Λαγός τη φτέρη έσειε, κακό του κεφαλιού του

Tου Ματθαίου Παπαβασιλείου*

Από το «Γραφείο Εσωτερικού» του 1968 έως τον ΣΥΡΙΖΑ του 2015 είναι προφανής η στόχο-προσήλωση του χώρου που συγκροτεί την παρούσα κυβέρνηση στην «Ευρωπαϊκή προοπτική της Χώρας»[1]. Οπότε και η κριτική Λαφαζάνη για την «δογματική προσήλωση της κυβέρνησης στο ευρώ»[2] δεν κομίζει γλαύκα ες Αθήνας, παρότι η παράσταση της Γλαύκας της Αθηναίας[3] θα είχε ισχυρές πιθανότητες να απεικονίζεται στο νέο νόμισμα της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Είναι δυνατόν να συνειδητοποιούμε ως χώρα τον εγκλωβισμό μας στο Ευρώ το καλοκαίρι του 2015; Δεκαπέντε χρόνια μετά την εμφάνιση του ευρώ στην καθημερινότητά μας; ‘Όπου ο τότε πρωθυπουργός Κ. Σημίτης στην επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο, έβγαζε από την τσέπη του παντελονιού του ένα ευρώ να το δώσει στον πρόεδρο των ΗΠΑ με την χώρα να παραληρεί;

Πράγματι η συνύπαρξη σε ένα κοινό νόμισμα μιας οικονομίας με μεγάλα εμπορικά ελλείμματα σαν την δική μας με οικονομίες με μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα είχε από την αρχή προκαταλάβει τον εγκλωβισμό μας στην πρώτη κρίση που θα ανέκυπτε. Και όταν η κρίση ήρθε το 2009 η ρευστότητα της Ελληνικής οικονομίας που προέρχονταν από τις πλεονασματικές οικονομίες εξαφανίσθηκε. Δυστυχώς ο τότε πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου αντί να προχωρήσει αθόρυβα στην σύναψη δανείων με το τότε σχετικά χαμηλό επιτόκιο του 2,5 %  τον Δεκέμβριο το 2009 ή τον Ιανουάριο του 2010 ώστε να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του κράτους για την περίοδο έως τουλάχιστον το 2013 (περίπου 130-140 δις)  και μετά να προχωρήσει σε ανάταξη της οικονομίας, προτίμησε να περάσει ένα οκτάμηνο διαλαλώντας στην οικουμένη το διεφθαρμένο και αναποτελεσματικό κράτος που παρέλαβε συμβάλλοντας στην κλιμάκωση των επιτοκίων και στον εγκλωβισμό της χώρας στην επιτήρηση  από τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Έτσι μαζί με την αλησμόνητη φωτογραφία του Παπανδρέου στο Καστελόριζο η Ελλάδα απέκτησε το «μνημόνιο» μια νέα λέξη που κυριάρχησε στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας.

Το μνημόνιο 3, η τρίτη συνέχεια (Sequel κατά τους θεσμούς) έχει τον τίτλο «Συνταξιοδοτικές διατάξεις − Κύρωση του Σχεδίου Σύμβασης Οικονομικής Ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και ρυθμίσεις για την υλοποίηση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης.»

Ολοκληρώθηκε μετά από εξάμηνη προετοιμασία και έντονη διαφήμιση της διαπραγμάτευσης καθώς και επισήμανση των κινδύνων για όλους σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η αμοιβαία επωφελής συμφωνία (win-win κατά τους θεσμούς).

Διαπραγματευθήκαμε όμως ως χώρα χωρίς να έχουμε επεξεργασθεί το ενδεχόμενο της αποχώρησης από το Ευρώ. Αλλιώς δεν θα επέτρεπε από την πρώτη μέρα η Ελληνική Κυβέρνηση την πρωτοφανή φυγή κεφαλαίων από τις Ελληνικές τράπεζες, και όλοι μας δεν θα σπεύδαμε να αποσύρουμε τις καταθέσεις συντελώντας στην αποδόμηση του τραπεζικού συστήματος.

Παρασυρμένοι από την φαντασίωση της Δημοκρατικής Ευρώπης, θεωρούσαμε αφενός ότι οι «θεσμοί» θα έδιναν χώρο σε μια νέο-εκλεγμένη κυβέρνηση και θα σέβονταν την βούληση του Ελληνικού λαού για αλλαγή πολιτικής και αφετέρου ήμασταν αδικαιολόγητα πεπεισμένοι για την καταστροφική δυναμική επιρροής της Ελληνικής  χρεωκοπίας προς το ευρώ. Και τα δύο αποδείχθηκαν λάθος. Για την Νεοφιλελέυθερη  ηγεσία της Ευρωπαϊκής ένωσης ήταν πρωτεύουσας σημασίας η συνέχιση με κάθε κόστος της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας αδιαφορώντας για κάθε δημοκρατική διαδικασία. Όσο για την δυναμική της έκρηξης της Ελληνικής χρεοκοπίας μάλλον αποσοβήθηκε από την συγκυρία της Ασιατικής κρίσης που το μέγεθός της απορρόφησε κάθε περιφερειακή έκρηξη.

Ήταν δυνατή παρ’όλα αυτά η χωρίς καταστρεπτικές συνέπειες για την Χώρα έξοδός από το ευρώ; Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι ήταν εφικτή το 2010, ίσως και ως τις αρχές του 2015 πριν την εξαιρετικά μεγάλη διαρροή κεφαλαίων από τις Ελληνικές τράπεζες. Είναι σχεδόν σίγουρο όμως πώς την στιγμή του δημοψηφίσματος, όπου ο Ελληνικός λαός αποφάσιζε με το  συντριπτικό 62% κατά του μνημονίου και υπονοούσε κατά πάσα πιθανότητα τον απεγκλωβισμό από το ευρώ, η έξοδος σε εθνικό νόμισμα θα είχε ανεπανόρθωτες συνέπειες ιδίως για τους οικονομικά αδύναμους.

Ο πρωθυπουργός για ένα εξάμηνο με πρωτοφανή λαϊκή στήριξη, επανέφερε προσωρινά την αξιοπρέπεια σε ολόκληρο τον Ελληνικό λαό έως ότου δυστυχώς επαληθεύτηκε η παρατήρηση του Noam Chomsky ότι το κέντρο βάρους στην Ευρώπη «έχει μετατοπιστεί ανεπιστρεπτί από την πολιτική στην οικονομία, η οποία και αποτελεί το αδιαπραγμάτευτο πρόταγμα»[4].

Ήταν η επιλογή του πρωθυπουργού τελικά ορθή, υποχωρώντας και αποδεχόμενος την τρίτη πράξη της δημοσιονομικής αυστηρότητας έστω και άν έτσι απέτρεψε καταστρεπτικές συνέπειες για την χώρα;

Αυτό που προέχει είναι η συγκρότηση της στρατηγικής της επόμενης μέρας και το πρωτεύων για την χώρα αναντίρρητα είναι η οικονομική ανάπτυξη.

Τελικά το εμπεδώσαμε ότι είμαστε χρήστες και όχι εκδότες του νομίσματος μας και χρειάζεται να δανειστούμε ή να εξοικονομήσουμε κεφάλαια προκειμένου να ενισχύσουμε τις παραγωγικές διαδικασίες οι οποίες θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας αξιοποιώντας το κυριότερο πλουτοπαραγωγικό κεφάλαιο μας που είναι οι χιλιάδες νέοι που τώρα αναγκάζονται να μεταναστεύσουν. Η αριστερά οφείλει να βάλει όλη την ενέργειά της στην ανασυγκρότηση της χώρας, στην ανάταξη της οικονομίας, στην ανάπτυξη της παιδείας και την περιφρούρηση της υγείας για όλους.

Χρειάζεται όλοι ενωμένοι να προχωρήσουμε προκειμένου να αρθούν οι συνέπειες που απορρέουν από την εφαρμογή του μνημονίου, τουλάχιστον για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Η συνέχιση του «αντιμνημονιακού αγώνα» από ένα τμήμα της αριστεράς την διαιρεί επαναλαμβάνοντας το σχίσμα του 1991 υπό το ειρωνικό λάβαρο της «ενότητας». Ο στρατηγικός διαχωρισμός όμως σε «μνημονιακά» και «αντιμνημονιακά» στρατόπεδα δεν έχει πλέον πραγματική βάση παρά μόνο αν αποφασίσουμε την αποχώρηση της χώρας από το ενιαίο νόμισμα. Δηλαδή ικανοποιώντας την πρόταση Schäuble.

Ο πρωθυπουργός που συνεχίζει κατά τις δημοσκοπήσεις να γνωρίζει  μια διευρυμένη επιδοκιμασία από τους περισσότερους ‘Ελληνες οδηγήθηκε σχεδόν αναγκαστικά σε παραίτηση. Κατά πολλούς η παραίτηση αυτή ήταν η βαθιά επιθυμία των «θεσμών» που από την πρώτη στιγμή δεν ήθελαν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Η Angela Merkel μάλιστα όπως αναφέρει η Telegraph δήλωσε ευθαρσώς ότι η παραίτηση Τσίπρα είναι μέρος της λύσης και όχι μέρος της κρίσης[5]. Αν ζούσε ο Φλωράκης πιθανόν να χρησιμοποιούσε το ρητό με τον λαγό που έφαγε το κεφάλι του, αφού υπενθύμιζε για την αριστερά την καρδάρα με το γάλα.

[1] http://www.presspublica.gr/to-trito-stefani/

[2] http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=21712:2015-08-14-18-05-37&catid=81:kivernisi&Itemid=198

[3] δηλαδή την παράσταση από το αρχαίο Αργυρό τετράδραχμο των Αθηνών του 520-510 π.Χ

[4] http://hassapis-peter.blogspot.gr/2015/07/blog-post_411.html

[5] “Tsipras stepping down is part of the solution, not part of the crisis» : http://www.telegraph.co.uk/finance/economics/11814487/Greece-live-Opposition-parties-seek-to-form-minority-government-after-Tsipras-resigns-and-calls-snap-election.html

 

Ο Ματθαίος Παπαβασιλείου είναι αρχιτέκτονας και επίκουρος καθηγητής αρχιτεκτονικών συνθέσεων στη σχολή Αρχιτεκτόνων-Μηχανικών του ΕΜΠ

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here