρόνου παράλληλα με έντονες συναισθηματικές καταστάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν και να ανεβάζουν τους παλμούς της καρδιάς. Έτσι, αφαίρεσα  τις συσκευές από τη φράση και πρόσθεσα τους άλλους χτύπους.

-Φωλιά φυγής η ποίηση;Παυσίπονη σταγόνα σε ωκεανούς λύπης όπως λεει η Κική Δημουλά;

Προσωπικά δεν συνηθίζω να δίνω κάποιο ρόλο στην ποίηση, αλλά δεν μπορώ και να αρνηθώ και την επιτελεστικότητά της.  Κυρίως για τον ποιητή και ιδανικά και για τον αναγνώστη. Προφανώς, η ποίηση δεν εξασφαλίζει κανένα είδος βιοπορισμού, δεν πληρώνουμε τα προς το ζην με στίχους. Όμως για τον ποιητή και τους αποδέκτες του έργου του μπορούν οι λέξεις να λειτουργήσουν ως ασπίδες προστασίας, κυρίως στην ανέστια από ιδεολογία και επίκεντρο εποχή μας.  Όλο και περισσότερο απομακρυνόμαστε από τον  πυρήνα μας και οδεύουμε προς αχαρτογράφητα νερά.

Τον τελευταίο καιρό παρατηρείται ένα έντονο ενδιαφέρον προς την ποίηση και αυτό δεν το θεωρώ τυχαίο. Πιστεύω πως γίνεται αντανακλαστικά, ως ένας μηχανισμός άμυνας, μια προσπάθεια να κρατηθούμε από τα έως τώρα δεδομένα μας.Kαι τί πιο γνωστό και οικείο από τις λέξεις μας! Ακόμα και αυτές τις λέξεις, όπως τις έχουμε αφήσει να φτωχύνουν και να χάσουν  τον όγκο τους. Πιστεύω όμως πολύ στην συνοχή και την αυτοσυντήρηση της φύσης και άρα και της γλώσσας, οπότε θεωρώ πως νομοτελειακά θα κρατηθούμε από τα αρχικά συστατικά μας. Ίσως όχι άμεσα, αλλά σταδιακά και μέσα από τις απαραίτητες ζυμώσεις στον χρόνο. Δεν ξέρω αν ακούγεται αρκετά αισιόδοξη αυτή μου η άποψη, αλλά θα ευχόμουν να γίνει έτσι.

-Μεγάλο μυστήριο ο χρόνος;

Ο χρόνος δεν είναι μια αυτόνομη αξία. Υπάρχει επειδή εμείς κοιτάμε το ρολόι μας. Είναι άμεσα εξαρτημένος από εμάς. Ας πούμε ότι είναι το παιδί μας και έχουμε την ευθύνη του. Και ως άξιοι γονείς δεν σταματάμε καθ΄όλη τη διάρκεια του βίου μας να τον έχουμε έννοια. Ακόμα και κατά την ενηλικίωση του, για να μην πω ειδικά τότε, αγχωνόμαστε τι θα απογίνει αν τον αφήσουμε, αν φύγουμε και μείνει μόνος. Οπότε, κατά την αποχώρησή μας τον παίρνουμε μαζί.

-Και για τους ποιητές;

Ο χρόνος για τους ποιητές θεωρώ πως είναι ό,τι πιο βασικό. Τόσο σε τεχνικό επίπεδο, αφού γράφοντας ακολουθούν μια συγκεκριμένη ρυθμολογία της γλώσσας – για εμένα η ποίηση είναι κυρίως και πάνω απ΄όλα ρυθμός – όσο και σε φιλοσοφικό επίπεδο. Γράφοντας στο παρόν, εμπεριέχεται η γνώση του παρελθόντος αλλά και το μέλλον της ανάγνωσης.

-Η ακίνητη μορφή της κινούμενης αιωνιότητας;

Θα μπορούσαμε να δούμε ένα ποίημα ως μια εγκατάσταση λέξεων μέσα στο χρόνο και την ροή του, ως ένα γλυπτό της γλώσσας. Όμως, η ποίηση είναι δράση, δεν χωράει περιγραφή. Είναι μια στροβιλική κίνηση σε διαρκεί επιτάχυνση.  Με αυτό το δεδομένο, ίσως θα μπορούσαμε να δούμε την ακίνητη μορφή του ποιήματος, όπως ακίνητη φαίνεται και η γη κατά την περιστροφή της. Ένα καλό ποίημα ίσως και να μην ολοκληρωθεί ποτέ, ίσως και να στροβιλίζεται ατέρμονα.

 Χρόνος παρών και χρόνος παρελθών και οι δύο κλεισμένοι είναι εις χρόνο μέλλοντα και ο μέλλων χρόνος έγκλειστος εις χρόνο παρελθόντα» όπως λέει ο Τ.S.Elliot;

Ναι, φυσικά και είναι έτσι. Ο δημιουργός γράφοντας στο παρόν αυτό που κάνει ουσιαστικά είναι ένα σχόλιο στην προγενέστερη  παραγωγή.

Έχει ως βάση τα αναγνώσματά του, τα γραπτά που έμειναν μέσα στον χρόνο. Και στην περίπτωση που και τα δικά του γραπτά θα μείνουν και στον μέλλοντα χρόνο, θα αποτελούν παρελθόν. Στο παρόν της γραφής ο χρόνος διαστέλλεται και γίνεται ενιαίος.

-Ως σύμβουλος Ψυχικής Υγείας βλέπετε αχτίδα φωτός για την Ελλάδα της οδύνης; 

Όπως είπα και παραπάνω, πιστεύω ιδιαίτερα στο αίσθημα της αυτοσυντήρησης. Δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που η ανθρωπότητα βιώνει μια τόσο έντονη κρίση, το ίδιο και η χώρα μας.

Ίσως ακόμα είμαστε μουδιασμένοι, έγιναν πολλές και βαθιές αλλαγές στο βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων και μάλιστα πολύ γρήγορα. Έχουμε εμπλακεί προς το παρόν στη διαδικασία κατανόησης των αλλαγών και στον τρόπο να αντιμετωπίσουμε, σε ένα ατομικό επίπεδο, τα νέα δεδομένα.  Θεωρώ πως έχει και παρακάτω δρόμο αυτή η καθοδική πορεία και πως μας περιμένουν και άλλες δυσκολίες. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορώ να πάψω να πιστεύω στη δύναμη που έχει ο καθένας μας, ως άνθρωπος και ως πολίτης. Έχουμε ακόμα την μνήμη της ευημερίας των περασμένων δεκαετιών. Όταν αυτή η μνήμη θα ατονήσει και θα καλυφθεί από τον ζόφο του παρόντος, δεν μπορεί παρά να αντιδράσουμε. Νομίζω πως είμαστε ακόμα ζαλισμένοι από  το χτύπημα. Και έτσι όμως βλέπει κανείς μονάδες ανθρώπων να αποζητούν την αλληλεγγύη και την συνοχή και νομίζω ότι από αυτές τις ισχνές προς το παρόν εστίες φωτός, θα έρθει κάποια  λύση. Είμαστε μακριά όμως ακόμα. Υπάρχουν αρκετές φορές που σκεπτόμενη το μέλλον βλέπω τα σχέδιά μου όλο και πιο δύσκολο να πραγματοποιηθούν, λόγω των οικονομικών συνθηκών. Φυσικά και δυσανασχετώ, αλλά τότε προτιμώ να σκέφτομαι τον εαυτό μου και το παρόν ως ένα κομμάτι της αέναης ιστορίας. Παρηγοριά στον άρρωστο, θα μου πείτε, αλλά η καλή παρηγοριά ξενυχτάει την απώλεια.

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here