Γεράσιμος Ρηγάτος: Πρόληψη και υγιεινές συνήθειες σώζουν ζωές

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

   Η 4η Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά του καρκίνου, αποτελεί αφορμή για προβληματισμό και για ενημέρωση. Θα ήταν καλύτερα να αποτελούσε σε ατομικό επίπεδο την αφετηρία λήψης υγιεινών αποφάσεων και ενεργειών πρόληψης και προστασίας από το νόσημα. Και θα ήταν ακόμα καλύτερο αν εκτός από τις αποφάσεις σε ατομικό επίπεδο υπήρχαν παράλληλοι προγραμματισμοί και αποφάσεις σε κρατικό υγειονομικό επίπεδο. Με την αφορμή του «εορτασμού» μιλάμε με τον ογκολόγο γιατρό Γεράσιμο Ρηγάτο που υπηρέτησε επί δεκαετίες στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο «Ο Άγιος Σάββας».

Που βρισκόμαστε σήμερα;

Για να είναι χρήσιμη μια τέτοια απάντηση πρέπει να διαχωρίσουμε τις οπτικές γωνίες μέσα από τις οποίες βλέπουμε το νόσημα. Με την πρώτη ματιά πρέπει να δούμε πόσο μεγάλο πρόβλημα αποτελεί για τον τόπο και την εποχή μας ο καρκίνος. Απαιτούνται δηλαδή ακριβή επιδημιολογικά στοιχεία, τα οποία προϋποθέτουν την ύπαρξη επίσημης Γραμματείας για την τήρηση στοιχείων. Είναι ένα τομέας στον οποίο δυστυχώς υστερούμε.

Πως έχουμε πρόσβαση στα στοιχεία αυτά;

Υπάρχει ένα παγκόσμιο πρόγραμμα που πραγματοποιείται από το Διεθνές Γραφείο Έρευνας του Καρκίνου (IARC) που επιβλέπεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). Στο πρόγραμμα παρακολουθούνται 184 χώρες. Φυσικά ακολουθούνται συγκεκριμένες μέθοδοι υπολογισμού, εκτός από τις άμεσες καταγραφές και υπάρχει μία χρονική διαφορά ως την ανακοίνωση της εκτίμησης. Τα στοιχεία του έτους 2016 λ.χ. στηρίζονται στις καταγραφές του 2012, ενώ για τα επόμενα χρόνια γίνεται πρόβλεψη με μαθηματική-στατιστική επεξεργασία.

Τα συχνότερα νεοπλάσματα;

Άλλα αναφέρονται και στα δύο φύλα και άλλα στο ένα από τα δύο. Λ.χ. ο καρκίνος του μαστού αναφέρεται 99% στο γυναικείο φύλο ενώ ο καρκίνος του προστάτη 100% στο ανδρικό.

Τα πέντε συχνότερα νεοπλάσματα είναι του πνεύμονος (6884 νέα κρούσματα), του μαστού (4934), του παχέος εντέρου και του ορθού (3885), του προστάτη (3244) και της ουροδόχου κύστης. Στους συγκεντρωτικούς αριθμούς που αναφέρονται περιλαμβάνονται παλαιά και νέα περιστατικά. Στον πνεύμονα λ.χ. τα νέα περιστατικά που διαγιγνώσκονται στο έτος που τρέχει η έρευνα είναι 5680, για τον μαστό 4934, για το παχύ έντερο και το ορθό 3255, για τον προστάτη 3244 περιπτώσεις κλπ.

Συχνότερος όλων ο καρκίνος του πνεύμονα;

Ναι πάντα συχνότερος και με διαφορά. Και αυτό ισχύει από πολλά χρόνια. Είναι σε όλους τόσο καλά γνωστή η αιτιολογική συσχέτιση, που δεν έχει νόημα να αναφέρουμε πάλι το κάπνισμα. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι παράγοντες. Στον επαγγελματικό καρκίνο του πνεύμονα είναι γνωστοί για την ευθύνη τους 30 επαγγελματικοί παράγοντες. Ο γνωστότερος, ο αμίαντος, έχει περιοριστεί σε χρήση ή και έχει καταργηθεί. Σε πολύ μικρότερα ποσοστά έχουν ενοχοποιηθεί και η ατμοσφαιρική ρύπανση, η ακτινοβολία κ.α.

 

Εμπλοκή σε άλλους καρκίνους;

   Με το κάπνισμα έχει ξεκάθαρα συσχετισθεί και ο καρκίνος στόματος, λάρυγγα, ουροδόχου κύστης και άλλοι. Ο έλεγχος του καπνίσματος σε διάφορες χώρες έχει μειώσει την επίπτωση της νόσου. Στην Ελλάδα κατά καιρούς μειώνεται η καπνιστική συνήθεια, αλλά η μείωση δεν συνεχίζεται σταθερά.

Επίσης πλήθος διαφόρων αιτίων έχει συσχετισθεί με διάφορους τύπους καρκίνου, εκτός από εκείνους που έχουν αναφερθεί: καρκινογόνοι ιοί, ορμονικοί παράγοντες, οινοπνευματώδη, χημικά και πρόσθετα, αύξηση της ραδιενεργού ακτινοβολίας κλπ.

 

Τι προοπτικές υπάρχουν;

   Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Πολλών καρκίνων αποκαλύπτεται η αιτιοπαθογένεια. Ήδη με εφαρμογή εμβολίων περιορίζεται η ανάπτυξη του πρωτοπαθούς καρκίνου του ήπατος. Με τα εμβόλια για ορισμένους ιούς του κονδυλώματος (HPV), που ήδη γνωρίζουν αυξανόμενη χρήση, ελπίζουμε στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Στη θεραπευτική σημειώνονται πρόοδοι από πολλές συγκλίνουσες φαρμακευτικές ουσίες. Όμως αυτά δεν επαρκούν: πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, με συνεχή, συστηματική και ενεργητική ενημέρωση, με παγίωση υγιεινών συνηθειών αλλά και με τον αυστηρό έλεγχο των καρκινογόνων παραγόντων.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here