Η σημαντικότερη επέτειος (Ημέρα κατά της Φυματίωσης) του Μαρτίου

Του ΑΝΤΩΝΗ ΣΚΟΡΔΙΛΗ

Είναι, αδιαμφισβήτητα, η σημαντικότερη οικουμενική επέτειος του μήνα Μαρτίου. Μπροστά στη σημασία της όλες οι άλλες Μαρτιάτικες επέτειοι φαντάζουν σχεδόν “τίποτε”.
Πριν 138 χρόνια, την 24η Μαρτίου 1882, ο γερμανός γιατρός Ρόμπερτ Κοχ, ανακαλύπτοντας τον βάκιλο της φυματίωσης άνοιξε δρόμους στη διάγνωση, τη θεραπεία και την εν δυνάμει εξαφάνιση μιας αρρώστιας – προσβάλλει κυρίως τους πνεύμονες – που μέχρι τότε “θέριζε” τον ανθρώπινο πληθυσμό. Έναν θάνατο ανά επτά (προσβαλλόμενους) ανθρώπους στην Ευρώπη και την Αμερική “αναφέρουν” οι εκτιμήσεις για εκείνη (της ανακάλυψης) την εποχή.
138 χρόνια μετά την σπουδαία ανακάλυψη του μικροβίου που την προκαλεί, η εν δυνάμει εξαφάνιση της αρρώστιας εξακολουθεί να παραμένει εν δυνάμει. Οι όποιοι/ όποιες ιατρικού χαρακτήρα λόγοι/ εξηγήσεις – όπως η ανθεκτικότητα του μικροβίου ή η εξάπλωση μετά από τα μέσα της δεκαετίας του 80 του ιού του Aids – έχουν στα σίγουρα το ενδιαφέρον τους, πλην όμως ας μας επιτραπεί να το χαρακτηρίσουμε/ αξιολογήσουμε ως “σχετικό”. Τι ακριβώς εννοούμε; Διαβάστε αμέσως παρακάτω και μόνοι σας αποφασίστε τι ακριβώς (μπορεί να) εννοούμε. Συνυπολογίζοντας ότι το “εν δυνάμει” της εξαφάνισης της αρρώστιας δεν έχει από κανέναν από τότε μέχρι σήμερα αμφισβητηθεί – με όρους ιατρικούς – ως μη ρεαλιστικό/ εφικτό.
Στους καιρούς μας – αναφερόμαστε στα δεδομένα της δεκαετίας μας – ο εκτιμώμενος αριθμός ανθρώπων που νοσούν ετησίως σε όλο τον κόσμο από φυματίωση είναι περί τα 9.000.000. Εξ’ αυτών περί τα 3.000.000 (στοιχεία του ΠΟΥ) δεν έχουν πρόσβαση στην στοιχειώδη έστω ιατρική φροντίδα, ενώ και για μεγάλο κομμάτι των υπόλοιπων (δεν διατίθενται στοιχεία που να το προσδιορίζουν ακριβώς) η φροντίδα δεν είναι η ενδεδειγμένη. Ο ετήσιος αριθμός των θανάτων που χρεώνονται και στη φυματίωση (όχι αποκλειστικά σε αυτήν) εκτιμάται μεταξύ 3 και 4 εκατομμυρίων, εκ των οποίων οι 500.000 θάνατοι είναι θάνατοι παιδιών. Εκτιμώμενο αριθμό θανάτων χρεωμένων αποκλειστικά και μόνο στη φυματίωση (δεν είμαστε σε θέση να σας εξηγήσουμε πως το “αποκλειστικό” επακριβώς ορίζεται και τι σημαίνει, η μικρή σχετική μας έρευνα δεν μας οδήγησε στην απάντηση) εντοπίσαμε μόνο για το έτος 2012 στη διάρκεια του οποίου η φυματίωση φέρεται να “σκότωσε” μόνη της περί τα 1.300.000 ανθρώπους.
Με κριτήριο τόσο το ποσοστό επί του συνολικού πληθυσμού “εμφάνισης” της νόσου όσο και την απουσία (ή πλημμελή παρουσία) ιατρικής φροντίδας, οι περιοχές ανά τον κόσμο με το “σοβαρότερο πρόβλημα” φυματίωσης είναι οι φτωχότερες της Αφρικής και της Ασίας και – δευτερευόντως – της Ανατολικής Ευρώπης. Σε ότι δε αφορά τους πλέον ευάλωτους στη νόσο – με κοινωνιολογικά κριτήρια πλέον η αξιολόγηση – ως τέτοιοι καταγράφονται οι λεγόμενες ευάλωτες ανθρώπινες κοινότητες, με τις ανάγκες της στατιστικής (μόνο;) καταγραφής από την οποία αντλούμε/ αντιγράφουμε όλες τις πληροφορίες που διαβάζετε να χαρακτηρίζουν ως τέτοιες, τους μετακινούμενους πληθυσμούς, τους εξαρτημένους από ουσίες, τους ανθρώπους με ΗΙV/AIDS, τους φυλακισμένους και τα εκδιδόμενα άτομα.
Σε ότι ειδικότερα αφορά την “Ελλάδα της κρίσης” – πηγή μας πλέον είναι οι σχετικές με την Ημέρα προ τετραετίας ανακοινώσεις της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας – το “πρόβλημα” είναι όχι μόνο υπαρκτό αλλά και διαρκώς επιδεινούμενο συνεπεία των σημαντικών μειώσεων χρηματοδότησης του συνόλου των προγραμμάτων πρόληψης υγείας για τις ευάλωτες ομάδες. Τα επιδημιολογικά δεδομένα “θέλουν” κατά μέσο όρο (στοιχεία δεκαετίας 2005-2015) να δηλώνονται 6 νέες περιπτώσεις φυματίωσης ανά 100.000 πληθυσμού τον χρόνο, πλην όμως – όπως ισχυρίζεται η ΕΠΕ – αυτό το στατιστικό στοιχείο απέχει πολύ της πραγματικότητας (λόγω του έντονου φαινομένου της υποδήλωσης) μη βοηθώντας διόλου την απαραιτήτως αναγκαία σαφή αποτύπωση της επιδημιολογικής εικόνας της νόσου στη χώρα.
Σχετικά καλή είναι η σαφήνεια σε ότι αφορά την “εικόνα” στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (κρατούμενοι, άνθρωποι με HIV/AIDS, Χ.Ε.Ν. κλπ) με zoom στην τριετία 2013-2016, όπου αυτό που ολοκάθαρα “φαίνεται” είναι σημαντική αύξηση των περιστατικών. Το διά “ταύτα” δοσμένο από την ΕΠΕ είναι αυτονόητο, ως εκ του τούτου προληπτικά απολογούμαστε, σε όσους και όσες πάντα αναζητούν διαβάζοντας το κάτι παραπάνω, για την διατύπωσή του: “Απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες επενδύσεις τόσο στη διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία, όσο και στην πρόληψη του νοσήματος”.
*Εντός των (περιβόητων) αναπτυξιακών στόχων που τελευταία (ξανά) έθεσε ο ΟΗΕ είναι η πλήρης εξάλειψη της νόσου από τον κόσμο μας – το εν δυνάμει αυτού του στόχου, υπενθυμίζουμε, από κανέναν εδώ και 138 χρόνια δεν έχει αμφισβητηθεί ως μη ρεαλιστικό/ εφικτό – έως το 2030. Λιγάκι πιο μετριοπαθής ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) έθεσε ως στόχο τη μείωση κατά 95% της θνησιμότητας από την φυματίωση μέχρι το (λιγάκι μακρινότερο) 2035. Εμείς από πλευράς μας – αυτό είναι το εν δυνάμει όριο του κοινού νου μας – εκτιμούμε ότι αμφότεροι οι αναπτυξιακοί αυτοί στόχοι θα αναπτύσσονται διαρκώς εν δυνάμει μέσα στο χρονικά ορατό μέλλον περιγράφοντας το ευρύτερο αναπτυξιακό εν δυνάμει των καιρών μας που μόνο ως στόχους εν δυνάμει μπορεί να τους αναπτύξει. Μέχρι η δυναμική των καιρών – σε χρόνο μη ορατό την στιγμή που γράφουμε – να αρχίσει “επί το ρεαλιστικότερο” να αλλάζει.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here