Φωτεινή Στεφανίδη: «Έρωτας και πολιτεία Αυγούστου»

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

«Μια σπίθα μόνο ανάβει πυρκαγιές
στις θημωνιές της μνήμης
(…)
Γιατί ό,τι υπήρξε μια φορά
δε γίνεται να πάψει να έχει υπάρξει»

Ρίτα Μπούμη-Παππά

 

«Φθινόπωρο απόγευμα και το σκοτάδι πέφτει στη φρεσκοχτισμένη σοφίτα. Τα δυο μικρά παράθυρα αντιφεγγίζουν τα τελευταία χρώματα του ουρανού. Το κανάτι στη γωνιά -κι αυτό χαρισμένο και χιλιοζωγραφισμένο-, το τρεχούμενο νερό ήταν μακριά. Το πεύκο αγκαλιάζει όλο το σπίτι και πιο πολύ το ένα παράθυρο, το οριζόντια στενόμακρο. Κι εκεί κάπου στο σκοτεινό πράσινο, ένα κελάηδημα πρώτα και αμέσως μετά μια κοκκινωπή κηλίδα· κοκκινολαίμης. Και από το φορητό κασετόφωνο, ακούγεται φλάουτο, υπέροχο φλάουτο. Ένας χειμώνας αμφίβολος έρχεται και όλα αυτά σημειώνονται στην άλλη άκρη του σύρματος. Μαζί και η μουσική στα χνάρια μιας παραμυθένιας ιστορίας που θα καρπίσει γλυκόπικρα Αύγουστο μήνα». Μιλάμε με την Φωτεινή για τον Αύγουστο με αφορμή ξανά ένα βιβλίο και τις ζωγραφιές του, αυτή τη φορά βιβλίο για μεγάλους. «Του ποιητή και της ζωγράφου έρωτας και πολιτεία», του Χρήστου Μπουλώτη, με ζωγραφιές της.

Τα στοιχεία της ιστορίας;

Το διάφανο σύννεφο που ευώδιαζε, οι κοκκινολαίμηδες που αψήφισαν τη φύση τους και από μοναχικοί έγιναν σμάρι, το πεύκο, η μοναχική ζωγράφος και η μυριόφυτη αυλή της, ο ποιητής στην άλλη άκρη της πολιτείας («Κύριε / είχα μια ζεστή καρδιά / σκεπασμένη με κεραμίδια / στην άλλη άκρη της πολιτείας»)*, η μουσική του θροΐσματος των ασημένιων φύλλων και της πολύβουης σιωπής των κοχυλιών, το χάρισμα να ζωντανεύουν οι ζωγραφιές, οι λέξεις από αμέθυστο, οι κρυφανασαιμιές και τα διάφανα φωνήεντα… Μα πιο δυνατό συστατικό της ιστορίας απ’ όλα, η πεθυμιά. Κι ακόμη δυνατότερο η υποχρεωτική απόσταση, η αποφασισμένη από τις Μοίρες.
«Και πεθυμούσε η μοναχική ζωγράφος να μοιράζονταν οι δυο τους μια φέτα ώριμο καρπούζι – είχε μπει Αύγουστος στο μεταξύ…» («Εκείνη του Aυγούστου -Aύγουστος ήταν;- η βραδυά»**)

Γράφτηκε;

Tέλος φθινοπώρου, αρχή χειμώνα με συχνές αναγνώσεις, ακούσματα, ανταμώματα και τη γλυκύτερη αφιέρωση.

Ζωγραφίστηκε;

Αύγουστο στο ερημωμένο προάστιο-πολιτεία. Όλα ήταν εκεί. Η μυριόφυτη αυλή με το πεύκο στα ανατολικά. Η αυλή του ποιητή με την τεράστια συκιά και ετοιμόρροπη την ξύλινη πορτούλα στα δυτικά. Η επικοινωνία στον αέρα. Το φλάουτο. Τα σύκα που έσκαζαν κι έσταζαν ψηλά στη συκιά και τα τσιμπολογούσαν τα πουλιά. Η αλυσίδα του ποδηλάτου. Η πεθυμιά, η ελπίδα, η υπομονή και η διάφανη θλίψη, εκεί.
Οι ζωγραφιές τέλειωσαν, ο έρωτάς και η πολιτεία του ποιητή και της ζωγράφου έγιναν βιβλίο και όλα παρέμειναν εκεί και είναι ακόμη και σήμερα ολόιδια εκτός από την πορτούλα της αυλής του ποιητή που αντικαταστάθηκε με σιδερένια από τότε, αμέσως μόλις τέλειωσαν οι ζωγραφιές.

Ο Αύγουστος, πώς μπαίνει στην ιστορία;

Με το χρώμα, το κόκκινο χρώμα· «…και τα παιχνίδια (που ζωγράφισε στον ουρανό η ζωγράφος) έγιναν αληθινά, κόκκινο χρώμα, κι έπεσαν στις γειτονιές της μεγάλης πολιτείας, σε πόδια αγοριών μελλέφηβων, σε κοριτσιών ποδιές που μόλις και πρωτόμπαιναν στις εποχές του έρωτα». «…μα επειδή είναι πράγμα ανυπόταχτο, κόκκινο, κατακόκκινο ο έρωτας, άλικο της φωτιάς, μπήκε στον πειρασμό η μοναχική ζωγράφος να παραβεί λιγάκι τις βουλές της Φύσης και των μικρών κρυμμένων της θεών». «Α, και να ζωγράφιζαν μαζί. Ο ένας πάνω στο κορμί του άλλου, λαχταρούσε η μοναχική ζωγράφος. Ένα πευκοδάσος να ζωγράφιζαν, μια καλοκαιρινή μπόρα, ελάφια κι αντιλόπες σε καλπασμό ιπτάμενο και μια χαμένη λιμπελούλα ποθοπλάνταχτη σε καλαμιώνα μέσα. Κόκκινα όλα, κατακόκκινα».

Με το πεύκο και τα πουλιά· «Γιατί αγάπαγε πολύ τα πεύκα η μοναχική ζωγράφος, κι είχε ακούσει κάποτε -μπορεί όμως και να το φαντάστηκε, μπορεί- πως ο μοναχικός ποιητής με το φλάουτο χαρά πιο πάνω από τους κοκκινολαίμηδες δεν λόγιαζε καμμία».
Με το καρπούζι· «…και να έσταζαν τα γλυκά ζουμιά…»

Με την πανσέληνο· «…γιατί ήξερε πως την καμάρωνε ο μοναχικός ποιητής, που μαγεμένος έπαιζε φλάουτο για να λικνίζεται η καλή του μπροστά στο πάμφωτο του φεγγαριού αλώνι». «Άρχισε λοιπόν να ζωγραφίζει κάτι ολόγιομα φεγγάρια, κίτρινα κροκάτα, κι ύστερα να τα ζωντανεύει καθώς ήξερε». «Ήταν η δική του πανσέληνος απόψε, η σειρά του ήταν».

Μα πιο πολύ απ’ όλα ο Αύγουστος βρίσκεται εκεί και εδώ με το τέλος, το τέλος της ιστορίας, το τέλος του καλοκαιριού μαζί με όλο το πάθος του, το τέλος.

 

«Ώσπου μια νύχτα με πανσέληνο…»;

Ίσως φανεί ένας αλλιώτικος Αύγουστος που κρατά έτσι κι αλλιώς το κόκκινο στον χρωστήρα του, με ένα φεγγάρι -ή και δυο όπως συνηθίζει- που να είναι ωστόσο «…ολονών και πιο πολύ των ποιητών…». Κι ας φανεί ένας Αύγουστος με τις Δρίμες του πιο δίκαιες και πιο απαλές στις αποφάσεις τους.

Σημείωση:

* Στίχος από το ποίημα «Κύριε» του Βαγγέλη Ροζακέα με μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.
**  Στίχος από το ποίημα «Μακρυά» του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Όλες οι άλλες φράσεις που είναι γραμμένες σε εισαγωγικά προέρχονται από το βιβλίο του Χρήστου Μπουλώτη «Του ποιητή και της ζωγράφου έρωτας και πολιτεία», εκδ. Σίγμα 2003, εκτός από την τελευταία που περιλαμβάνεται σε υπό έκδοση έργο του.

 

Print Friendly, PDF & Email

7 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Το διαβάζω και το ξαναδιαβάζω το βιβλίο σας, Φωτεινένια μου. Τότε ήξερα μόνο τον συγγραφέα. Είμαι ευτυχής που γνώρισα και τη ζωγράφο. Ευτυχής και γι’ αυτή τη συνομιλία με τον κ. Κιούση. Πλουτίστηκε και το βιβλίο και ο Αύγουστος ξεκινά με γλυκιά θαλπωρή. Και τους δυο «ευχαριστώ»!

    • Το τότε και το τώρα το ενώνει ένας Αύγουστος μεγαλοδύναμος, αγαπημένη μου Γεωργία, και την αγάπη σου μαζί, κυρίως αυτήν

  2. Το πορφυρό φεγγάρι του Αυγούστου ταίριαξε με τις πορφυρές σου λέξεις και τις φλογάτες και όμως εύθραυστες εικόνες σου. Φωτεινή μου. Κοιτάς πίσω, κοιτάς εμπρός, παντού κοιτάς και μας καλείς να δούμε αρχαίες παραστάσεις και να ακούσουμε ήχους παμπάλαιους, μεθυστικούς. Το τριζονάκι που φέρνει γούρι, τον τίτζικα που χαρίζει σιγουριά, τα καρπούζια στο μποστάνι που ακούγονται να τρίζουν φουσκώνοντας, τα βουνά που ασπρίζουν από την λάμψη του ολόφωτου ουρανού…
    Επειδή μας φέρνεις πλάι μας και μέσα μας την συγκίνηση, την ομορφιά και την ανθοβόληση των μηνών στην λιγάκι άνυδρη πλέον ζωή, σε ευχαριστούμε πολύ. Και πολλοί! Αγαπήσαμε ξανά Μάιο και Απρίλιο, ανοίξαμε τα μάτια μας πάλι στον Οκτώβριο, σε όλους τους μήνες «σου» σταθήκαμε με αγάπη ξανά νεαρή. Να είσαι καλά!

    «Έφερνα γύρους μεσ’ στον ουρανό και φώναζα
    Με κίνδυνο ν’ αγγίξω μια ευτυχία…»
    Οδυσσέας Ελύτης
    «Γεγονός του Αυγούστου»

    Καλό μήνα Φωτεινή μου, σε όλους καλό μήνα, στον Γιώργο Κιούση, επίσης, και στις πολύτιμες φίλες που σε συντροφεύουν με την ευαισθησία τους.

    • Πολύτιμη, πολυτιμότατη Φίλη, που κρύβεις πάντα στο άξιο χέρι σου -και στην καρδιά σου μαζί- μια ευχή, ένα στίχο, μιαν αγάπη ή και μία μόνο λέξη. Την καταλληλότερη πάντα. Με το καλό, Ελένη μου, με το καλό ο Αύγουστος και φέτος

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here