Η ΝΑΣΑ στελνει υποβρύχιο στο υποθαλάσσιο ηφαιστειο του Αιγαίου που προκάλεσε άλλοτε φονικό τσουνάμι


Μπορούμε επιτέλους να κοιμόσαστε ήσυχοι!   Η ΝΑΣΑ θα δοκιμάσει στο Αιγαίο ένα ερευνητικό υποβρυχιο που σκοπεύει να στείλει μελλοντικά σε άλλους πλανήτες με νερό -και παρεμπιπτόντως θα έχουμε κι εμείς ενημέρωση για το ηφαίστειο Κολούμπο κοντά στη Σαντορίνη, το οποίο είναι ενεργό και εν δυνάμει επικίνδυνο. (Το 1650 μια έκρηξή του ειχε προκαλέσει τσουνάμι στο Αιγαίο και έκλυση τοξικών αερίων)

Η καταγεγραμμένη ηφαιστειακή δραστηριότητα στον Κολούμπο ξεκίνησε με σεισμούς το 1649 και κατέληξε στη φονικη έκρηξη του 1650 που ονομάστηκε  από τους ντόπιους «ο καιρός του Κακού» . Πέθαναν τότε πάνω απο 70 άνθρωποι και 1.000 ζώα στη Σαντορίνη λόγω των δηλητηριωδών αερίων που εκλύονταν επί μήνες από το ηφαίστειο. Το τσουνάμι απο την καταβύθιση μεγάλου τμήματός του εν συνεχεία,  έφτασε τότε 70 μίλια μακριά (περιπου 150 χλμ.)

Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) χρηματοδοτεί και στηρίζει μια διεθνή αποστολή εξερεύνησης του ελληνικού βυθού γύρω από το υποθαλάσσιο ηφαίστειο του Κολούμπου, η οποία θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2019 με ελληνική συμμετοχή. Απο Ελλάδα θα συμμετάσχει όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Παρασκευή Νομικού, επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Kolumbo Map.jpg

https://i1.wp.com/web.archive.org/web/20100603031915if_/http://www.uri.edu/endeavor/thera/images/content/h-fig1.jpg?resize=403%2C491&ssl=1

Το υποθαλάσσιο ηφαιστειο Κολούμπο ή Κολουμπος «υψώνεται» 8 χλμ βορειοανατολικά απο τη Σαντορίνη και έχει ύψος περίπου 300 μέτρα (μετρούμενο απο το βυθό) Η κορυφή του έχει διαβρωθεί και πλέον δεν εξέχει όπως αλλοτε -που ήταν νησίδα. Είναι πλεον υπο την επιφάνεια του νερού ολοκληρο. Εχει ευρύτατη βάση σαν «πυραμίδα» της τάξης περίπου των 8 τ.χλμ (η βάση έχει διάμετρο γύρω στα 3 χλμ.)

Η ΠΡΟΒΑ

Το μικρό ταξιδι του υποβρυχιου στον Κολούμπο θα μας δώσει αρκετές πληροφοριες για το ηφαίστειο. Πρόκειται πάντως για «πρόβα» ορισμένων νέων αυτόνομων και «έξυπνων» τεχνολογιών που τις επόμενες δεκαετίες μπορούν να αξιοποιηθούν για την εξερεύνηση  ωκεανών σε άλλους πλανήτες και γενικά πιθανόν κατοικήσιμα αστρικά σώματα.

Έχοντας ως μελλοντικό διαστημικό στόχο να μελετήσει ωκεανούς σε άλλους κόσμους (σε πρώτη φάση στους μεγάλους δορυφόρους του Κρόνου και του Δία, όπως ο Εγκέλαδος και η Ευρώπη), η NASA θέλει να δοκιμάσει νέες τεχνικές εξερεύνησης με αυτόνομα υποβρύχια οχήματα, κάτι που μπορεί να γίνει αρχικά στις θάλασσες της Γης.

Οπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ αναζητούνται «έξυπνες» λύσεις, ώστε το υποβρύχιο να μπορεί να «σκέφτεται» και να παίρνει γρήγορα αυτόνομες αποφάσεις σε αχαρτογράφητα και πιθανώς επικίνδυνα περιβάλλοντα.

Ένα παρόμοιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες που εξερευνούν τα βάθη των ωκεανών, καθώς τα ραδιοκύματα δεν ταξιδεύουν καλά μέσα στο θαλασσινό νερό -επειδή εχει αλάτι.

Οι νέες «αυτόνομες» τεχνολογίες εξερεύνησης εξωγήινων ωκεανών με υποβρυχια που παίρνουν πρωτοβουλίες,  δοκιμάζονται πρώτα σε γήινες θάλασσες. Τα πειράματα ξεκινησαν πριν απο ένα μήνα στον Ειρηνικό Ωκεανό, στα νοτιοδυτικά της Κόστα Ρίκα.

Στο πρόγραμμα που στοχεύει στη βελτιστοποίηση της τεχνολογίας τηλεχειρισμού των ρομποτικών ανιχνευτικών μέσων, συνεργάζονται τα Ωκεανογραφικά Ινστιτούτα Schmidt και Woods Hole της Καλιφόρνια, η NASA, το Αυστραλιανό Κέντρο Ρομποτικής Εξερεύνησης του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, τα αμερικανικά πανεπιστήμια MIT και Μίσιγκαν, καθώς επίσης το Πανεπιστήμιο Αθηνών με τη συμμετοχή του Τμήματος Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος και του μεταπτυχιακού προγράμματος «Στρατηγικές Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Καταστροφών και Κρίσεων».

Στην πολύπλοκη περιοχή στα ανοιχτά της Κόστα Ρίκα, η οποία περιλαμβάνει υποθαλάσσια ηφαίστεια και πολλές υδροθερμικές πηγές, δοκιμάστηκαν πολλοί τύποι ρομποτικών οχημάτων που λειτουργούν αυτόνομα σε εν δυνάμει επικίνδυνα περιβάλλοντα. Τα αυτόνομα οχήματα «βλέπουν» και «σκέφτονται», κάτι που τους επιτρέπει να πλοηγηθούν με ασφάλεια. Μπορούν επίσης να αναζητήσουν στο νερό ακόμη και αχνά χημικά σήματα ύπαρξης ζωής – κάτι πολύ σημαντικό για τους αστροβιολόγους, όταν κάποτε γίνουν οι πρώτες αποστολές σε θάλασσες άλλων ουρανιων σωματων.

Η επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Παρασκευή Νομικού, η μοναδική επιστήμονας από την Ελλάδα που συμμετείχε στην αποστολή στην Κόστα Ρίκα και θα είναι επίσης παρούσα του χρόνου στην αποστολή στον Κολούμπο, μόλις επέστρεψε από την ωκεανογραφική αποστολή στον Ειρηνικό ωκεανό, όπου έλαβε χώρα το πρώτο σκέλος του προγράμματος της NASA και εξερευνήθηκε ο βυθός με τα μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «ήταν μοναδική εμπειρία. Νιώθω περήφανη που το Πανεπιστήμιο Αθηνών συμμετείχε σε τέτοιες καινοτόμες αποστολές».

Τόνισε ακόμη ότι «η αποστολή υπήρξε η «πρόβα» για το επόμενο σκέλος που θα πραγματοποιηθεί στο ηφαίστειο Κολούμπος της Σαντορίνης την προσεχή άνοιξη». Η έρευνα στο Αιγαίο αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου και θα διαρκέσει περίπου μία εβδομάδα.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here