Η νέα «προσαρμογή» και η διαγραφή του χρέους

 

Του ΚΩΣΤΑ ΣΑΡΡΗ

ΦΩΤΟ: ΙΝ ΤΙΜΕ(Γ. ΛΙΑΚΟΣ)

Το υπέρογκο χρέος παραμένει σταθερή θηλιά γύρω από το λαιμό της κοινωνίας, γεγονός που ανοίγει τη συζήτηση για τη διαγραφή του ώστε να «σπάσει» ο ζουρλομανδύας της αέναης υπερχρέωσης. Η Ελλάδα έχει υποστεί το μεγαλύτερο μαχαίρι της λιτότητας, από πολλές άλλες υπερχρεωμένες χώρες της ευρω-περιφέρειας. Κι όμως κανένα από τα προγράμματα «προσαρμογής» που επέβαλαν οι φωστήρες της τρόικας δεν λειτούργησε.

Ανάλυση του Bloomberg παρουσιάζει τρεις εικόνες της αποτυχίας και βοηθά να δει κάποιος γιατί χρειάζονται ριζικές λύσεις μετά τη νέα συμφωνία λιτότητας που είναι στα σκαριά για το τρίτο «πακέτο σωτηρίας», με νέο δανεισμό σχεδόν 85 δισ. ευρώ.

Το 2009, το διαρθρωτικό έλλειμμα στην Ελλάδα ήταν 18% του ΑΕΠ. Οι ασταμάτητες και οδυνηρές περικοπές δαπανών και οι αυξήσεις φόρων που ξεκίνησαν από τότε έχουν οδηγήσει σε πλεόνασμα της τάξης του 2%, δηλαδή στροφή με… τσεκούρι της τάξης των 20 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Συγκλονιστική αφαίμαξη για οποιαδήποτε χώρα του πλανήτη, αναφέρει το σχόλιο στο Bloomberg.

 

Την ίδια χρονική περίοδο η Ιρλανδία είχε περικοπές της τάξης των 9 ποσοστιαίων μονάδων, με την Ισπανία και την Πορτογαλία να καταγράφουν στροφή 7 μονάδων. Στη Βρετανία και τις ΗΠΑ η στροφή ήταν 6 και 4 μονάδες αντίστοιχα.

gdp

Μια γρήγορη ματιά στο διάγραμμα του ΑΕΠ δείχνει ότι η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία παραμένουν σίγουρα φτωχότερες από ό,τι ήταν το 2008 και δεν έχουν ακόμα καταφέρει να ανακάμψουν όπως και συνολικά η ευρωζώνη. Αλλά στην οικονομία της Ελλάδας η καταστροφή είναι άνευ προηγουμένου. Το ΑΕΠ έχει συρρικνωθεί κατά ένα εντυπωσιακό 24%. Για να υπάρχει μέτρο σύγκρισης, οι ΗΠΑ έχασαν το 30% του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης του ΄30.

 

Τα επίπεδα της ανεργίας παραμένουν πάνω από το 25% και μπορεί να φανταστεί κάποιος ότι αν πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού ψάχνει για δουλειά μετά από την εφαρμογή τέτοιου εύρους λιτότητας, πολύ εύκολα πλέον ανοίγει η συζήτηση για ριζικές αλλαγές, τόσο για τη διαγραφή του χρέους όσο και για εναλλακτικές λύσεις πέρα από το ζουρλομανδύα που έχει επιβληθεί στο κλαμπ της ζώνης του ευρώ.

Η Ελλάδα με την κίτρινη γραμμή, έχει κάνει το μεγαλύτερο άλμα ανεργίας από τι άλλες χώρες που υπέστησαν επίσης δημοσιονομική προσαρμογή τα τελευταία χρόνια
Η Ελλάδα με την κίτρινη γραμμή, έχει κάνει το μεγαλύτερο άλμα ανεργίας από τι άλλες χώρες που υπέστησαν επίσης δημοσιονομική προσαρμογή τα τελευταία χρόνια

Προσαρμογή… τρέλα

Η «προσαρμογή» αυτή δεν έχει γίνει από κανένα κράτος και αυτά που ζητούνται από τους «θεσμούς» δεν έχουν καταφέρει να υλοποιηθούν από καμιά κυβέρνηση σε οποιοδήποτε κράτος στον πλανήτη στην ιστορία και το ξέρουν όλοι οι ηγέτες στην ευρωζώνη.

Η εκδικητικότητα απέναντι σε κάθε «ΟΧΙ» είναι η βάση αυτού του προγράμματος που επιχειρούν να επιβάλουν  οι «θεσμοί», στέλνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα συμμόρφωσης σε όποιον σκέφτεται να αντιδράσει στην ευρωζώνη.

Οι «θεσμοί» ξεχνούν βέβαια να πουν ότι στην υπερχρεωμένη Ελλάδα, το νέο δάνειο των περίπου 85 δισ. ευρώ που υπολογίζουν ότι χρειάζεται για τα επόμενα τρία χρόνια, ώστε να μην αθετήσει τις πληρωμές τοκοχρεολυσίων στους δανειστές και χρεοκοπήσει, είναι χρήματα που θα βγουν από τη μια τσέπη των δανειστών για να μπουν στην άλλη.

Υπολογίζεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Πίτερ Σπίγκελ στους Financial Times, ότι τα 50 δισ. του νέου δανείου-θηλιά θα είναι από τον ESM -όπως είπε ο επικεφαλής K. Ρένγκλινγ- και τα υπόλοιπα περίπου 35 δισ. θα είναι από το ΔΝΤ. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες έως τα τέλη του 2018 εκτιμώνται τώρα στα 85 δισ. ευρώ και το χρέος αναμένεται να κορυφωθεί κοντά στο 200% του ΑΕΠ τα επόμενα δύο χρόνια, όπως ομολογεί η τελευταία έκθεση του ΔΝΤ που χαρακτηρίζει το χρέος «εξαιρετικα μη βιώσιμο».

Τα τελευταία στοιχεία για τα επίπεδα χρέους και ΑΕΠ που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ είναι αποκαλυπτικά για την αποτυχία των «προγραμμάτων διάσωσης» πέντε χρόνια μετά, ανοίγοντας περαιτέρω τη συζήτηση για διαγραφή του χρέους.

Άδοξα «κουρέματα» και «επιμηκύνσεις»

Το χρέος στα τέλη Μαΐου υπολογίζεται ότι είναι μεγαλύτερο από όσο ήταν το 2010, όταν ξεκινούσαν τα μνημόνια και οι «ενέσεις σωτηρίας» των δανειστών που έφτασαν τα 250 δισ. δολ., παρά τα «κουρέματα» τύπου PSI επί Βενιζέλου ή τις «επιμηκύνσεις» και τις «επαναγορές ομολόγων» επί Σαμαρά, στο φόντο της διαρκούς λιτότητας.

Η αλήθεια είναι πως ούτε ένα ευρώ από αυτά τα 250 δισ. που έχει δανειστεί το ελληνικό κράτος τα τελευταία πέντε χρόνια έχει καταλήξει σε συντάξεις, μισθούς, νοσοκομεία, σχολεία, δημόσια έργα κλπ. Με τον ένα άλλο ή τον άλλο τρόπο όλα καταλήγουν στα θησαυροφυλάκια των τραπεζών.

Σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό, την τελευταία πενταετία το ελληνικό κράτος έχει πληρώσει στις τράπεζες 165 δισ. ευρώ για την εξυπηρέτηση τοκοχρεολυσίων. Δηλαδή -όπως ακριβώς έγινε και με εκατομμύρια νοικοκυριά- το δημόσιο δανείζεται και φορτώνεται νέους τόκους για να πληρώνει τους παλιούς.

Τα «κόκκινα δάνεια» είναι ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια των ελληνικών τραπεζών καθώς το τσάκισμα των εισοδημάτων διαλύει κάθε δυνατότητα εξυπηρέτησης των οφειλών, γεγονός που ανεβάζει τον κίνδυνο μετάστασης της κρίσης. Όπως αποκάλυψαν οι Financial Times, η ΕΚΤ την ώρα που έκλεινε τη στρόφιγγα του ELA εκβιάζοτας για συμφωνία, εξασφάλιζε στα Βαλκάνια μια «κρυφή» πιστωτική γραμμή για να μην τραβηχτεί η πρίζα από τις θυγατρικές των ελληνικών τραπεζών. «Ο φόβος είναι πως αν κάποιος φύγει πρώτος και τραβήξει την πρίζα, θα ακολουθήσουν όλοι οι άλλοι», ανέφερε πηγή με γνώση της κατάστασης.

«Η ΕΚΤ είχε δημιουργήσει ειδικές συμφωνίες «swap» ή διμερής πιστωτικές γραμμές, με την Ρουμανία και την Βουλγαρία», γράφουν οι FT (όπως είχε γίνει στην κρίση της ευρωζώνης μετά το διεθνές κραχ του 2008) για να τις διαβεβαιώσει ότι «οι ελληνικές τράπεζες που λειτουργούν εκεί θα έχουν χρηματοδοτική στήριξη κατά την διάρκεια της τρέχουσας κρίσης».

Μαύρη τρύπα

Παρά τις παρεμβάσεις, κάθε θυσία όλα αυτά τα χρόνια έπεφτε στη «μαύρη τρύπα» των τραπεζών.

Το ελληνικό χρέος διαμορφώθηκε το Μάιο του 2015 στα 313 δισ. ευρώ (κοντά στο 180% του ΑΕΠ), όταν το Μάρτιο του 2010 πριν τη προσφυγή στα μνημόνια ήταν στα 310,3 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το Δελτίο Δημοσίου Χρέους.

Αλλά αφού ούτε τα «κουρέματα» δουλεύουν ούτε οι «επιμηκύνσεις», μήπως θα δουλέψει το «μπαζούκα» Ντράγκι; Ακόμα κι αν ως δια μαγείας δεν εξαιρεθεί η Ελλάδα από το πρόγραμμα «ποσοτικής χαλάρωσης» (εκτύπωση ευρώ), η συνολική αξία των «επιλέξιμων ομολόγων» (αυτών που θα μπορούσε να αγοράσει η ΕΚΤ βάσει του ορίου που θέτει) δεν ξεπερνούν τα 15 δισ. ευρώ.

Με χρέος στα 313 δισ. ευρώ τα 15 δισ. μοιάζουν περισσότερο με σταγόνα στον ωκεανό μπροστά σε αυτό το νούμερο, παρά με σανίδα σωτηρίας.

Τα βάσανα και οι λεηλασίες τα τελευταία χρόνια των μνημονίων εξακολουθούν να πνίγουν σαν θηλιά εκατομμύρια ανθρώπους. Όλο και περισσότεροι πλέον υποστηρίζουν ότι ο γόρδιος δεσμός του χρέους δεν λύνεται: κόβεται.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here