Γεράσιμος Ρηγάτος: «Το μουσείο του παπά Γιώργη στη Νέα Χηλή»

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

‘Ενα «Μουσείο Λαογραφίας και Φυσικής Ιστορίας» που είναι καρπός καθαρά προσωπικού μόχθου. Ιδρυτής του είναι ο 84χρονος σήμερα παπάς και δάσκαλος Γεώργιος Κομνίδης. Υπηρετώντας ως δάσκαλος και παπάς σε χωριά του Έβρου αισθανόταν επιτακτική την ανάγκη εξασφάλισης εποπτικού υλικού για τους μαθητές του.

Έτσι από το 1962 άρχισε να αναζητά σχετικό υλικό, που αρχικά το συγκέντρωσε στο χωριό Νέοι Ψαθάδες, στον Βόρειο Έβρο. Με τον καιρό η συλλογή μεγάλωσε, οι χώροι δεν έφταναν, οι πόροι δεν έφταναν και οι αγωνίες για τη συνέχιση του «Μουσείου» μεγάλωναν. Από το 2003 η συλλογή του παπά-Γιώργη μεταφέρθηκε σε ιδιόκτητο χώρο  στην Νέα Χηλή Αλεξανδρούπολης όπου και ο ίδιος κατοικεί.

Και επιδιώκει να δείχνει το «Μουσείο» του σε επισκέπτες και να αναζητά πιθανούς φορείς που θα είχαν το ενδιαφέρον να το συνεχίσουν και μετά από αυτόν. Πριν από λίγες ημέρες ο Γεράσιμος Ρηγάτος, ιατρός, πανεπιστημιακός, συγγραφέας, λαογράφος, το επισκέφθηκε και μας μιλά για αυτό.

-Ένα μουσείο στην επαρχία;

-Είναι ενδιαφέρουσα – και με προφανή σημασία – κάθε πολιτιστική δράση που γίνεται στον νομό Έβρου. Όπως είχα δε την ευκαιρία να διαπιστώσω σε πρόσφατο ταξίδι μου εκεί, οι δραστηριότητες αυτές είναι καρπός ιδιωτικής, κάποτε ακόμα και ατομικής πρωτοβουλίας. Ένα άλλο στοιχείο που αξίζει να μνημονευθεί είναι ότι υπάρχει διασπορά των εκπαιδευτικού χαρακτήρα πολιτιστικών δράσεων και έξω από την Αλεξανδρούπολη, σε μικρότερες πόλεις (λαογραφικά μουσεία και συλλογές, μουσείο μεταξιού κ.α.).

-Τι περιλαμβάνει;

– Στο υλικό του πάπα Γιώργη Κομνίδη, που προέρχεται όλο από τον Θρακικό χώρο περιλαμβάνονται πολλά είδη της πανίδας της περιοχής. Μεγάλη ποικιλία φιδιών, πουλιών που σήμερα σπανίζουν, αγριόγατα από τα βουνά της περιοχής, ασβοί, ενυδρίδες, λύκοι, αγριογούρουνα και πολλά άλλα είδη που δεν έχει νόημα να τα αναφέρουμε λεπτομερέστερα. Αξίζει όμως να πούμε πως η ταρίχευση των ζώων έχει γίνει από τον ίδιο, που ακόμα μοχθεί για τη συντήρησή τους. Διάφορα απολιθώματα, τμήμα κορμού και κλαδιών απολιθωμένου δέντρου από την περιοχή, σταλακτίτες και πετρώματα συμπληρώνουν τη συλλογή.

Το λαογραφικό μέρος των εκθεμάτων είναι ακόμα πιο πολύ και σπάνιο. Αντικείμενα της οικιακής ζωής, σκεύη μαγειρικής, αργαλειός, υφαντά, τοπικές στολές, διάφορες μυλόπετρες για το άλεσμα των καρπών, τα αναγκαία σύνεργα για το πλύσιμο ρούχων, για το βάψιμο υφασμάτων κλπ. Περιλαμβάνονται στη συλλογή. Άλλη ενότητα του λαογραφικού τμήματος του Μουσείου περιλαμβάνει εργαλεία για τις αγροτικές εργασίες, από το όργωμα ως τη συγκομιδή και το αλώνισμα των καρπών κι ακόμα εργαλεία και «μηχανές» της πρωτόγονης τεχνολογίας, της αναγκαίας για την επεξεργασία του ξύλου, των μετάλλων κλπ. Εντυπωσιακό είναι, μεταξύ των εκθεμάτων, ένα τεράστιο φυσερό σιδηρουργείου.

-Και λαικά όργανα;

– Άλλες ενότητες του λαογραφικού τμήματος περιλαμβάνουν λαϊκά μουσικά όργανα αλλά και τον στοιχειώδη σχολικό εξοπλισμό από την πλάκα και το κονδύλι ως τα τετράδια και τα μελανοδοχεία, από τον μαυροπίνακα, τις κιμωλίες και το σφουγγαράκι ως τις τσάντες των μαθητών και τα θρανία. Κι ακόμα σε χωριστή προθήκη γίνεται έκθεση των παλαιών χαρτονομισμάτων.

Όλα αυτά – και πολλά άλλα ακόμα – στριμώχνονται σε προθήκες ή τοποθετούνται στον δεδομένο περιορισμένο χώρο. Αν γινόταν ανάπτυξη των αντικειμένων σε επαρκή έκταση, θα γέμιζαν αρκετές αίθουσες και θα ήταν δυνατή η πλήρης αξιοποίηση του πλούσιου υλικού για εκπαιδευτικούς και άλλους λόγους.

-Υπάρχει σχέδιο διάσωσης αυτού του υλικού;

– Όπως μας πληροφόρησε ο πάπα Γιώργης Κομνίδης από τις αίθουσες του «χειροποίητου» μουσείου του έχουν περάσει γενιές μαθητών, εκπαιδευτικών, διανοουμένων αλλά και αναγνωρισμένες προσωπικότητες της δημόσιας ζωής. Ούτε του έλειψαν οι διακρίσεις (Ευαρέσκεια Υπουργείου Παιδείας, Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών, Διάκριση από την Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων κλπ.). Αυτό που έλειψε – και λείπει – είναι το αληθινό ενδιαφέρον για τη διάσωση και την αξιοποίηση ενός υλικού που αποτέλεσε το έργο ζωής ενός δασκάλου, που αναλώθηκε στην προσφορά υπέρ των μαθητών και του κοινού. Κάτι πρέπει να γίνει έστω και τώρα. Πριν να είναι αργά.

INFO: Μουσείο Λαογραφίας και Φυσικής Ιστορίας

Γεώργιος Κομνίδης, ιεροδιδάσκαλος

Θερμοπυλών 8 Νέα Χηλή, ΤΚ 68100 Αλεξανδρούπολη

Τηλ. 25510 39863, 6944546838

http://mouseio−evrou.site.gr

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here