Γιώργος Μπλάνας, ποιητής: Η στάση μας απέναντι στην Ευρώπη είναι ενοχική. Στην πραγματικότητα αυτοτιμωρούμαστε

 

 

Συνέντευξη στην ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ*

*Η Κέλλυ Σταμούλη σπούδασε Νομικά στην Αθήνα. Στις Βρυξέλλες έκανε το μεταπτυχιακό της στο Δίκαιο Αέρος και Θαλάσσης στο ULB καθώς και την Σχολή  Θεάτρου Klein Akademie.

ΦΩΤΟ: ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ-PRESS PUBLICA

 Συναντήσαμε τον κορυφαίο μας Ποιητή Γιώργο Μπλάνα στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στο οποίο φέτος τέσσερις εκ των παραστάσεων του Φεστιβάλ Αθηνών, ήταν σε μετάφρασή του.  Μας μίλησε για την ποίησή του, την Αριστερά, το χειροκρότημα, τον Αλέξη Τσίπρα.

-Ποιό  χαρακτηριστικό σας έλκει στον απέναντί σας κ. Μπλάνα;

Ο λόγος του και η γενναιότητά του.  Με απωθούν οι αδύναμοι,  αυτοί που δεν έχουν κάποιο στοιχείο παραφοράς.

Οι συμβατικοί άνθρωποι σας απωθούν λοιπόν!

Συνήθως μας απωθεί το εντελώς αντίθετο από αυτό που θα θέλαμε να είμαστε.

Ο κόσμος είναι γεμάτος με μορφωμένα γουρούνια και με αμόρφωτους αγγέλους.

Είμαστε ο πατέρας κι η μητέρα μας;  Απ’ αυτό γοητευόμαστε;

Επιλέγω τα πρόσωπα που μοιάζουν με τον πατέρα μου και τις γυναίκες, οι οποίες έχουν το ταπεραμέντο της μητέρας μου.

Η μόρφωση κατέχει πρωτεύοντα ρόλο στην επιλογή των φίλων σας;

Ο κόσμος είναι γεμάτος με μορφωμένα γουρούνια και με αμόρφωτους αγγέλους.

Θα μας ταυτοποιήσετε μερικούς;

Για να γίνει κανείς αξιωματικός των Ες-Ες έπρεπε να έχει διδακτορικό!  Αυτό που έγινε στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν έγινε ούτε από τον Αττίλα ούτε από τον Τζένγκις Χαν.  Έγινε από τους μορφωμένους Γερμανούς οι οποίοι είχαν φτάσει στο ύψιστο σημείο του δυτικού πολιτισμού.

Τελικά τι εξευγενίζει τον χαρακτήρα αν όχι η μόρφωση;

Ναι η μόρφωση! Εξαρτάται όμως από τον άνθρωπο.  Αν η πνευματική του ενεργητικότητα αξιοποιεί δημιουργικά τη γνώση, τότε μπορούμε να πούμε ότι η μόρφωση είναι ευεργεσία.  Αν αντιθέτως είναι κτήνος, απλώς η μόρφωση θα του δώσει όλα τα εργαλεία για να εκφράσει στο έπακρο την κτηνωδία του.

Ποια ιστορική προσωπικότητα θα θέλατε να έχετε γνωρίσει;

Τον Στάλιν.  Θέλω να απαντήσω στο ερώτημα τί συνέβη μέσα στο μυαλό του και κατάντησε ένας δικτάτορας, που φοβόταν τη σκιά του, που φοβόταν ακόμη και το ίδιο του το Σπίτι;  Ο Στάλιν που είχε βασανιστεί, είχε αγωνιστεί ως γενναίος Μπολσεβίκος! Παράνοια!

Δεν είναι ψυχοτροπικό ναρκωτικό η εξουσία, αλλά ψυχοδηλωτικό

Διαφθείρει η εξουσία;

Δεν είναι ψυχοτροπικό ναρκωτικό η εξουσία, αλλά ψυχοδηλωτικό.

Ωραίο! Δηλαδή;

Δηλαδή είσαι στενοχωρημένος;  Πέφτεις σε βαθιά κατάθλιψη.  Είσαι χαρούμενος;  Πετάς στον ουρανό.  Ό,τι έχει μέσα του ο καθένας αυτό θα βγάλει και στην εξουσία.

Ψυχοδηλωτική δεν είναι η ίδια η ζωή;  Εκφράζουμε το μέσα μας!

Η ζωή είναι ψυχογενετική. Σου γεννάει τη σκέψη.  Η ζωή σε έχει γεννήσει και συνεχίζεις να έχεις συναλλαγές μαζί της.  Όταν κοιτάζεις, κοιτάζεις συγκεκριμένα πράγματα.  Αυτά τα συγκεκριμένα πράγματα σε τροφοδοτούν.  Διευρύνεται η συνείδησή σου.

Δεν με ενδιαφέρει απλώς να αποτυπώσω την εικόνα.  Με ενδιαφέρει σε ποιου το στόμα θα βάλω αυτήν την εικόνα, αυτόν το “δραματικό μονόλογο”.

Τί ακριβώς σας εμπνέει κ. Μπλάνα για τα ποιήματά σας;

Μπορεί να είναι μία εικόνα την οποία σταθεροποιώ σε καίριο λόγο.  Από κει και πέρα η σύνθεση του ποιήματος είναι και θέμα τεχνικής πια γνώσης, τί θέλεις να κάνεις.

Εσείς τί θέλετε;

Δεν με ενδιαφέρει απλώς να αποτυπώσω την εικόνα.  Με ενδιαφέρει σε ποιου το στόμα θα βάλω αυτήν την εικόνα, αυτόν το “δραματικό μονόλογο”.

Ακούγεται εντυπωσιακό!  Δραματικός Μονόλογος!  Τι ακριβώς κάνουν οι “ήρωες” των ποιημάτων σας;

Εμφανίζεται ένα πρόσωπο, ιστορικό ή μυθολογικό, σε μια φανταστική σκηνή, η οποία είναι ουσιαστικά η σελίδα του χαρτιού. Μιλάει και σχολιάζει ένα επεισόδιο της ζωής του, αλλά με έναν διαφορετικό τρόπο.

Γιατί σας αρέσει να “βάζετε λόγια” σε ιστορικά πρόσωπα;

Επειδή μου αρέσει να φοράω μάσκες και να μιλάω, μεσολαβώντας μεταξύ του μυθικού/ιστορικού προσώπου και του αναγνώστη.

Δώστε μας ένα παράδειγμα!

Ξέρουμε ότι ο Ντεκάρτ ο Φιλόσοφος πέθανε από κρύωμα στην Σουηδία.  Τι μπορεί να έλεγε εκεί στο κρεβάτι; Να έκανε μια ειρωνική επισκόπηση όλης της φιλοσοφίας του;  Αυτό είναι το ποίημα!

Θέλετε να προκαλέσετε προβληματισμό γι’ αυτές τις προσωπικότητες;

Και γι’ αυτές τις προσωπικότητες αλλά και για τα θέματα με τα οποία ασχολήθηκαν.  Ο Ντεκάρτ είχε πει ότι η καλύτερα μοιρασμένη αρετή στους ανθρώπους είναι η ορθοφροσύνη, δηλαδή η λογική σκέψη.  Ότι δηλαδή από τη γέννησή μας όλοι είμαστε προικισμένοι με τη λογική.  Το πίστευε;

Δύσκολο να το πίστευε!

Αυτό το πράγμα είναι εμφανέστατα λάθος.  Θα μπορούσε να είχε γράψει κάλλιστα ότι όλοι οι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν λογική.

-Πείτε μου ένα δραματικό μονόλογο κάποιου ποιητή που εσείς θαυμάζετε.

Ο «Οδυσσέας” του Τέννυσον.

Τι νοιώθετε όταν οι ηθοποιοί απαγγέλουν τη μετάφρασή σας εδώ στην Επίδαυρο;

Νοιώθω απλά και φυσικά.  Γιατί ήδη το μισό δρόμο τον έχω κάνει μόνος μου, μεταφράζοντας.

Και το χειροκρότημα;  Πώς ηχεί;

Μου δημιουργεί συναίσθημα ευγνωμοσύνης.  Κάποιος με ασπάζεται επειδή του έκανα ένα δώρο.

Πείτε μας ένα στίχο σας που σας έρχεται τώρα στο μυαλό.

«Σκέψου επιτέλους κάτι τρελό ή ονειρέψου»

Τι σας άρεσε στον Αγαμέμνονα του Στάνκογλου;

Ότι δεν ήταν απόμαχο Αρσενικό.  Ήταν μάχιμο.  Δίνει πάνω στη σκηνή έναν Αγαμέμνονα, ο οποίος δεν μπορεί να διανοηθεί τι θα του συμβεί.  Εκεί έρχεται το ταλέντο του Στάνκογλου.

Το ταλέντο του ηθοποιού συνοψίζεται στην εξής παραδοξότητα:  ο ταλαντούχος ηθοποιός παίζει το ρόλο του σαν να μην τον ξέρει καν.  Ξαφνιάζει τον εαυτό του, ξαφνιάζει και το κοινό.

Πείτε μας λοιπόν τι εστί ταλέντο στον ηθοποιό;

Το ταλέντο του ηθοποιού συνοψίζεται στην εξής παραδοξότητα:  ο ταλαντούχος ηθοποιός παίζει το ρόλο του σαν να μην τον ξέρει καν.  Ξαφνιάζει τον εαυτό του, ξαφνιάζει και το κοινό.

Ποιό θεωρείτε ιδεατό πολίτευμα για την Ελλάδα μας;  Τι αλλαγές θα προτείνατε;

Πλήρης αποκέντρωση, εκλογή του ΠτΔ από τον λαό. Να΄ ναι Κυβερνήτης ουσιαστικός ο ΠτΔ ώστε να κυβερνά.

Τα μισά από αυτά που μας λένε έπρεπε να τα έχουμε κάνει ήδη μόνοι μας. Τα άλλα μισά είναι σκέτη κτηνωδία. Η στάση μας απέναντι στην Ευρώπη είναι ενοχική. Στην πραγματικότητα αυτοτιμωρούμαστε.

Η Ευρώπη εμφανίζεται “η κακιά” της υποθέσεως.  Τί λέτε επ’ αυτού;

Τα μισά από αυτά που μας λένε έπρεπε να τα έχουμε κάνει ήδη μόνοι μας. Τα άλλα μισά είναι σκέτη κτηνωδία. Η στάση μας απέναντι στην Ευρώπη είναι ενοχική. Στην πραγματικότητα αυτοτιμωρούμαστε.

Η Αριστερά ζει με το ένα πόδι στην πραγματικότητα και με το άλλο πόδι σε αυτό που λέμε Μαρξισμό, δηλαδή μία ρομαντική ιδεολογία η οποία βέβαια έχει τη χρησιμότητά της.

 

Είστε ανέκαθεν Αριστερός κ. Μπλάνα.  Που εντοπίζετε την αδυναμία του χώρου;

Η Αριστερά ζει με το ένα πόδι στην πραγματικότητα και με το άλλο πόδι σε αυτό που λέμε Μαρξισμό, δηλαδή μία ρομαντική ιδεολογία η οποία βέβαια έχει τη χρησιμότητά της.

Νοιώθετε ότι υπερτερείτε έναντι των πολιτών που δεν έχουν κουλτούρα;

Είμαστε όλοι πολίτες.  Είτε είμαστε είτε δεν είμαστε ίσοι πρέπει να θεωρούμε τους λόγους μας ισοσθενείς, ότι έχουν την ίδια δύναμη.

Ο λόγιος έχει την ίδια δύναμη με τον τεχνίτη;

Ο πνευματικός άνθρωπος είναι κάτι διαφορετικό από τον κατασκευαστή ας πούμε παπουτσιών.  Κακώς κάνουμε όμως τη σύγκριση σε κοινωνικό και ατομικό επίπεδο.  Μπορούμε να την κάνουμε και να πούμε: ενδεχόμενα χωρίς την ανάπτυξη του πνεύματος ο πολιτισμός δεν θα προχωρούσε.  Εκεί θα’ ρθει κάποιος άλλος και θα μας πει: ενδεχόμενα ξυπόλυτος ο άνθρωπος δεν θα είχε προοδεύσει!  Οπότε;

Οπότε το πνεύμα μας απογειώνει;

Κοίτα, το πνεύμα μας ξεχωρίζει από τα ζώα.  Τα ζώα δεν έχουν πνεύμα, αλλά ούτε παπούτσια μπορούν να φτιάξουν!

Καταπληκτικό!  Άρα δεν πρέπει να ιεραρχώ τις αξίες κ. Μπλάνα;

Κέλλυ τα πράγματα είναι πολύ σχετικά.  Και πρέπει να τα βλέπουμε με βάση την αξία που έχει το καθένα και να μην συγκρίνουμε αξίες μεταξύ τους.

 

  • Ο Γιώργος Μπλάνας (Αθήνα 1959 – ) έχει εκδώσει οκτώ ποιητικά βιβλία – με πιο πρόσφατο το Τερατούργημα (Εκδόσεις Γαβριηλίδη – 2017).  Μεταφράζει συστηματικά κλασική και σύγχρονη λογοτεχνία. Γνωστοί σκηνοθέτες αρχαίας τραγωδίας και κωμωδίας  έχουν χρησιμοποιήσει τις μεταφράσεις του.  Στο πλαισιο του Φεστιβαλ Αθηνων και Επιδαυρου 2018 οι εξης παραστασεις ειναι σε μεταφραση του κ. Μπλανα: Σοφοκλής: Αντιγόνη (Χειλάκης-Δούνιας) – Αισχύλος: Αγαμέμνων (Τσεζάρις Γκραουζίνις) – Ευριπίδης: Ορέστης (Γιάννης Αναστασάκης) – Αριστοφάνης: Βάτραχοι (Κώστας Φιλίππογλου). 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here