Ηταν κάποτε ο Στρατής της «Εστίας»

 

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΙΔΑΛΗ

 

Δεκαεξάχρονος έφηβος το ’49 έπιασε δουλειά στο ιστορικό βιβλιοπωλείο της «Εστίας» (Σταδίου 38) χάρη στη βοήθεια του εκδότη Γιάννη Κολλάρου, συγγενή του και νονού του. Εκεί δουλεύοντας σκληρά αυτομορφώθηκε, μυήθηκε στην παιδευτική μαγεία του βιβλίου και ανελίχθηκε σιγά-σιγά σε υπεύθυνο των πωλήσεων (παρέμεινε μέχρι το ’78 ανοίγοντας τότε το δικό του βιβλιοεκδοτικό χώρο αρχικά στην Ακαδημίας και απο το ’80 στηΣόλωνος 69).

«Δεν θα ξεχάσω τον Βενέζη, τον Θεοτοκά, τον Μυριβήλη και άλλους που έρχονταν στην «Εστία», και πριν ανέβουν στο πατάρι να δουν τον Σαραντόπουλο (σ.σ. διάδοχο του Κολλάρου) στέκονταν κοντά στον πάγκο και τα λέγαμε. Μας φέρονταν ευγενικά, φιλικά, χωρίς έπαρση. Αυτό μας γέμιζε χαρά…

Ο Ξενόπουλος που του πήγαινα στο σπίτι του διορθώσεις ήταν ένας σεμνότατος άνθρωπος. Εμφανιζόταν με μια τριμένη ρόμπα καρό, σε κάτι δωμάτια με ξύλινο πάτωμα που βούλιαζε… Ο Καραγάτσης ήταν ωραίος άντρας, με σπινθηροβόλο βλέμμα. Τα τολμηρά του βιβλία δεν σόκαραν, όλα είχαν τη θέση τους στο κείμενο, όχι σαν κάτι καινούργιους που γράφουν για να κάνουν εντύπωση… Ο Βάρναλης ερχόταν στο βιβλιοπωλείο, συζητούσε με όλους, τσακωνόταν, φλέρταρε με τις ωραίες υπαλλήλους» (από το άρθρο του «Γνώρισα τη μεγάλη εποχή των εκδόσεων» στο λογοτεχνικό περιοδικό «Δέντρο»).

Ο γράφων έχει μια οφειλή για το ότι τον μνημονεύει εκείνη την εποχή. Παιδί του Δημοτικού αρχές του ’60 κάθε Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά που έλεγε τα κάλαντα σε γνωστά και άγνωστα σπίτια, μάζευε όλες τις δραχμές του και πήγαινε να τις… καταθέσει στο βιβλιοπωλείο της «Εστίας» στη Σταδίου με τη συνοδεία της μάνας ή της θείας του. Χάζευε αχόρταγα στους πάγκους τις χάρτινες περιπέτειες που του υπόσχονταν τα αραδιασμένα βιβλία. Και με τη γενναία έκπτωση που του έκανε ο άγνωστος συμπατριώτης του Φιλιππότης έπαιρνε όσα βιβλία μπορούσε να σηκώσει για να φύγει ευτυχισμένος (ενίοτε του έδινε και ένα-δυο βιβλία δωρεάν).

 

Κλειστό ύστερα από 32 χρόνια

Βιβλιοστεγάστηκε…υποβρυχίως ο Στρατής Φιλιππότης

Ο Στρατής Φιλιππότης δεν μένει πια εδώ, στη Σόλωνος 69. Το βιβλιοπωλείο του με τις εκδόσεις του, που έγραψε τη δική του χάρτινη ιστορία στην οδό αυτή για 32 ολόκληρα χρόνια, έκλεισε πριν ένα μήνα. Αιτία η δυσκολία ενοικίου, η ανελέητη οικονομική κρίση που μαστίζει την ελληνική επικράτεια και φυσικά το χώρο του βιβλίου.

Το στέκι του πολυσύχναστο και αγαπητό λόγω βιβλίων και …δυναμικής κουβέντας μαζί του (συγγραφείς, ποιητές, δημοσιογράφοι, ηθοποιοί, βιβλιόφιλοι).  Ενας βιοτέχνης-χειροτέχνης πίσω απο τον πάγκο του, βαρύς και ασήκωτος σε πρώτη ματιά, απλός, ντόμπρος και σταράτος, γενναιόδωρος και μερακλής για όσους τον ξέρουν χρόνια, να μιλάει και ν’ασχολείται με το αιώνιο αντικείμενο του πόθου του, το βιβλίο.

Ο επιμένων ελληνικά αφού μόνο Ελληνες συγγραφείς έβγαζε και βγάζει –απο τους παλιούς Παπανούτσο, Παναγιωτόπουλο, Πατατζή έως Σαράντη Καργάκο, Μάρω Βαμβουνάκη, Ζωή ΡωπαΪτου κ.α. («δεν εκδίδω μεταφράσεις, θέλω νταραβέρι με αυτόν που γράφει δικά του πράγματα και σου λέει : «Θέλω αυτό το χαρτί κι αυτό το εξώφυλλο»).

Ο επιμένων τηνιακά αφού έχει εκδώσει περίπου 60 βιβλία για το αγαπημένο του γενέθλιο νησί, μ’έμφαση στον κορυφαίο μαρμαρογλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά, που κατάγεται -όπως και ο ίδιος- απο το χωριό της πλούσιας μαρμαρογλυπτικής παράδοσης, τον Πύργο της Τήνου.

Ο επιμένων… ημερολογιακά αφού εδώ και δεκαπέντε χρόνια εκδίδει το αξιέπαινο ΑθηναΪκό και Αιγαιοπελαγίτικο Ημερολόγιο, δυο ετήσια βιβλία μνήμης, ιστορίας και πολιτισμού με κείμενα συγγραφέων, ποιητών, δημοσιογράφων, επιστημόνων, κ.α. σχετικά με την πρωτεύουσα και το Αρχιπέλαγος.

Ο βραβευμένος με επαίνους και τιμητικά διπλώματα απο την Ακαδημία Αθηνών, το δήμο Αθηναίων, λογοτεχνικά ιδρύματα και τηνιακά σωματεία.

Ο πεισματάρης γερόλυκος δεν το έβαλε κάτω τι κι αν κλείνει τα 80 του χρόνια τον Απρίλιο. Δεν τον πτοούν φουρτούνες και άνεμοι όντας Κυκλαδίτης.Τόσα χρόνια γνωρίζει να πιλοτάρει μετρημένα και επιδέξια το μικρό βιβλιοεκδοτικό σκάφος του. Κατάφερε λοιπόν να το μεταφέρει ρίχνοντας άγκυρα… εκατό μέτρα πιο πέρα, στην οδό Ασκληπιού 7.

Στο ιδιόκτητο μικρό υπόγειο που στεγάζονται οι δυο γιοί του Γιώργος και Ανδρέας με τις εκδόσεις «Ερίννη» μετέφερε την πολύτιμη πραμάτεια των βιβλίων του. Εστησε με γούστο το γραφειάκι του στολίζοντας το πάλι με καδραρισμένες φωτογραφίες συγγραφέων, εκδοτών, κ.α. που το κοσμούσαν και στο προηγούμενο στέκι του.

Τον συνάντησα λοιπόν στην… υποβρύχια καινούργια του στέγη (Ασκληπιού 7).

Είμαι εγωΪστής, στη ζωή δεν το βάζω κάτω με τίποτα

   – Πόσο διαφορετικά αισθάνεσαι εδώ ;

«Εχω την εντύπωση ότι οι άνθρωποι φτιάχνουν τα ντουβάρια και όχι τα ντουβάρια τους ανθρώπους».

   – Δεν νιώθεις στριμωγμένος ;

«Καθόλου. Είμαι κι εγωιστής, στη ζωή δεν το βάζω κάτω με τίποτα».

   – Υστερα απο τόσα χρόνια στη Σόλωνος τι άλλαξε τώρα ;

«Τίποτα. Οι ίδιοι άνθρωποι που έρχόντουσαν εκεί έρχονται  και εδώ. Μάλιστα η φίλη μου η Μάρω Βαμβουνάκη όταν πρωτοήρθε μου είπε ότι ένιωσε σπιτικά. Παρομοίως ο Κυριάκος Ντελόπουλος το χαρακτήρισε σαν σπιτικό φαγητό».

–  Στον εκδοτικό χώρο ποιοι θα τα βγάλουν πέρα ;

«Δεν πιστεύω να επιβιώσουν οι Τιτανικοί αλλά οι ψαρόβαρκες θα επιβιώσουν».

    -Λάθη επαγγελματικά ;

«Ποντάρεις σε κάποιο όνομα, σε κάποιο θέμα και αποτυγχάνεις. Δεν μπορείς όμως να μη ρισκάρεις κάτι. Εβγαλα πρόσφατα ένα βιβλίο για τον Παρθενώνα και δεν έπιασε, τι να κάνουμε ;»

    – Επιμένεις με βιβλία για την Τήνο ;

«Ναι και ιδιαίτερα για τον Χαλεπά που είναι ανεξάντλητος. Θα επανεκδόσω ένα βιβλίο γι’αυτόν που είχε γραφτεί το 1941 απο τον Ηλία Ζιώγα που έβγαζε στην Αμερική το περιοδικό «Αργοναύτης».  Εκτός απο γενέτειρά μου, η Τήνος έχει ένα μαγνήτη που δεν τον πιάνουν όλοι. Είμαι και ιδιόρρυθμος λόγω των κυκλαδίτικων αέρηδων».

– Αθήνα ή Τήνος ;

«Η Τήνος είναι η γυναίκα μου, την οποία εξαπατώ με την ερωμένη μου Αθήνα».

– Η Αθήνα δεν έχει κουσούρια ;

«Πολλά, αλλά παρά τα ελατώματά της την αγαπώ. Δεν μπορώ να ζήσω στην επαρχία. Ειδικώς μετά τη δύση του ηλίου λες και με πλακώνει κάτι».

– Το ούζο παραμένει αδυναμία σου ;

«Συνεχίζω ακάθεκτος. Ο παππούς μου ο Στρατής έπινε στροφλιά (ρακί) πολύ στην Τήνο. Και μ’άχνιζε με την ανάσα του. Ελεγε η μάνα μου : «Τον παλιόγερο θα μάθει το παιδί μου να πίνει» Και τελικά έμαθα να πίνω. Αλλωστε το λέει και το επώνυμο «Φιλιππότης», φίλος του πιοτού, έστω με δύο «πι» γραπτώς, αλλά προφορικώς…»

– Οι πολιτικοί μας κυβερνήτες ;

«Εκείνοι που μας έφεραν στην κατάσταση αυτή τώρα προσπαθούν να μας σώσουν. Ε, αυτό είναι μια απάτη. Είμαστε χαμένοι απο χέρι».

 

Print Friendly, PDF & Email

1 ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here