Φωτεινή Στεφανίδη: «Ο ρακοσυλλέκτης γάτος, ο Χρήστος Μπουλώτης και οι ζωγραφιές»

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Ονειρεύτηκα πάλι το τιραντοφόρο αγόρι
ν’ αδειάζει κουταλάκι κουταλάκι
την Πανσέληνο
και από κάπου η φωνή της μάνας
«κατέβα, καρδιά μου, να φας
θα κρυώσει ο χρόνος».
(…)

Χρήστος Μπουλώτης, ΤΡΙΠΤΥΧΟ, Νέα Εστία, τ. 180, σ. 10

«Τον φώναζαν Μπαμ-Μπουμ. Γιατί εκείνος ο όμορφος γάτος με τις γκρίζες ρίγες και τα μεγάλα πράσινα μάτια, αντί να νιαουρίζει όπως όλες οι γάτες της γης, έκανε «μπαμ-μπουμ«. Αυτό ήταν δηλαδή το νιαούρισμά του; Ναι, αυτό ήταν (…) 
Μπαμ-Μπουμ τον βάφτισε ο Νικόλας, ένα μικρό αγόρι που είχε μπλε μάτια, που ήταν συνέχεια ντυμένο στα μπλε και έμενε στην μπλε πολυκατοικία της μεγάλης πλατείας, απέναντι στο υπαίθριο σινεμά (…)
Κι όταν μια μέρα του πρότεινε ο Νικόλας να μένει στο διαμέρισμά τους στην μπλε πολυκατοικία, του απάντησε ευγενικά
«μπαμ-μπουμ« και «μπαμ-μπαμ-μπουμ«. που σήμαινε «ευχαριστώ και ζήτω η ανεξαρτησία«». Με αυτά τα λίγα της αρχής, ας μπούμε στο κλίμα του νέου βιβλίου για παιδιά του Χρήστου Μπουλώτη με εικόνες της Φωτεινής Στεφανίδη που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καλέντη. Μιλάμε με τη Φωτεινή για τον ρακοσυλλέκτη γάτο τον Μπαμ-Μπουμ και το φεγγάρι, μαζί και για τη μακροχρόνια συνεργασία της με τον Χρήστο.

Ποιο βιβλίο σας στη σειρά είναι αυτό; Από πότε συνεργάζεστε; Τι έχετε κάνει μαζί;
Το εικοστό πέμπτο αποκλειστικής και γεμάτης εικονογράφησης. Το πρώτο μας, ο Κάδμος, τυπώθηκε το 1996. Ακολούθησαν σχεδόν αδιάλειπτα όλα τ’ άλλα, κυρίως παιδική λογοτεχνία, ένα ένα διαλεγμένα και δουλεμένα με αγάπη, πολλή αγάπη· το άγαλμα που κρύωνε, ο κλέφτης των καρπουζιών, κουδούνια με πατάτες στο φούρνο, ο γαϊδαράκος που ήπιε το φεγγάρι, η μπάλα που ονειρεύεται, η κυρία Μίνα, τα στρατιωτάκια της ειρήνης, τα 24 παράλογα της αλφαβήτας, το κορίτσι που κρύφτηκε στο πορτοκάλι, τα γενέθλια της γιαγιάς…  Και να οι τρυφερές γατοϊστορίες που βαστάνε μέχρι σήμερα με τον γάτο της οδού Σμολένσκη, τον ρομαντικό γατούλη του βυθού και ακόμη τη σκυλίσια ζωή του γάτου Τζον Αφεντούλη και τον ολόφρεσκο ρακοσυλλέκτη γάτο Μπαμ-Μπουμ και το φεγγάρι. Και τι στιγμή η παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας, θείο δώρο, μαζί και το κίτρινο λεωφορείο για την πατρίδα, την κάθε Πατρίδα. Και ο συνοπτικά δοσμένος τυφλός ζωγράφος Αλφόνσο, και η φροντίδα για τις επτά γιορτινές και παράξενες ιστοριούλες και πρόσφατα η επανάσταση των παλιών παιχνιδιών. Και για μεγάλους που σίγουρα διαβάζουν και τις παραμυθένιες ιστορίες, έρχεται το ποιητικό για σένα πουλί μου, του ποιητή και της ζωγράφου ο έρωτας και η πολιτεία, τα τραγούδια του Έρωτα και των παραμυθιών, τα σπαράγματα απουσίας…

Γιατί Μπαμ-Μπουμ;
Είναι τ’ όνομα και μαζί το νιαούρισμά του. Γιατί όμως; Γιατί σαν αδεσποτάκι της αναμπουμπούλας κάποιας νύχτας μάλλον Νοεμβρίου ή Δεκεμβρίου στο κέντρο της Αθήνας, στα Εξάρχεια, έχασε τη μανούλα του. Μπαμ-μπουμ άκουγε, μπαμ-μπουμ είπε. Α, και εκτός από τον Μπαμ-Μπουμ, έχουμε και τον άλλο γάτο, τον Μπαμ-Μπαμ, που έζησε πόλεμο και ήρθε από τη Συρία νιαουρίζοντας μπαμ-μπαμ. Γίναν πρώτα φιλαράκια οι δυο τους με τον Μπαμ-Μπουμ, όπως και με την συντροφιά του· τον μικρούλη Νικόλα, την κυρία Ρίνα την ρακοσυλλέκτρια με τα φανταχτερά καπέλα, την τρυφερότητα και την καλοσύνη της, και τον συνταξιούχο δάσκαλο κύριο Ευτύχιο που πετύχαινε και έφερνε το πάνω κάτω με τα αισιόδοξα ποιήματά του τα καμωμένα από τις λέξεις των κακών ειδήσεων των εφημερίδων που εύρισκε στα σκουπίδια.

Πώς δουλεύτηκε το βιβλίο; Πόσο καιρό;

Είχαμε να συνεργαστούμε με τον Χρήστο τέσσερα χρόνια περίπου, από την Επανάσταση των παλιών παιχνιδιών. Τότε, στις συναντήσεις μας ερχόντουσαν και τα παιχνίδια, τα παιχνίδια της μοναδικής συλλογής του. Κι είχαν τόσο έντονη παρουσία που ζωντάνευαν όπως στην παραμυθένια ιστορία και έδιναν έμπνευση και ιδέες για άλλα δέκα βιβλία. Τώρα, για τον ρακοσυλλέκτη γάτο, συναντιόμασταν στη «μεγάλη πλατεία». Στην καρδιά της ιστορίας, μπροστά στην μπλε πολυκατοικία, κάτω από το θερινό σινεμά, λίγο πιο πέρα από τον μαγικό κάδο απορριμμάτων, απέναντι από το φαρμακείο. Ξεκινούσαμε με φως, έπεφτε το σκοτάδι και εκεί, χωρίς πολλά πολλά, ανταλλάσσαμε τις κουβέντες μας. Κάθε φορά έφερνα και δυο τρία καινούργια σχέδια. Πέρασαν έτσι τέσσερις-πέντε μήνες· αρχίσαμε Απρίλη, αρχή του Αυγούστου παραδόθηκε ολοκληρωμένο στον εκδότη.

Τι σημαίνει για σένα εικονογράφηση σε γραπτό του Χρήστου;
Πάντα είναι μια νέα περιπέτεια, μια μικρούλα ζωή σε έναν πρωτόγνωρο κόσμο που ήταν ωστόσο πάντα μπροστά στα μάτια μου και δεν τον είχα δει ώς τότε. Εικονογραφώ τα του γραπτού, εικονογραφώ και τις σκέψεις μου, τις λαχτάρες μου, όλα. Εικονογραφώ και γραπτά και λόγια του Χρήστου που έρχονται στη μνήμη από άλλα του έργα και στιγμές. Και πάντα είναι καλοδεχούμενες από εκείνον αυτές οι εικόνες, πόσο ζεστά το είχε πει κάπου ο Χρήστος: «…καθώς αναπνέουμε και οι δυο μας στον ίδιο αστερισμό».

Η έμπνευση γι’ αυτό το βιβλίο;
Από τα Εξάρχεια –πλατεία, σινεμά και γύρω δρόμους– από την ευωδιά της νεραντζιάς, το χαλί από τα νεραντζοπέταλα, τα νεράντζια που στολίζουν τις γειτονιές χειμώνα καλοκαίρι, την ομορφιά που παραφυλάει παντού –και πλάι στους κάδους απορριμμάτων–, από τους γάτους κάθε λογής, από τα χρώματα σε σκόνες που μοιάζουν με τα χρώματα των σπιτιών της Αθήνας, του ουρανού και των γάτων της, από ένα σπασμένο αβγό στο ποτηράκι και από το καθαρό χαρτί που μόλις δεχτεί την πρώτη μολυβιά, μού τραγουδάει τι να κάνω.

Εικονογράφηση και εικαστικά;
Απολύτως συνδεδεμένα και εξίσου σημαντικά. Πόσο μάλλον η εικονογράφηση, όταν επενδύεις σε αυτήν την ιδιαίτερα απαιτητική και αγαπησιάρικη τέχνη ό,τι έχεις μάθει και νιώσει επάνω στα εικαστικά όλα τα χρόνια της ζωής σου, και ξεκινώντας από ένα αξιόλογο κείμενο δημιουργείς ένα ζωντανό αντικείμενο που προορίζεται για τα παιδιά μας. Σημαντική δουλειά και η ευθύνη μεγάλη, γιατί αυτά, τα πρώτα αναγνώσματα γράφουν στις ψυχούλες τους. Να γράψουν όμορφα λοιπόν, να δώσουν το καλύτερο. Και ας μην υποβαθμίζουμε την τέχνη αυτή, ούτε να μετανιώνουμε που χαμηλώνουμε προς τα παιδιά· κάθε γραμμούλα, κάθε πινελιά, προχωράει την εικαστική πορεία είτε είναι πίνακας είτε εικονογράφηση. Τηρούνται οι ίδιες αρχές· σύνθεση, σχέδιο, τόνος, χρώμα, ενότητα ύφους. Ευλογία να έρχονται γραπτά από συγγραφείς που γνωρίζουν και αγαπούν να γράφουν. Ας προσθέσουμε και χρόνο, ατελείωτο χρόνο, δουλεύοντας και απολαμβάνοντας, μιας και τίποτε απολύτως δεν γίνεται μπαμ μπαμ.

«Ο ρακοσυλλέκτης γάτος Μπαμ-Μπουμ και το φεγγάρι»
Συγγραφέας: Χρήστος Μπουλώτης
Εικονογράφηση-σχεδιασμός: Φωτεινή Στεφανίδη
Εκδόσεις Καλέντη 2017
Σελίδες 40, σκληρό εξώφυλλο

Η φωτογραφία της αρχής έγινε στην Κρήτη από την φίλη Αργυρώ Κωνσταντάκη.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

8 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Αυτό το βιβλίο, κατά τη γνώμη μου από τα καλύτερα που εκδόθηκαν φέτος, με ένα «μυστήριο» τρόπο ήταν, είναι, και θα ‘ναι μέρος και της δικής μου καθημερινότητας. Εξαρχειώτισσα για χρόνια, στο ΒΟΞ «σπούδασα» επί σειρά ετών, ό,τι μπορεί κανείς να σπουδάσει, έτυχα σε συναντήσεις του Ευτύχιου με τη Ρίνα, μπέρδεψα τις γλώσσες που άκουγα γύρω τριγύρω, σ’ ένα παγκάκι άπλωσα το σκηνικό μου σαν όνειρο κι εφιάλτη. Ήρθαν ευθύβολα, σχεδόν χαρμόσυνα, οι λέξεις του συγγραφέα να μου ξυπνήσουν μνήμες, κι έσκασαν μύτη απ’ τις γωνιές απανωτά οι ζωηρόχρωμες ζωοφόρες και ζωογόνες ζωγραφιές της Φωτεινής να με τραβήξουν στο παραμύθι, και στις μεγάλες αλήθειες, και στις απεικονίσεις, και στα βλέμματα των γάτων και των ποιητών και βεβαίως του φεγγαριού! (Χωρίς το χρυσάφι του θαμπώνουν τα πάντα…) Με τη χάρη του τυχαίου, ήρθε στην απόπειρα φωτογράφισης να «οσμιστεί» το συμβάν ο Μάξιμος… Κι έτσι ζωντάνεψε η στέγη στο βλέμμα των γάτων του εξωφύλλου… Να ξέρετε: Μεγάλη χαρά έχουμε που δόθηκε τέτοια τιμή στη φωτογραφία μας, και σας ευχαριστούμε – ο Μάξιμος και γω – για το δώρο! Μακάρι το βιβλίο να βρεθεί στις αγκαλιές πολλών πολλών πολλών….

    • Νερό κελαρυστό και το καλημέρισμά σου Αργυρώ μου, και η αγάπη σου γι΄ αυτή τη γειτονιά, σχεδόν εκεί μεγάλωσα, το ξέρεις, η μισή μου μέρα εκεί για πόσα χρόνια.. βρήκαμε και μαζί τους αγωνιστές στο μάρμαρο, πόσα άλλα έχουμε βρει και ξεχάσει, πόσα άλλα μας περιμένουν, πόσα μας κρύβονται-έχουν το λόγο τους. Μάξιμε, και δημόσια οι ευχαριστίες για τη συμμετοχή σου στη φωτογράφιση-δώρο της Αργυρώς σου. Καλή εβδομάδα και στους δυο σας (Μπαμ-μπουμ-μπαμ-γαβ)!

  2. Εξαιρετική η συνέντευξη. Εύστοχες οι ερωτήσεις και γεμάτες ευγενή αισθήματα οι απαντήσεις συν μια κάποια συστολή η οποία χαρακτηρίζει την Φωτεινή Στεφανίδη. Και τι ζωγραφιές! και πόσο φιλική, συμπονετική η επίκαιρη ιστορία… Δεν το έχω πάρει ακόμη το βιβλίο αλλά φαντάζομαι θα είναι ένα από τα καλύτερα της φετινής σοδειάς. Και όχι μόνον της φετινής. Αγαπημένοι Χρήστο και Φωτεινή ας είναι ανοιχτός και ηλιόλουστος ο δρόμος του βιβλίου σας, ο δρόμος των καλών βιβλίων γενικώς, για την ευεργεσία και την γλύκα των αισθημάτων μικρών και μεγάλων αναγνωστών. Εύχομαι δε αυτή η τόσο ταιριαστή συνεργασία σας να εξακολουθήσει αδιατάρακτη για πολλά χρόνια ακόμη. Η φωτογραφία της φίλη μας Αργυρώς Κωνσταντάκη είναι θαυμάσια.
    Καλημέρα σε όλους σας, καλή εβδομάδα, κι εύχομαι παρηγόρηση και γρήγορη -μακάρι- ανακούφιση στους συμπολίτες μας που δοκιμάζονται.

    • Ευχαριστώ πολύ για τον καλό λόγο! Είθε να ρθει η ανακούφιση που και σεις εύχεστε στους δοκιμαζόμενους! Είθε να βρισκόμαστε κουβεντιάζοντας για λέξεις και εικόνες!… Καλή βδομάδα!

    • Σ’ ευχαριστώ, αγαπημένη Ελένη, γι όλα. Για τον καλό το λόγο, για τις ευχές της καρδιάς σου, για τη φιλία σου. Καλή μας εβδομάδα, μακάρι να έρθει η ανακούφιση στον κόσμο που υποφἐρει αφού η θεραπεία είναι πολύ μακριά. Και πάλι σ’ ευχαριστώ, ακτινοβολεί η αγάπη σου για τους ανθρώπους, τα πουλιά, τα βιβλία…

  3. Ένα βιβλίο για όλους αυτούς, που αναγκάστηκαν να φύγουν απ την πατρίδα τους, και – παραφράζοντας τον Μπρεχτ – ούτε θα ξεχάσουν και ούτε θα απαρνηθούν. Και πρόσωπο της ημέρας φυσικά ο Μάξιμος.

    • Σπουδαίο βιβλίο Ιωάννα μου! Πράγματι! Και, με συγχωρεί η χάρη σας, αλλά ΠΡΟΣΩΠΑ της ημέρας είναι οι Μπαμ – Μπουμ και Μπαμ – Μπαμ! Ευχαριστούμε μεν αλλά … σαν πολύ θάρρος του δώσαμε του Μαξ… να χώνει τη μύτη του παντού! Ιωάννα μου δεν ξέρεις τι τραβάω με δαύτον!…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here