Γιάννης Καμπούρης: «Δεκαπενταύγουστος στην Ίμβρο»

 

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

«Εν τη κοιμήσει τον κόσμον ού κατέλιπες Θεοτόκε»

Ενα κεράκι στα δειλινά του Δεκαπενταύγουστου στις εκκλησιές και στα ξωκκλήσια στις ξωμεριές της Ίμβρου. Γιορτάζει η  Παναγία ,η Μάνα, στήριγμα, καταφυγή, των θλιβομένων χαρά, των αδικουμένων προστασία, των ξενητεμένων παρηγοριά, των τυφλών βακτηρία. Καλοκαίρι  η Ίμβρος φοράει τα καλά της για να τιμήσει τη Θεοτόκο.

Ανάμεσα στο μπλε του ουρανού, κάτω από τη σκέπη των βουνών, ένας τόπος ήσυχος ώστε να ξανακούσεις τη φωνή της γης, τόσο όμορφος ώστε να καθαρίσεις το βλέμμα σου, τόσο αμόλυντος και εύοσμος ώστε να αναπνεύσεις ξανά και να ανακαλύψεις απ’την αρχή τις μυρωδιές, τόσο φιλόξενος ώστε να μπορέσεις να να μετάσχεις στη μεγάλη γιορτή της Παναγιάς και να βιώσεις το μεγαλείο Της. Μιλάμε με τον φιλόλογο και συγγραφέα Γιάννη Καμπούρη.

-Περιγράψτε μας το κυρίαρχο έθιμο του Δεκαπενταύγουστου στο νησί σας.

Η παράδοση χάνεται στο χρόνο, έθιμο αιώνων όπως εξιστορούσαν οι παππούδες μου. Αίμα βοδιών για φυλαχτό παίρνουν στα κουρμπάνια της Ίμβρου. Δεν πρόκειται για σκηνή από ταινία αλλά για έθιμο πανάρχαιο ορθόδοξο-παγανιστικό, που άντεξε αιώνες στο χρόνο και αναβιώνει την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου στο χωριό Αγρίδια της Ίμβρου. Μοναδική εμπειρία για τον επισκέπτη,τον προσκυνητή,τον κοινωνός αυτής της μυσταγωγίας.

-Γιατί γίνεται αυτή η σφαγή και τι ακολουθεί ;

Τα κουρμπάνια θυσιάζονται τελετουργικά πριν την πανήγυρη. Είναι προσφορά-τάμα κάποιου ντόπιου, ευχαριστία για μια καλή χρονιά ή παράκληση για μια ασθένεια ή η ανάγκη να τιμηθεί η Χάρη της. Διάβασμα των σφαγίων,θυσία,τεμαχισμός,μεταφορά,πλύσιμο και διαχωρισμός του κρέατος από τα κόκκαλα. Το κρέας θα πάρει το δρόμο προς τα καζάνια, θα βράσει όλη τη νύχτα  με κοπανισμένο σιτάρι-τη γνωστή κουρκούτα. Στην προετοιμασία όλοι συμμέτοχοι όλοι αρωγοί. Το πιάτο προσφέρεται την επομένη σ’όλους τους πανηγυριώτες-επισκέπτες.

-Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποιο άλλο γεγονός που έλαβε χώρα στο νησί αυτό το καλοκαίρι ;

Εκπλήρωση χρέους, θύμησης, πόνου, προσευχής και νοσταλγίας στις 25 του Ιούλη στη γη της Ίμβρου από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο. Ηταν ένα προσκύνημα μνήμης, μια προσευχή για την ανάπαυση των ψυχών 25 και πλέον νέων που βρήκαν τραγικό θάνατο σε βόλτα με δύο ψαρόβαρκες που ναυαγησαν το 1950 και 1955 βυθίζοντας στο πένθος τους κατοίκους του νησιού. «Η στρατευόμενη τοπική Εκκλησία του νησιού μας και η θριαμβεύουσα εν ουρανοίς, ενώνονται για να προσευχηθούν για τα παλληκάρια και τις κοπέλες μας που πρόωρα και άδικα χάθηκαν στα νερά του Αύλακα πριν απο 65 και 60 χρόνια αντίστοιχα» ανέφερε ο Πατριάρχης.

-Η Ίμβρος με δυο λόγια;

Το νησί μου παράξενο, σαν καράβι με καπετάνιο το Χριστό και καπετάνισσα την Παναγιά την Ιμβριότησα. Στη γειτονιά του Ελλησπόντου, στην άκρη του Αιγαίου, ο ουρανός σαν να σπρώχνει με τα στεγνά κι απόκρημνα βουνά τη θάλασσα, σαν να απιθωνει πάνω της τα χρώματα  της Ίμβρου αντίκρυ στη Σαμοθράκη, απέναντι στα Τουρκικά παράλια. Εδω η μνήμη και η ιστορία αντανακλούν η μια την άλλη. Η μνήμη είναι συνδεδεμένη με ήχους, οσμές και θέες. Πολιτισμός, ιστορία και παρελθόν μοναδικό υφάδι στην καθημερινή ζωή.

– Μιλήστε μας για τις μυρωδιές και τα αρώματα της φύσης της Ίμβρου και το αντάμωμα των συμπατριωτών σας;
Μυρωδιές-αρώματα στην αγκαλιά της φιλόξενης Ίμβρου. Θυμάρι, ρίγανη, θρούμπι και φασκόμηλο αντάμα με την απαλή ζεστασιά της γης και  την καυτή αψάδα της πέτρας. Σύνθεση αντιθέσεων ο τόπος μου, ο δικός μου τόπος, το δικο μου νησί, η δική μας Ίμβρος. Δύο κόσμοι, δύο φιλοσοφίες, δύο θρησκείες αντάμα. Μονοπάτι συνύπαρξης, μονοπάτι σύνθεσης το νησί μου και αντάμωμα φίλων από όλες τις γειτονιές της γης. Ανταμωμα φίλων, κέφι αμείωτο, συγκίνηση βαθιά. Πανιμβριακό αντάμωμα κατα μεσής του καλοκαιριού. Αντίσταση στη λήθη, στον αφανισμό. Μύηση των παιδιών στο μυστήριο της Ίμβρου της «αεί ούσης πατρίδος» για νάχει συνέχεια για να μη συμβεί ποτέ τούτο που’ πε ο γέρος του Μωριά ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματα : «Η γενιά που θα ξεχάσει την ιστορία και τις παραδόσεις της γενέτειρας θα είναι και η τελευταία γενιά Ελλήνων.

-‘Εχει σχολεία το νησί;

¨Αντί να στεναχωριέσαι για το σκοτάδι άναψε ένα φως¨ Σε αυτή τη λογική είναι συντεταγμένο το όλο εγχείρημα. Μετά το Δημοτικό που ξαναλειτούργησε στους Αγίους Θεοδώρους ύστερα απο 49 χρόνια, σειρά παίρνει τώρα το Γυμνάσιο και Λύκειο της Ίμβρου που θα επαναλειτουργήσει απο το Σεπτέμβριο στα Αγρίδια. Το εγκαταλελειμμένο και μισογκρεμισμένο  σχολείο των αγριδίων από τότε που για τελευταία φορά ήχησε το κουδούνι του, φέτος με τις ευλογίες του πατριάρχου και την υλική και ηθική υποστήριξη επωνύμων και ανωνύμων παραγόντων ανακατασκευάστηκε αυτό το καλοκαίρι , στολίδι μοναδικό στο έμπα του χωριού ευκαιρία πολιτική για τον Ελληνισμό.

-Τι συμβολίζει για εσάς η γενέτειρά σας ;

Ένας περήφανος βράχος στο Βόρειο Αιγαίο αιωνίως σε χρόνο ενεστώτα. Σε μια χούφτα χώμα και πέτρες χώρεσαν τόση ταραχή και ιστορία, τόσος πόνος, τόση ομορφιά που γονατίζει ακόμη και την φαντασία. Ίμβρος σημαίνει: απόδραση από την ασφυκτική καθημερινότητα και αναζήτησή εκείνης της ομορφιάς που καταλύει τον κόσμο, ανάταση ψυχής, επανασύνδεση με τα χρόνια της αθωότητας, επαναπροσδιορισμός ολόκληρου του «είναι» μου.

-Παιδικές θύμισες ;

Αναμνήσεις, στοχασμοί, βιώματα όλα αντάμα με την αλμύρα που’χει το δάκρυ σαν κυλήσει στα χείλη και χαθεί στη θάλασσα της μνήμης. Στα κλαδιά της μνήμης ακουμπήσαμε την Ίμβρο σαν φύγαμε διωγμένοι, ξεριζωμένοι…και μετά ήρθε δειλά-δειλά ο γυρισμός. Αναμοχλεύοντας το χρόνο νιώθεις πως ξετυλίγεται ένα παραμύθι με λυπημένη αρχή και εύχεσαι για το τέλος. Γιατί ελπίζεις και σκέφτεσαι ότι οι ακτίνες του ήλιου δεν είναι ποτέ ίδιες, τίποτα δεν είναι ίδιο, μοιάζει ίδιο.
Η δική μου ΙΜΒΡΟΣ , η Ιμβρος του Ομηρου εχει χθες, εχει σημερα,και θάχει αυριο …..

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here