Γιώργος Πουλημένος: Λέων και Εμινέ από τη Σμύρνη

 

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Σμύρνη, Δεκέμβρης του 1918, λίγο μετά το τέλος του Μεγάλου Πολέμου. Το χρονικό της πόλης και η ζωή μιας νέας γυναίκας ξετυλίγονται σαν δυο κουβάρια σιγά-σιγά. Πόσο μοιραία θα αποδειχτεί η ύπαρξη ενός άνδρα, που καθορίζει την τύχη της κοπέλας, ενώ ταυτόχρονα παλεύει για την επιβίωση της πατρίδας του;
Τέσσερα χρόνια μετά, λάθη και προδοσίες θα οδηγήσουν τη Σμύρνη στο τραγικό της τέλος, με αποκορύφωμα τη φοβερή φωτιά του Σεπτέμβρη. Θα ακολουθήσει και ο έρωτας της νεαρής γυναίκας παράλληλη πορεία ή θα καταφέρει παρ’ ελπίδα να επιζήσει ανάμεσα στις φλόγες; «Λέων και Εμινέ» του Γιώργου Πουλημένου εκδόσεις Ωκεανός. Ο Γιώργος Πουλημένος γεννήθηκε στην  Αθήνα το 1959 και είναι απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Αθηνών. Σπούδασε χημικός μηχανικός στην Καρλσρούη και στη συνέχεια ασχολήθηκε με την ανάπτυξη ψηφιακών εφαρμογών για την αυτοκινητοβιομηχανία και μελετητικά γραφεία της Γερμανίας. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα εργάστηκε επί εικοσαετία ως υπεύθυνος δικτύου και αναλυτής-προγραμματιστής στο Αλουμίνιον της Ελλάδος, αναπτύσσοντας ευρύ φάσμα εφαρμογών. Πέρα από τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα, επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον για τη μελέτη της ιστορίας των Χαμένων Πατρίδων της Μικράς Ασίας. Το 2012 εξέδωσε σε συνεργασία με τους Σμυρνιούς Λεβαντίνους Alex Baltazzi και George Galdies το A Lexicon of Smyrneika, ένα μικρό τρίγλωσσο λεξικό της σμυρναίικης διαλέκτου, και το 2017 τον Ιστορικό Χάρτη της Σμύρνης, όπου αποτυπώνονται οι θέσεις των χαμένων ιστορικών μνημείων της πόλης πάνω στον ιστό της σύγχρονης Ιζμίρ. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι το βασισμένο σε πολυετή έρευνα δίτομο έργο Η Προκυμαία της Σμύρνης, το οποίο συνυπογράφει με τον Αχιλλέα Χατζηκωνσταντίνου, ενώ το παρόν είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.

 

-Γιατί ένα ακόμη μυθιστόρημα για τη Σμύρνη, όταν έχουν κυκλοφορήσει δεκάδες παρόμοια τα τελευταία χρόνια;

Ασχολούμαι με τη Σμύρνη, τη Μικρά Ασία και τη Μικρασιατική Εκστρατεία εδώ και σαράντα χρόνια, αλλά ακόμα και σαν παιδί είχα αρκετά ακούσματα από τον Μικρασιάτη παππού μου και τη γιαγιά μου. Τα τελευταία χρόνια έχω δημοσιεύσει ένα λεξικό της σμυρναίικης διαλέκτου, ένα χάρτη με τις θέσεις των χαμένων ελληνικών μνημείων της Σμύρνης πάνω στον πολεοδομικό ιστό της σύγχρονης Ιζμίρ, καθώς και πρόσφατα ένα αναλυτικό ιστορικό έργο για τη Σμύρνη. Κατά τη διάρκεια της έρευνας για το τελευταίο κατέγραψα ένα μεγάλο πλήθος από στοιχεία σχετικά με τη γεωγραφία, την ιστορία και τη ζωή στη Σμύρνη πριν την Καταστροφή. Καθώς λοιπόν όσο γραφόταν το ιστορικό έργο υπήρχαν αναπόφευκτα κάποια κενά διαστήματα, σκέφτηκα να τα αξιοποιήσω γράφοντας παράλληλα ένα μυθιστόρημα με φόντο τα τελευταία χρόνια της Σμύρνης, από το Δεκέμβριο του 1918 ως τον τραγικό Σεπτέμβριο του 1922. Ο λόγος ήταν ότι ένα μυθιστόρημα, σε αντίθεση, με ένα ιστορικό έργο, δίνει τη δυνατότητα να εκφραστεί κανείς πολύ πιο ελεύθερα, να μην περιορίζεται δηλαδή απόλυτα σε διασταυρωμένα ιστορικά γεγονότα, αν και το συγκεκριμένο δεν ξεφεύγει ιδιαίτερα.

-Σε τι πιστεύετε ότι διαφοροποιείται το μυθιστόρημά σας από άλλα ιστορικά μυθιστορήματα;

Η μέχρι τώρα συγγραφική μου δραστηριότητα προβάλλει ένα προφίλ συγγραφέα-ερευνητή. Εδώ όμως ένιωσα την ανάγκη να εκφράσω μια άλλη πτυχή του εαυτού μου, πιστός στη ρήση του Όσκαρ Ουάιλντ «Φρόντισε να είσαι ο εαυτός σου, όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι». Στο προσκήνιο εξελίσσεται μια ιστορία αγάπης μεταξύ ενός Χριστιανού και μιας Μουσουλμάνας, μια σχέση που δεν ήταν αποδεκτή στην κοινωνία της εποχής. Παράλληλα δίνεται έμφαση στη σεξουαλικότητα, μια διάσταση της ανθρώπινης προσωπικότητας που είναι απόλυτα συνυφασμένη με το κύτταρο της ύπαρξής μας. Η ερωτική πράξη όμως είναι ταμπού στην ελληνική μυθιστοριογραφία, αφού συντελείται συνήθως πίσω από ένα πέπλο, αφήνοντας απλώς κάποια υπονοούμενα. Φαίνεται πάντως ότι αν και οι Έλληνες αναγνώστες και αναγνώστριες «κρυφογελούν» με τα ερωτικά μυθιστορήματα, παρ’ όλα αυτά τέτοιου είδους βιβλία δεν λείπουν από τη βιβλιοθήκη τους. Το βιβλίο μου έχει κάποια στοιχεία ερωτισμού, προσφέρει όμως παράλληλα και μια πληθώρα ιστορικών και γεωγραφικών στοιχείων που θα επιτρέψουν στους αναγνώστες να γνωρίσουν τη Σμύρνη όπως ήταν κάποτε, δυναμική, πολύ-πολιτισμική, κοσμική και ερωτική.

-Το βιβλίο σας βασίζεται σε πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα, ή είναι προϊόν μυθοπλασίας;

Οι οικογένειες και το περιβάλλον του Λέοντα και της Εμινέ, καθώς και όσα συμβαίνουν γύρω από αυτούς, είναι καθαρά προϊόντα μυθοπλασίας, αν και κάποια κομμάτια του χαρακτήρα τους βασίζονται σε πραγματικά πρόσωπα. Αντίθετα, οι γεωγραφικές αναφορές στη Σμύρνη και στις άλλες περιοχές, καθώς και τα ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα που περιγράφονται, ανταποκρίνονται όσο είναι δυνατόν στην πραγματικότητα. Στην πλοκή του έργου περιλαμβάνεται ακόμα και η μεγάλη φωτιά που κατέκαψε τη Σμύρνη, αν και με έναν αναπάντεχο τρόπο. Νωρίτερα όμως ο αναγνώστης, ακολουθώντας τους πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος, θα απολαύσει το ουζάκι του στου Φώτη, θα πάρει το βαποράκι της Χαμιντιέ, θα χορέψει στον αποκριάτικο μπάλο της Λέσχης των Κυνηγών, θα χειροκροτήσει την απόβαση των Ελλήνων και θα νιώσει την απόγνωση των προσφύγων στο Και μετά την είσοδο των Τούρκων στη Σμύρνη, παίρνοντας μια γεύση από τα γεγονότα εκείνης της εποχής…

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here