Τζον Νας: Η ζωή και το έργο ενός «όμορφου μυαλού»

Πέθανε την Κυριακή σε ατύχημα ο Τζον Νας , μαθηματικός που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ το 1994 για τη δουλειά του η οποία διεύρυνε τους ορίζοντες και τις δυνατότητες τις μοντέρνας οικονομικής θεωρίας. Ο μεγάλος μαθηματικός και οικονομολόγος έπασχε από σχιζοφρένεια και μετά από χρόνια τη θεράπευσε με τη δύναμη της λογικής του. Αυτή του η ανάκαμψη έγινε το αντικείμενο της ταινίας «A Beautiful Mind» με πρωταγωνιστή τον διάσημο ηθοποιό Ράσελ Κρόου.

Ο κ.Νας σε ηλικία 86 ετών και η γυναίκα του Αλίσια σε ηλικία 82, σκοτώθηκαν όταν ο οδηγός του ταξί στο οποίο ήταν επιβάτες έχασε τον έλεγχο και έπεσε πάνω στα προστατευτικά κιγκλιδώματα του δρόμου.

Ο Τζον Νας θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς του εικοστού αιώνα, γνωστός για την πρωτοτυπία του και την τόλμη του να τα βάζει με προβλήματα τόσο δύσκολα ώστε λίγοι μαθηματικοί τόλμησαν να το κάνουν.

Μια συστατική επιστολή για την αίτηση που είχε υποβάλει στο Princeton για διδακτορικό πρόγραμμα στα μαθηματικά περιγράφει πολύ περιεκτικά τις διανοητικές του ικανότητες, καθώς περιείχε μόνο μία πρόταση που έλεγε: «Αυτός ο άνδρας είναι ιδιοφυία».

Πολλοί μαθηματικοί θεωρούν ότι η συμβολή του Νας στα μαθηματικά είναι πολύ πιο σημαντική από το έργο του πάνω στη θεωρεία παιγνίων που κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ. Το έργο του συμπεριλαμβάνει μεταξύ άλλων και την επίλυση ενός δυσεπίλυτου προβλήματος πάνω στη διαφορική γεωμετρία που προέρχεται από το έργο του μαθηματικού του 19ου αιώνα Riemann.

Στο ευρύτερο κοινό ο Τζον Νας ήταν περισσότερο γνωστός για την ιστορία της ζωής του παρά για το έργο του. Η πορεία του Τζον Νας ήταν ανοδική μέχρι κάποια χρόνια, από ένα σημείο και μετά όμως άρχισε η πτώση καθώς εκδηλώθηκε με ένταση η σχιζοφρένεια από την οποία έπασχε. Εξέλιξη και όπως είναι λογικό, επηρέασε και την ακαδημαϊκή του καριέρα. Η επιστροφή του όμως στον ορθολογισμό με μόνη βοήθεια τη δύναμη της λογικής του ήταν αυτή που ενέπνευσε τη δημιουργία της ταινίας με τίτλο «A Beautiful Mind» που κέρδισε βραβείο Όσκαρ.

Ο Τζον Φορμπς Νας γεννήθηκε στις 13 Ιουνίου του 1928, στο Bluefield. Ο πατέρας του Τζον Νας, ο πρεσβύτερος ήταν ηλεκτρολόγος μηχανικός και η μητέρα του, Μάργκαρετ ήταν δασκάλα.

Σαν παιδί ο Τζον Νας ήταν ιδιοφυία αλλά δεν ήταν και τόσο καλός μαθητής, σύμφωνα με άρθρο των New York Times του 1994.

Καθώς σκόπευε να γίνει μηχανικός όπως ο πατέρας του, μπήκε στο πανεπιστήμιο Carnegie Mellon, μετά από λίγο όμως οι καθηγητές του αναγνώρισαν την κλήση του στα μαθηματικά και τον έστρεψαν προς εκείνη την κατεύθυνση.

Αφού πήρε το πτυχίο πανεπιστημίου και έκανε το μεταπτυχιακό του στο Carnegie, έφτασε στο Princeton το 1948. Εκεί, οι οικονομολόγοι Δρ. von Neumann και ο Δρ. Morgenstern με τις θεωρίες τους απευθύνονταν μόνο στα λεγόμενα  παιχνίδια μηδενικού αθροίσματος, όπου το κέρδος ενός παίκτη είναι η απώλεια του άλλου. Στο πραγματικό κόσμο όμως είναι περισσότερες οι αλληλεπιδράσεις και πιο περίπλοκες, ακριβώς γιατί δεν είναι πάντα αντίθετα τα συμφέροντα όλων τον παικτών και υπάρχουν ευκαιρίες για αμοιβαίο όφελος.

Η απάντηση του Νας βρισκόταν στον τρόπο ανάλυσης σύμφωνα με τον οποίο κάθε παίκτης θα μπορούσε να μεγιστοποιήσει τα οφέλη του, υποθέτοντας ότι οι υπόλοιποι παίκτες θα ενεργούσαν προσπαθώντας να μεγιστοποιήσουν το ατομικό τους συμφέρον. Αυτή η φαινομενικά απλή επέκταση της θεωρίας παιγνίων άνοιξε το δρόμο για την εφαρμογή της οικονομικής θεωρίας σε ένα εύρος ποικίλων καταστάσεων εκτός της αγοράς.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here