Φωτεινή Στεφανίδη: «Αύγουστος ήταν;»

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«[…] Δέρμα σαν καμωμένο από ιασεμί…
Εκείνη του Αυγούστου –Αύγουστος ήταν;– η βραδυά… […]»
Κ. Καβάφης

«Τον Αύγουστο του 1917 είχα την τύχη να δω μια νεράιδα στο δωμάτιο ενός μικρού παιδιού. Ήταν μόνο για ένα εκατοστό του λεπτού, αλλά την είδα».
Φ. Γκ. Λόρκα­­

«Φεγγάρι-ντέφι, φεγγάρι-κούπα ζεστό γάλα, φεγγάρι-λευκό χιονίσιο τούμπανο, φεγγάρι-σφουγγάρι, φεγγάρι-καρπούζι κατακόκκινο κομμένο στη μέση, φεγγάρι Αυγούστου. Δάφνες, πράσινα πευκόκλαρα, κρύσταλλα, αχιβάδες, χλομά λιόφυτα, γαλαζωπό ρόδο, Πρασινάνεμος, Άι Πουνέντες με φλογάτες γλώσσες, φλογάτες αλίμονο. Ανιστόρηση με κλάμα, κεραμίδια δαγκωμένα. Αύγουστος ήταν­­­, σίγουρα Αύγουστος, εκεί κοντά στις είκοσί του. Λίγο πριν, λίγο μετά». Με τη Φωτεινή τρέχουμε λαχανιαστά τις μέρες του Αυγούστου πλάι στην «Παινεμένη» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.

Πώς και σημαίνει Αύγουστο για σένα αυτό το παραμυθοτράγουδο;
Πώς και να μη σημαίνει; Φεγγάρι, κυνηγητό, αγέρας, έρωτας, άγγελος, γιασεμί, πεύκο, άρνηση, παναγιότητα.

Ξεκινάει;
Με την Παινεμένη του Αυγούστου και του Φεντερίκο (επίσης του Αυγούστου άγγελο) ανέμελη, από σκοτεινό δρόμο ωστόσο να περνάει με το φεγγάρι ηχηρά σίγουρο στα χέρια της.
Σμίγει μετά η σιγαλιά της νύχτας με το όνειρο της ίδιας της θάλασσας, οι ανεροτσίγγανοι παραδομένοι στων δύο Αυγούστων τη νυχτιά φτιάχνουν κούνιες από πράσινα πευκόκλαρα και αχιβάδες την ώρα που μισοκοιμούνται οι φύλακες στους άσπρους πύργους των Εγγλέζων. Κι εκεί, έρχεται και ο άνεμος.

Πόσους Αυγούστους κλείνει ο Λόρκα στο τραγούδι;
Μιας ζωής ολόκληρης. Κανέναν άλλο μήνα δεν είναι πιο πράσινα τα πεύκα, ούτε τόσο μόνα. Αύγουστο τα καθαρίζουν οι Πουνέντηδες και οι Βοριάδες από τις ξερές βελόνες τους, Αύγουστο λαμπαδιάζουν και πεθαίνουν, Αύγουστο λαμπαδιάζουν και οι καρδιές από πόθο, άρνηση και πόνο. Αύγουστο μου δόθηκε αυτό το ένα εκατοστό του λεπτού και την είδα με λευκό μακρύ ρούχο να πετάει τεράστια πάνω από την Πεντέλη και να αναστενάζει πάνω από τα καμμένα της πευκάκια. Πόσες παινεμένες Παναγιές θα αναστενάξουν φέτος τον Αύγουστο πάνω από τα κόκκινα χώματα και γαλανά νερά και μαύρα σπίτια των ακρογιαλιών στο Μάτι, πάνω από τα παπουτσάκια των ποιητών και τα μεταξωτά μαλλάκια τους στο κύμα μαζί με τα καμμένα τους αλυσιδάκια από πευκοβελόνες και τα αχιβαδάκια τους τα περασμένα στο λαιμό. Πόσοι θα τις δουν, θα τις ακούσουν;

Οι εικόνες του τραγουδιού, χαραγμένες;
Με μιας δοσμένες όλες μαζί ένα Αυγουστιάτικο μεσημέρι. Το χάραγμα επίπονο κι επίμονο σε πευκόξυλο. Όπως χαράζει αυτός ο μήνας τις ζωές μας. Η διαδρομή όλη δική μας· το τέλος, όπως το προετοιμάσαμε εμείς. Μήπως ο Αύγουστος δεν χαράζει όλη τη χρονιά –κάποιοι παλιοί λένε και περισσότερες από μία χρονιά– στις πρώτες μέρες του, τις δρίμες, με το φεγγάρι οδηγό;

Σκληρός μήνας;
Δεν υπάρχει σκληρότερος, η Παναγιά η Παινεμένη με τα χίλια ονόματα-παινέματα πεθαίνει και στ’ όνομά της άλλοι πίνουν και γλεντούν, άλλες μαυροφορούν ταξίματα στη χάρη της. Και πλάι στο μαύρο μια ανάσα ξανά το κόκκινο, το κατάλευκο και το γαλανό. Κι οι άνεμοι, οι άνεμοι-άγγελοι του Αυγούστου, κάθε που πεθαίνει ή βασανίζεται ένας άγιος, ένας άγγελος, ένας θεός ή και πολλοί μικροί θεοί, μια παινεμένη, ένας ποιητής, δαγκώνουν κεραμίδια. Και ανελέητα καίγονται τα πευκόκλαρα του ποιητή, μαζί και τα όνειρα της θάλασσας. Έχει ωστόσο κι άλλη δύναμη ο Αύγουστος που δεν την ξέρουμε. Εκεί ψηλά στο φως, διαφεντεύει μέρες, μήνες, χρόνια, αιωνιότητες.

Έχεις αποτυπώσει εικαστικά κι άλλα τραγούδια-ποιήματα;
Ναι, και τώρα το συνειδητοποιώ, αυτό το έργο ήταν το πρώτο. Από τότε μέχρι σήμερα, έγιναν πολλά, όλα μιλούσαν στην ψυχή πριν γίνουν, και τι παράξενο, τώρα, στα καινούργια που ετοιμάζονται, πάλι οι Αύγουστοι χωρίς προμελέτη κατακυριεύουν και τα τραγούδια και τις ζωγραφιές ή χαράγματα.

Μια ευχή για τον φετινό Αύγουστο;
Να μη φύγουν από κοντά μας άλλοι ποιητές, και είναι παιδιά όλοι τους, ακόμη κι αυτοί που πρόλαβαν να μεγαλώσουν. Κι όπως στεκόμαστε μόνοι ολομόναχοι μπροστά στα κόκκινα φεγγάρια του Αυγούστου ας είναι το κόκκινό τους η αγάπη της καρδιάς και μόνο. Όχι άλλες δρίμες, όχι για τα παιδιά, τους ποιητές της αγάπης.

Print Friendly, PDF & Email

8 ΣΧΟΛΙΑ

  1. «Να μη φύγουν από κοντά μας άλλοι ποιητές, και είναι παιδιά όλοι τους, ακόμη κι αυτοί που πρόλαβαν να μεγαλώσουν. Κι όπως στεκόμαστε μόνοι ολομόναχοι μπροστά στα κόκκινα φεγγάρια του Αυγούστου ας είναι το κόκκινό τους η αγάπη της καρδιάς και μόνο. Όχι άλλες δρίμες, όχι για τα παιδιά, τους ποιητές της αγάπης.”…
    Ουδέποτε ξαναδιάβασα πιο ΚΑΘΑΡΗ ευχή! Υπογράφω…

  2. Σαν νυφιάτικο τραγούδι ο Αύγουστός σου, Φωτεινένια μου, σαν κείνη τη «νερατζούλα φουντωτή” που δεν ξέρεις να χαρείς ή να κλάψεις … Ευχαριστούμε και τους δυο!

  3. Ο Αυγουστος που σταζουν και χαραζουν και ζωντανεύουν μεσα μας οι ανθρωποι σαν εσας….που τον ανακαλεί κανεις και μες το καταχειμωνο για να ταιριαξει κοκκινα στα γκρίζα…Φωτεινή,της καρδιάς μας!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here