ΗRW: 6.100 ανήλικοι πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα το 2014

Τραγικές διαστάσεις παίρνει η αναγκαστική μετανάστευση ιδίως ανήλικων, που παίρνουν το δρόμο της προσφυγιάς για να αποφύγουν τον πόλεμο, την στρατολόγηση, τους παιδικούς γάμους, τις επιθέσεις στα σχολεία. Η έκθεση της Human Rights Watch είναι καταπέλτης. 

Το 2014, καταγράφηκαν περισσότερες από 6.100 αφίξεις ανήλικων αιτούντων άσυλο ή μεταναστών στην Ελλάδα,. Η μεγάλη πλειοψηφία ήρθε δια θαλάσσης, σύμφωνα με στοιχεία που παρείχαν η ελληνική αστυνομία και η ελληνική ακτοφυλακή στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Εξ αυτών, περίπου 1.100 καταχωρίστηκαν ως ασυνόδευτοι ανήλικοι ή ως ανήλικοι που ταξιδεύουν χωρίς κάποιο μέλος της οικογένειάς τους. Οι πραγματικοί αριθμοί είναι σχεδόν σίγουρα μεγαλύτεροι, καθώς πολλά παιδιά που ταξιδεύουν μόνα τους ισχυρίζονται ότι είναι 18 ετών ή μεγαλύτερης ηλικίας για να αποφύγουν την παρατεταμένη κράτηση μέχρι την εύρεση χώρου σε κέντρα υποδοχής για ασυνόδευτα παιδιά από τις αρχές.

Σύμφωνα με την UNHCR, στην Ελλάδα καταγράφηκαν 42.160 αφίξεις μεταναστών και αιτούντων άσυλο διά θαλάσσης κατά τους πρώτους πέντε μήνες του έτους, αριθμός που πλησιάζει τον συνολικό αριθμό που καταγράφηκε ολόκληρο το 2014. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ελληνικής κυβέρνησης, οι Σύροι αποτελούν μακράν την πολυπληθέστερη εθνική ομάδα ατόμων που εισήλθαν στην Ελλάδα το 2015, με δεύτερους τους Αφγανούς. Ο αριθμός των ανήλικων θυμάτων πολέμου στο Αφγανιστάν αυξήθηκε σχεδόν κατά 50% το 2014 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΗΕ.

Την ίδια στιγμή, σε 99 ανέρχονται τα παιδιά που έχουν φτάσει στην Ελλάδα χωρίς τις οικογένειές τους και βρίσκονται σε κέντρα κράτησης σε όλη την Ελλάδα, αφού δεν υπάρχουν διαθέσιμες δομές φιλοξενίας. Αυτά τόνισε η αναπληρώτρια υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Τασία Χριστοδουλοπούλου κατά την επίσκεψή της  σ΄ένα νέο κέντρο φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων που λειτουργεί εδώ και ένα μήνα στα Άνω Πετράλωνα,  με στόχο να καλύψει τις σημαντικές ανάγκες στη διαμονή και υποστήριξη παιδιών και εφήβων που φτάνουν στην Ελλάδα χωρίς τις οικογένειές τους. Στον ξενώνα έχουν βρει στέγη 18 παιδιά.

Πολλά παιδιά, που ταξιδεύουν μόνα, χωρίς τις οικογένειες τους,  προσπαθούν να γλιτώσουν από τη στρατολόγηση, τους παιδικούς γάμους και τις επιθέσεις σε σχολεία ή να ξεφύγουν από άλλες συνέπειες του πολέμου στη Συρία και στο Αφγανιστάν ή από τις διακρίσεις κατά των Αφγανών προσφύγων στο Ιράν, αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Τον Μάιο του 2015, η Human Rights Watch πραγματοποίησε συνεντεύξεις με περισσότερους από 100 νεοαφιχθέντες αιτούντες άσυλο και μετανάστες στα ελληνικά νησιά της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου, της Λέρου και της Κω. Όλοι είχαν καταφθάσει διά θαλάσσης από την Τουρκία τον προηγούμενο μήνα. Από τα 41 παιδιά με τα οποία πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις, τα περισσότερα κατάγονταν από τη Συρία και το Αφγανιστάν. Εικοσιτέσσερα εξ αυτών, στη συντριπτική πλειονότητά τους αγόρια ηλικίας από 15 έως 17 ετών, ταξίδευαν χωρίς κάποιο μέλος της οικογένειάς τους.

42.160 αφίξεις προσφύγουν το α΄πεντάμηνο του 2015

 

Ορισμένα παιδιά και γονείς, ανέφεραν ότι εγκατέλειψαν τις χώρες τους για να αποφύγουν τη στρατολόγηση από τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ή την κατάταξη στον στρατό της Συρίας ή τη στρατολόγηση από ομάδες ανταρτών. Ο Hani, ένας 17χρονος που ταξίδεψε μόνος του από την Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, ανέφερε στη Human Rights Watch ότι έφυγε από τη χώρα για να αποφύγει τη στρατιωτική θητεία. «Μπορεί να μείνεις εκεί μέχρι να πεθάνεις ή μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος», είπε.

Πολλά παιδιά και οι οικογένειές τους ανέφεραν ότι εγκατέλειψαν τη χώρα λόγω των επιθέσεων σε σχολεία ή άλλων εμποδίων στην εκπαίδευση. Σύμφωνα με την οργάνωση Save the Children, τουλάχιστον 3.465 σχολεία στη Συρία έχουν καταστραφεί εν μέρει ή ολοσχερώς από την έναρξη του πολέμου το 2011 μέχρι σήμερα.

πρόσφυγες

Δεκατέσσερις από τους ανήλικους με τους οποίους πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις ήταν Αφγανοί που έφυγαν από το Ιράν, το οποίο συστηματικά αρνείται στους νεοαφιχθέντες Αφγανούς την ευκαιρία να υποβάλουν αιτήματα ασύλου ή να καταχωρισθούν ως πρόσφυγες. Πολλοί είχαν αποκλειστεί από το σχολείο ή δεν ήταν σε θέση να καταβάλουν τα δίδακτρα και είχαν παγιδευτεί σε καταστάσεις εργασιακής εκμετάλλευσης.

Δύο οικογένειες με τις οποίες πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις ανέφεραν ότι έφυγαν από το Αφγανιστάν για να αποφύγουν παιδικό γάμο. Ένα ζευγάρι Αφγανών που έφυγαν από τη Χεράτ τον Απρίλιο του 2015 είπαν στη Human Rights Watch ότι ένας 65χρονος άνδρας με διασυνδέσεις με τους Ταλιμπάν είχε ζητήσει σε γάμο τη 10χρονη κόρη τους. «Αν δεν δεχόμασταν, θα μας σκότωναν», είπε η μητέρα. «Φύγαμε μέσα στη νύχτα».

Ορισμένα παιδιά ανέφεραν ότι έφυγαν από τα σπίτια τους με δική τους πρωτοβουλία αλλά με τη στήριξη της οικογένειάς τους. Τα παιδιά ή οι οικογένειές τους συνήθως πληρώνουν τους διακινητές με χρήματα τα οποία έχουν αποταμιεύσει ή δανειστεί. Κάποιοι ανέφεραν ότι οι οικογένειές τους είχαν πουλήσει το σπίτι τους για να χρηματοδοτήσουν το ταξίδι τους.

Τα παιδιά αποτολμούν επικίνδυνες διαδρομές για να φτάσουν στην Ελλάδα. Κάποιοι Αφγανοί περιέγραψαν ότι περπατούσαν 12 με 14 ώρες μέσα από τα βουνά, με το χιόνι να τους φτάνει ως τη μέση, για να περάσουν τα σύνορα Ιράν-Τουρκίας, και με την ιρανική συνοριοφυλακή να ανοίγει πυρ εναντίον τους. Πολλοί ανέφεραν ότι το δυσκολότερο μέρος του ταξιδιού τους ήταν η διέλευση του Αιγαίου σε υπερπλήρη φουσκωτά σκάφη, τα οποία είχαν οργανώσει διακινητές που χρέωναν από 800 έως 2.000 δολάρια ΗΠΑ κατ’ άτομο.

Κατά την άφιξη στην Ελλάδα, τα ασυνόδευτα παιδιά μπορεί να τεθούν υπό κράτηση για πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι οι ενήλικοι, ενόσω οι αρχές αναζητούν χώρο σε κέντρα υποδοχής παιδιών σε ολόκληρη την Ελλάδα. Παρότι υποτίθεται ότι ο σκοπός των κέντρων υποδοχής είναι να προστατεύουν τα παιδιά, πολλά παιδιά εκλαμβάνουν ως τιμωρητική την παρατεταμένη αυτή κράτηση. Κατά συνέπεια, πολλά ισχυρίζονται ότι είναι 18 ή 19 ετών, ώστε να αφεθούν ελεύθερα να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Αθήνα και προς άλλες χώρες της ΕΕ.

Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού έχει διαπιστώσει ότι η κράτηση των παιδιών με βάση το καθεστώς τους ως μεταναστών συνιστά σε κάθε περίπτωση παραβίαση των δικαιωμάτων του παιδιού και έχει ζητήσει από τις χώρες την «άμεση και ολοκληρωτική παύση» της κράτησης παιδιών επί τη βάσει του καθεστώτος τους ως μεταναστών.

Η Ελλάδα πρέπει να διασφαλίσει κατάλληλες συνθήκες υποδοχής στα νησιά, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες και στο υπέρτατο συμφέρον των παιδιών, συμπεριλαμβανομένων όσων ταξιδεύουν μόνα τους. Οι ελληνικές αρχές πρέπει να επισπεύδουν τη διεκπεραίωση των διαδικασιών για τις οικογένειες με παιδιά και για τα ασυνόδευτα παιδιά και να αποφεύγουν την κράτηση των παιδιών, σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να διασφαλίσει επαρκή χωρητικότητα στα κέντρα υποδοχής για ασυνόδευτα παιδιά και ανήλικους μετανάστες και αιτούντες άσυλο, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί κατά το δυνατόν η κράτηση εν αναμονή της μεταφοράς τους στα εν λόγω κέντρα. Η ΕΕ πρέπει να παράσχει χρηματοδοτική συνδρομή στην ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να επιτύχει αυτούς τους στόχους.

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να στηρίξουν προτάσεις που θα συμβάλουν στη μείωση της επιβάρυνσης την οποία υφίσταται η Ελλάδα μέσω προγράμματος μετεγκατάστασης ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας, καθώς και να διασφαλίσουν ότι στο εν λόγω πρόγραμμα θα λαμβάνεται υπόψη το υπέρτατο συμφέρον των παιδιών που ταξιδεύουν με τις οικογένειές τους και των ασυνόδευτων παιδιών. Στο πλαίσιο των μέτρων για την αύξηση των ασφαλών και νόμιμων οδών προς την ΕΕ πρέπει να αποδίδεται προσοχή στις ιδιαίτερες ανάγκες των ανήλικων αιτούντων άσυλο και μεταναστών.

Οι κυβερνήσεις της Συρίας και του Αφγανιστάν πρέπει να προστατεύουν τα παιδιά από παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους εν μέσω ενόπλων συγκρούσεων και από άλλες μορφές κακοποίησης, όπως είναι οι παιδικοί γάμοι. Το Ιράν πρέπει να διασφαλίσει το δικαίωμα στην εκπαίδευση για τους ανήλικους Αφγανούς που ζουν εκεί και να λάβει μέτρα για να παύσει την εργασιακή εκμετάλλευση των παιδιών και την αστυνομική βία. Οι χορηγοί βοήθειας πρέπει να υποστηρίξουν ισχυρότερα συστήματα παιδικής προστασίας στις χώρες καταγωγής για τους ανήλικους αιτούντες άσυλο και μετανάστες, καθώς και στις χώρες που υποδέχονται πληθυσμούς προσφύγων.

«Τα παιδιά που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους για να γλιτώσουν από κακοποίηση ή θανάσιμες απειλές και που αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους καθ’ οδόν δεν πρέπει να έρχονται αντιμέτωπα με επιπλέον κακοποίηση και παραμέληση κατά την άφιξή τους σε άλλες χώρες», δήλωσε η κ. Becker. «Οι χώρες καταγωγής τους, οι χώρες στις οποίες καταφθάνουν και οι υπόλοιπες χώρες οφείλουν να καταβάλουν πολύ περισσότερες προσπάθειες για να τα προστατεύσουν και να τα βοηθήσουν».

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here