Φωτεινή Στεφανίδη: «Τώρα είναι Μάης κι άνοιξη τώρα είναι καλοκαίρι»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

«Πάλι με την άνοιξη
φόρεσε χρώματα ανοιχτά
και με περπάτημα αλαφρύ
πάλι με την άνοιξη
πάλι το καλοκαίρι
χαμογελούσε»
Γιώργος Σεφέρης

 

«Κλείνοντας δεύτερη χρονιά εδώ στη φιλόξενη συντροφιά, μια σκέψη: Μάη ξεκινούν τα δικά μας μηνολόγια· με τέτοια μαγιάτικη πρωτοχρονιά, πώς να μην ανθίζουν φιλίες στις καρδιές; Και όλο ανθίζουν. Πάμε λοιπόν σ’ έναν Μάη με όλη τη δύναμη της άνοιξης που ήρθε μετά από έναν τόσο βαρύ χειμώνα, με μια εικόνα και μόνο, που να έχει ωστόσο κοινωνηθεί, ίσως και να έχει ξεχαστεί, τυπωμένη σε βιβλίο μια φορά κι έναν καιρό και τώρα πετάει ελεύθερη και εικονογραφεί τον μήνα της και τίποτε άλλο». Μιλάμε για τον Μάη μήνα τον κερασάρη με τη ζωγράφο Φωτεινή Στεφανίδη.

Στεφάνι;

Πάντα. Τώρα, από τι θα είναι… Φωλιασμένο στην καρδιά αυτό που έφτιαχνε η μάνα μας από τα λουλούδια της αυλής: αγγελικούλα, τριαντάφυλλο, γεράνι, αρμπαρόριζα. Μαζί με τα λουλούδια, μες στα χρόνια, πλέκεται τραγουδιστά η «Πρώτη Μαΐου μαύρα τα ξένα κλείσε το τζάμι μην κρυώσει το παιδί», σφίγγει η κλωστή το στεφάνι, σφίγγεται και η καρδιά μαζί για αυτά που όλοι γνωρίζουμε κι ελπίζουμε και πάλι από την αρχή. Κι έπειτα ξανά Μάνος Λοΐζος στο στεφάνι μας -ο Μάιος ο ίδιος- «έλα να σου δείξω τις τριανταφυλλιές τα πράσινα τα κόκκινα» και «μέρα Μαγιού μου μίσεψες» κι «άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης» (Ρίτσος), «του κήπου η πασχαλιά, του Μάη το χελιδόνι» (Γκάτσος) και πάλι απ’ τον ίδιο «ήταν του Μάη το πρόσωπο, του φεγγαριού η ασπράδα». Κι άλλα μικρότερα τραγούδια-λουλούδια, «οι Μάηδες οι ήλιοι μου», «απριλομάηδες» και «χρυσομάηδες» κι «άνοιξε το παράθυρο να μπει δροσιά να μπει του Μάη».
Κι ακόμη «παράξενη Πρωτομαγιά μ’ αγκάθια πλέκουν σήμερα στεφάνια» και «Πρωτομαγιά με το σουγιά χαράξαν το φεγγίτη» (Γκάτσος ξανά)

Και ποιανού τα μαλλιά θα στολίσει;

Του ίδιου του Μάη. Να τος. Αγόρι αμούστακο σχεδόν, εκεί στα δεκατέσσερα, βαστάει μια αγκαλιά κεράσια -έχει και ένα στο στόμα-, αμέσως μετά θα φάει κι άλλο, η κερασοβροχή άφθονη, δεν είναι που χορταίνεις και που γλυκαίνεσαι μονάχα, είναι μετάξι και γλύκα μαζί με ελάχιστο ξινό και ακόμη λιγότερο στυφό, μουσική που τρώγεται. Για τούτο και κερασάρης. Στα χέρια του ειν’ το κεράσι τραγανό, στον ένα ώμο του ένα κοτσύφι λιχούδικο, στον άλλο ένα χελιδόνι, και στην κερασιά του ψηλά τ’ αηδόνι.

Μνήμες;

Τραγουδώντας πάλι τρέχουν «στις μαργαρίτες πέρα στο λιβάδι, πράσινο λιβάδι σαν ζωγραφιστό» (Λόρκα), «ορκίζονται στης κερασιάς τα χείλια τα βαμμένα» (Δεληβοριάς) πλέκοντας «μενεξέδες και μυρτιές και νάρκισσους και κρίνα γελαστά» (Πετρόπουλος), «τον Μάη λένε πως θα βρέξει» (Κατσούλης). Μια πεταλούδα γαντζώνεται στο μανικάκι και δυο χοντρές σταγόνες απ’ τα ματάκια τα γλυκά κι άλλες κι άλλες και ξαναγίνονται κεράσια και παπαρούνες που μαδούν. Γιορτάζουν τα πιο λατρευτά ονόματα Ειρήνη και Ελένη κι έχουν γενέθλια οι αγαπημένοι της γης και του αέρα.

Κερασοβροχή;

Από ποίηση: «Κλωνάρια λέξεων αδημονούν για Μάιο» (Ελύτης), «Κι ο Μάης λάγνος βασιλιάς με το Φεγγάρι πλέκει παθητικές κι αχόρταγες αγάπες μεθυσμένες» (Παλαμάς), «Η δριμύτης της ανοίξεως είναι φιλί που ‘χω στο στόμα» (Εμπειρίκος), «και μεις στεφάνι να του πλέκουμε με μόνο το φιλί μας» (Πολυδούρη), «Ήτο ήδη δεκαεπταέτις, κ’ εφαίνετο να είναι είκοσιν ετών, εν υπερακμή ρώμης και καλλονής, ομοία με την Πρωτομαγιάν» (Παπαδιαμάντης), «Του Μαγιού ροδοφαίνεται η μέρα που ωραιότερη φύση ξυπνάει» (Σολωμός) «Μέσα στις παπαρούνες όπου την άνοιξη μάζεψες μια μαργαρίτα ήταν ωραία τα μάτια σου μα δεν ήξερες που να κοιτάξεις δεν ήξερα που να κοιτάξω μήτε και γω» (Σεφέρης), «Απ’ όλα τα λουλούδια του κάμπου φαίνεται η νεότης πιο ωραία» (Καβάφης), «Κάποτε θα κλάψω τόσο πολύ που θα εξευμενίσω όλα τα ρόδα» (Λειβαδίτης). Και πάλι όμως «Διακόσια παλικάρια τραγούδησαν σήμερα τον ερχομό του Μάη» (Βάρναλης).

 

Μια ευχή;
Να έρθει μια Πρωτομαγιά που να ανοίξει ένα χεράκι παιδικό κι ανοίγοντας να κρύβει ιδρωμένα τα ροδοπέταλα. Και να είναι για όλο τον κόσμο.

Σημ.: Η εικόνα της Φωτεινής Στεφανίδη είναι δημοσιευμένη στο βιβλίο «Εφτά ορφανά μολύβια, εφτά ιστορίες» της Φωτεινής Φραγκούλη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2007

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

4 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Για άλλη μια φορά ευχαριστούμε τον Γιώργο Κιούση και τη Φωτεινή Στεφανίδη για την πρωτομαγιάτικη δωρεά. Πλουτίζετε τις πρωτομηνιές μας με τις αναφορές που έχουμε ανάγκη να θυμόμαστε· αυτές που ακολουθώντας την άκρη του μίτου οδηγούν σε μνήμες ξεχασμένες, σε ό,τι ουσιαστικό κρατάμε μέσα μας. Και η ευχή σου, Φωτεινένια μου, … ως να έφτασε ένα από τα ροδοπέταλά σου στη χούφτα μου. Και του χρόνου!

    • Αυτά τα ροδοπέταλα τους ωκεανούς τους έχουν περίπατο, αγαπημένη μας, ναι; Καλή πρωτομηνιά, Πρωτομαγιά με όλα της, τα τόσα πολλά! Μα απ όλα πιο σιγουρο, η Αγαπη. Χιλια φιλια!

  2. Σηματωρός, λοιπόν, ημερών και γλυκών αναμνήσεων, η Φωτεινή μας. Πόσο βάλσαμο, τι ανακούφιση νιώθω κάθε που διαβάζω το «Μηνολόγιόν», σου φίλη μου, και όταν χάνομαι στις ζωγραφιές σου και ξαναβρίσκομαι πάλι χάρη σ’ αυτές. Και τι δεν είχες τώρα μέσα στον «Μάη σου»!!! Πόσες ευχαριστίες να σου στείλω, και στον Γιώργο Κιούση, επίσης, γιατί στέκεστε αμετακίνητοι στα οχυρώματα της ψυχής μας, και της υπεράσπισης του ωραίου και του καλού αλλά και της αφθαρσίας του τόπου αυτού του αγαπημένου.
    «Όποιος μπορεί και φορτίζει την ερημιά
    έχει ακόμη ανθρώπους μέσα του»
    επιμένει ο μεγάλος ποιητής μας στην «Μαρία Νεφέλη».
    Καλό Μάη σε όλους μας

    • Ο μεγάλος ποιητής ευτυχώς που επιμένει, ας επιμείνει και η καλοσύνη και οι φιλίες και οι αγάπες! Καλό Μάη Ελένη μου που σιμώνει και η γιορτή σου, πολλές ευχές, ευχαριστίες και όλη την αγάπη

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here